Chiến dịch Morvarid (nghĩa là "Ngọc trai" trong tiếng Ba Tư) chính là một trong những trận đánh không-hải quân "khét" nhất từ sau Thế chiến II đến giờ, khi Iran nghiền nát 80% lực lượng Hải quân Iraq chỉ trong... một ngày! Và điều đặc biệt là họ làm điều đó chủ yếu bằng máy bay "made in USA" đó các bạn
## Cuộc chiến quanh mỏ dầu nóng bỏng ️
Ngày 22/9/1980, Tổng thống Iraq Saddam Hussein quyết định "all-in" tấn công Iran với hy vọng lợi dụng sự hỗn loạn sau Cách mạng Hồi giáo 1979. Nhưng bất ngờ là dù sau cách mạng, Hải quân Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIN) vẫn "cân" được Iraq một cách ngoạn mục.
Khorramshahr và Abadan - hai thành phố cảng lớn của Iran nằm ở hạ lưu sông Shatt-al-Arab, ngay đối diện cảng xuất khẩu dầu Basra của Iraq - trở thành mục tiêu hot nhất. Sông Shatt-al-Arab chảy ra Vịnh Ba Tư cùng những tuyến đường vận chuyển "vàng đen" cực kỳ quan trọng.
Lực lượng Iraq được tăng cường bảo vệ hai giàn khoan dầu tại Mina al-Bakr (giờ gọi là Al-Basrah Oil Terminal) và Khor al-Omayah, đều nằm ở mũi bán đảo al-Faw. Các radar cảnh báo sớm trên giàn khoan giúp Không quân Iraq "bắt sóng" mọi động thái của Iran từ xa, đồng thời hỗ trợ các cuộc tấn công tên lửa và tàu phóng lôi.
Vì thế, nhiệm vụ của Hải quân Iran rõ ràng như ban ngày: phá tan tành cả hai giàn khoan! Theo cuốn "Chiến tranh Iran-Iraq" của Pierre Razoux và "Iran trong các cuộc Chiến tranh: từ năm 1500 tới năm 1988" của Tiến sĩ Kaveh Farrokh, đây là một trong những trận không-hải chiến khốc liệt nhất kể từ Thế chiến II.
Hải quân Iran giao nhiệm vụ "cân não" này cho 3 tàu tên lửa lớp La Commandante: Joshan, Gordouneh và Paykan. Những "chiến thần biển" nặng 265 tấn do Đức chế tạo này tuy nhỏ nhắn với thủy thủ đoàn chỉ 30 người, nhưng chạy cực nhanh - 41 dặm/giờ!
Mỗi con tàu được trang bị một tháp pháo kép 76 ly đa năng (vừa bắn đất vừa bắn không), một pháo 40 ly bắn nhanh và hai bệ phóng tên lửa Harpoon của Mỹ. Thêm vào đó còn có các thủy thủ trên boong với tên lửa phòng không vác vai SA-7 - setup khá "xịn" đấy!
Tuy nhiên, hai lần tấn công đầu của đội tàu Iran vào giàn khoan Iraq chỉ đạt "kết quả khả quan" thôi chứ chưa "ăn điểm" được.
Trong Chiến dịch Kafka ngày 28/10/1980, tàu Paykan đảm nhiệm phòng không, Joshan bắn phá giàn khoan al-Omayah và Gordouneh tấn công al-Bakr. Các tàu Iran "juking" tên lửa Iraq bắn ở tầm xa quá mức, bắn hạ 3 máy bay Iraq, nhưng dù "nã đạn" ầm ầm vào giàn khoan thì vẫn không làm chúng ngừng hoạt động được.
Ba ngày sau, Chiến dịch Ashkan cũng cho kết quả tương tự. Dù bị hư hại, giàn khoan và radar Iraq vẫn "cứng" quá trước hỏa lực pháo của ba tàu Iran.
Cuối tháng 11, pháo binh Iraq bắn phá kho dầu Abadan của Iran, làm giảm một nửa sản lượng nhiên liệu. Bị ảnh hưởng kinh tế nặng, Iran nhận ra Iraq còn dễ bị tổn thương hơn họ trước các cuộc tấn công nhắm vào dầu mỏ.
Với những thành công trong việc "cân" lực lượng trên không và biển của Iraq, Lục-Hải-Không quân Iran ấp ủ một kế hoạch "khủng" hơn, đòi hỏi phối hợp cực kỳ chặt chẽ.
Trong Chiến dịch Morvarid, họ không chỉ muốn phá radar Iraq mà còn cả cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng của Baghdad. Iran còn hy vọng "xóa sổ" luôn Hải quân Iraq trong chiến dịch "bạo" này!
## Trận không-hải chiến "máu lửa"
Ngày 28/11/1980, chiến dịch "Ngọc trai" chính thức bắt đầu với đòn đánh nghi binh của F-5 và F-4 Iran vào căn cứ không quân Basra của Iraq, trong khi đội tàu Joshan và Paykan tiếp tục "dội bom" hai giàn khoan.
Khi hai tàu tên lửa Osa II nặng 235 tấn của Iraq phóng tên lửa P-15 Termit ở tầm xa, các tàu Iran đã "dodge" thành công rồi lập tức điều động đội tàu nhỏ với tên lửa Harpoon đáng tin cậy hơn vào trận.
Rạng sáng 29/11, loạt trực thăng AH-1J Cobra, Bell 214 và CH-47C Chinook của Iran "bay thấp bám đất" tấn công khu vực giàn khoan bằng tên lửa. Một máy bay tác chiến điện tử EC-130 bay trên cao, gây nhiễu mọi tín hiệu báo động - chiêu "mù quáng" cực đỉnh!
Trong khi phi công Sea Cobra dùng kính nhìn đêm bắn phá sàn giàn khoan bằng pháo 20 ly, lính biệt kích Iran từ trực thăng Chinook đổ bộ xuống "cân tất" bằng súng trường tấn công, giết hoặc bắt toàn bộ lực lượng Iraq với chỉ 12 người thương vong.
Lực lượng biệt kích gài thuốc nổ khắp giàn khoan, dùng tên lửa vác vai bắn hạ hai máy bay, rồi "bốc hơi" bằng sáu thủy phi cơ trong lúc giàn khoan Iraq nổ tung trời!
Lúc này, tàu tên lửa Osa và tàu phóng lôi P-6 dài 25 mét của Hải quân Iraq lao đến. Ba tàu Iran dù gần hết đạn vẫn cố "lấy giàn khoan làm bùng binh" để che chắn trước hàng loạt tên lửa Iraq.
Sau đó, không trung trở nên "loạn cào cào" khi các phi đội MiG-23BN, MiG-23MF của Iraq lao vào cùng trực thăng hải quân Super Frelon của Pháp mang tên lửa Exocet.
Tàu Paykan tránh được vài quả tên lửa trước khi ăn đòn nặng từ tên lửa SS-N-2 Styx nặng 2.500kg nổ sát bên. Dù vậy, pháo trên boong vẫn hạ được một chiếc Su-22. Paykan bắn luôn quả Harpoon cuối cùng đánh chìm thêm một tàu Iraq, rồi mới chìm vì trúng tên lửa từ trực thăng đối phương
Dù vậy, Bộ Tư lệnh Hải quân Iran vẫn từ chối cho đội tàu rút lui. Lý do? Nhiệm vụ của họ là hạ gục Hải quân Iraq đến mức không còn gượng dậy được trước phản công của Không quân Iran!
Các Phantom nhào tới cứu Paykan, nhanh chóng đánh chìm ba tàu phóng lôi P-6 của Iraq bằng tên lửa Maverick. Cuối ngày, một hải đội Iraq từ Umm Qasr gồm tàu đổ bộ và ba tàu tuần tra cũng bị "bay màu" bởi phi đội Phantom khác.
Một cuộc tấn công riêng của F-4 Phantom và F-5 Freedom Fighter nhằm vào Basra đã hạ gục các khẩu đội tên lửa đất đối không, đồng thời phá hủy thêm nhiều tàu thuyền và trực thăng Frelon đang đậu.
Nhưng Phantom đến quá muộn khi Paykan đã bị hư hại nặng. Giữa vòng vây MiG và trực thăng Iraq, hai tàu Osa cuối cùng đã "kết liễu" con tàu anh hùng bằng bốn quả tên lửa Termit tầm ngắn.
Trong khi đó, trận không chiến nổ ra giữa MiG-Iraq và Phantom-Iran, được hỗ trợ bởi phi đội F-14 Tomcat siêu xịn với radar AWG-9 cực mạnh.
## Hải quân Iraq "gánh team" thua nặng
Chiến dịch Morvarid thành công cho Iran kết thúc trong vòng chưa đầy 12 giờ đồng hồ! Tuyên bố chiến tích của hai bên khác nhau khá nhiều. Iran mất từ một đến ba chiếc Phantom do tên lửa và MiG. Khoảng sáu chiếc MiG-23 của Iraq bị phá hủy bởi cả Phantom và tàu tên lửa Iran, thêm một chiếc MiG bị F-14 Tomcat bắn rơi.
Về phần mình, để đánh chìm tàu Paykan, Hải quân Iraq mất 5 tàu tên lửa Osa và 4 tàu phóng ngư lôi P6 - tương đương khoảng 80% sức mạnh của họ! Đau không chịu được luôn
Hải quân Iraq sau đó "nằm im" suốt thời gian còn lại của cuộc chiến, để Không quân Iraq gánh team mở các cuộc tấn công vào tàu vận tải biển Iran. Việc phá hủy trận địa tên lửa SAM cùng tổ hợp radar của Iraq giúp quân đội Iran tấn công qua miền Nam Iraq dễ như ăn kẹo.
Đặc biệt, việc mất giàn khoan làm sản lượng dầu Iraq giảm còn 17% so với trước chiến tranh - từ 3,25 triệu thùng/ngày xuống chỉ còn 550.000 thùng thôi!
Khi nhà lãnh đạo Saddam Hussein tìm mọi cách lao sâu hơn vào cuộc chiến với Iran, ông phải vay núi tiền từ các nước Arab láng giềng để mua một đống thiết bị quân sự phục vụ cuộc chiến.
Trớ trêu thay, tám năm sau, Hải quân Iran cũng chứng kiến phần lớn sức mạnh của mình bị "xóa sổ" bởi Chiến dịch "Bọ ngựa" (Operation Praying Mantis) của Hải quân Mỹ trong một chiến dịch có nhiều nét tương đồng với chiến dịch "Ngọc trai".
Nguồn: soha.vn