Nhìn các bộ phim cổ trang thì ai cũng thấy các vua nhà Thanh hay đeo nhẫn ngọc trên ngón cái phải không nào? Tưởng chỉ là đồ flex thôi chứ hoá ra câu chuyện đằng sau nó sâu sắc lắm đó!
Từ "gear" bắn cung thành món đồ sang chảnh
Ban đầu thì chiếc nhẫn này gọi là "ban chỉ", nghe có vẻ hầm hố nhỉ? Nó được dùng để bảo vệ ngón tay khi bắn cung đấy các bạn ơi. Hồi xưa người Mãn Châu phải dùng ngón cái móc dây cung, mà không có "gear" này thì ngón tay cứa sưng tấy mất!
Thời kỳ đầu người ta làm ban chỉ từ da, xương, sừng động vật, ngà voi, ngọc hoặc kim loại. Tóm lại là vật liệu gì có thì xài đó, miễn là chắc và bảo vệ được ngón tay thôi.
Có một chiếc ban chỉ bằng ngọc cực xịn được tìm thấy trong lăng mộ Phụ Hảo - một nữ tướng siêu ngầu thời nhà Thương ở tỉnh Hà Nam. Chị này từng ra trận đánh giặc luôn nha, không phải dạng vừa đâu! Chiếc nhẫn còn có dấu vết sử dụng nữa, chứng tỏ thời xưa nó thực sự được dùng để bắn cung chứ không phải để... sống ảo
Vì sao người Mãn Châu mê ban chỉ đến vậy?
Với người Mãn Châu - tổ tiên của hoàng tộc nhà Thanh, cưỡi ngựa và bắn cung không chỉ là skill để chiến đấu mà còn để kiếm ăn, đi săn nữa. Sống ở vùng Đông Bắc Trung Quốc toàn rừng núi, không biết bắn cung thì ăn gì?
Vì vậy ban chỉ không chỉ đơn thuần là phụ kiện, mà nó còn gợi nhắc về truyền thống võ nghệ và lối sống của tổ tiên. Khi nhà Thanh lên ngôi rồi, các vua vẫn bắt con cháu phải tập cưỡi ngựa bắn cung, đừng có quên cội nguồn nhé!
Vua Càn Long: Fan cứng số 1 của ban chỉ
Theo thời gian, ban chỉ từ dụng cụ thô sơ đã "lột xác" thành những chiếc nhẫn ngọc cực kỳ sang xịn mịn. Được làm từ ngọc bích, phỉ thúy, ngà voi hay hổ phách - toàn đồ xịn xò!
Trong các vị vua nhà Thanh thì phải kể đến Càn Long - anh chàng đặc biệt mê ban chỉ. Không những sưu tầm mà còn làm thơ về chúng luôn, thậm chí khắc thơ lên nhẫn nữa chứ! Giống kiểu bây giờ flex đồ hiệu kèm caption thơ thẩm vậy
Tháng 4/2007, một bộ 7 chiếc ban chỉ của Càn Long được bán đấu giá ở Hong Kong với giá... 6 triệu USD! Choáng hết hồn luôn đúng không?
Từ gear chiến đấu thành "flex" địa vị
Khi ban chỉ không còn dùng để bắn cung thường xuyên nữa, nó trở thành cách để phân biệt tầng lớp trong cung đình. Vật liệu càng quý, chế tác càng tinh xảo thì... chủ nhân càng có thế lực!
Ngọc quý, phỉ thúy, ngà voi - mỗi loại vật liệu thể hiện một đẳng cấp khác nhau. Giống như bây giờ xem người ta đeo đồ gì để biết level vậy đó
Plot twist cuối triều Thanh
Về cuối triều Thanh, khi mọi người ít đi bắn cung hơn, ban chỉ chủ yếu trở thành món đồ... khoe của thôi. Không còn giá trị thực tế mấy, chỉ để thể hiện mình giàu, có gu thẩm mỹ và thuộc dòng dõi hoàng gia.
Vậy là hành trình của chiếc ban chỉ đã đi từ "gear" bắn cung thiết thực đến món trang sức xa xỉ, rồi thành biểu tượng quyền lực. Ai bảo đồ cổ không có drama?
Nên lần sau thấy phim cổ trang mà hoàng đế đeo nhẫn ngọc trên ngón cái, đừng tưởng người ta chỉ flex nhé! Đó là cả một câu chuyện về truyền thống, văn hoá và quyền lực đấy các bạn ơi!
Nguồn: techz.vn