GấuChúpChíp
New member
Câu chuyện về các bạn nữ công nhân làm việc tại Foxconn, hãng đang "chạy deadline" sang Ấn Độ để bớt phụ thuộc vào Trung Quốc nè!
Vào một buổi sáng Chủ Nhật nóng nực, hàng tá xe bus đỗ kín bên ngoài khu nhà xuống cấp màu xanh tại Andhra Pradesh miền Nam Ấn Độ. Những chị em mặc bộ salwar kameezes đủ màu sắc, khăn quàng lượn qua bụi cỏ leo lên xe, đi ngang tấm poster ghi "Mục tiêu của chúng ta: không xảy ra tai nạn"
Ca tối của nhà máy lắp ráp smartphone Foxconn tại thành phố Sri sắp tan, hàng nghìn chị em đổ ra, và hàng nghìn người khác lại vào thay ca. Trong số đó có Jennifer Jayadas, 21 tuổi, cao gầy, đang sống trong một căn hộ cũ nát cách đó 2 dặm, thậm chí còn không có nước sạch
Sau khi ăn bữa sáng miễn phí tại công ty (bánh mì, cà ri đậu và khoai tây), cô mặc áo lao động trắng, giày chống tĩnh điện và găng tay vào. Rồi đến chỗ làm việc, nơi cô sẽ ngồi 8 tiếng liền để check chất lượng phím chỉnh âm lượng, bộ rung và các tính năng khác của smartphone. Cô chia sẻ: "Smartphone trước giờ toàn làm ở Trung Quốc, nhưng giờ làm ở đây rồi!"
Foxconn, hay còn gọi là Hon Hai Precision Industry Co. mở cơ sở đầu tiên ở Ấn Độ 4 năm trước. Giờ hãng có 2 nhà máy lắp ráp rồi, và đang lên kế hoạch mở thêm 2 cơ sở nữa luôn. Ấn Độ đang là một trong những thị trường trọng điểm để lắp ráp sản phẩm của gã khổng lồ Đài Loan này, khi mà họ muốn "chill" bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc
Việc thành công tại Ấn Độ đang càng cấp thiết với Foxconn, nhất là khi chính phủ Mỹ dưới thời tổng thống Donald Trump đang có cuộc chiến tranh thương mại với Trung Quốc, đánh thuế đủ thứ sản phẩm công nghệ — trong đó có sản phẩm của những "đại gia" như Apple và Amazon, đều là khách hàng VIP của Foxconn.
Tháng 8 năm đó, ông Trump còn ra lệnh cho các công ty Mỹ phải chuyển dây chuyền sản xuất từ Trung Quốc về nước, lý do an ninh quốc gia. 2 ngày sau thì lệnh này bị bỏ, nhưng các công ty cũng "hú vía" rồi vì chuyển về sẽ tốn tiền vô cùng, cả ngắn hạn lẫn dài hạn luôn
Josh Foulger, quản lý của Foxconn Ấn Độ chia sẻ: "Trong kinh doanh, nước đi thông minh là không bỏ tất cả trứng vào một giỏ. Chúng tôi phải tìm những thị trường thay thế có tiềm năng. Foxconn có thể mở nhà máy ở Mexico, nhưng thị trường này không còn lý tưởng như 10 năm trước nữa rồi."
Ông Foulger, 48 tuổi, lớn lên ở Chennai, học đại học Texas Arlington, rồi quay về Ấn Độ xây dựng nhà máy cho Nokia tại quê nhà. Ông vào làm cho Foxconn 4 năm trước để giúp Terry Gou xây dựng nhà máy tại Ấn Độ — thị trường smartphone phát triển nhanh nhất thế giới đấy!
Nhà máy đầu tiên của Foxconn được lập năm 2015 tại thành phố Sri, một đặc khu kinh tế của Ấn Độ với chính sách cửa mở giao thương với nước ngoài. Giờ cơ sở này có tới 15.000 công nhân, trong đó 90% là nữ nha, làm việc lắp ráp các sản phẩm công nghệ — kể cả smartphone Xiaomi mà người dân Ấn Độ mê tít Mấy tháng gần đây, cơ sở này còn được giao luôn việc lắp ráp và kiểm tra chất lượng iPhone X, sau đó bán tại Ấn Độ và xuất khẩu ra nước ngoài nữa.
Cơ sở thứ hai tại Sriperumbudur được lập năm 2017, cách cơ sở đầu 2 giờ đi xe. Tại đây có 12.000 công nhân và được thiết kế dạng bán tự động hóa luôn. Theo ông Foulger thì đến 2023, hãng sẽ mở rộng cả 2 điểm này và mở thêm 2 cơ sở mới nữa.
Foxconn hiện vẫn phải nhập linh kiện từ Trung Quốc, nhưng hi vọng sẽ sớm sản xuất được màn hình và bảng mạch tại Ấn Độ. Foulger đang hướng tới việc chiếm 1/3 thị trường smartphone trong nước và 10% trên toàn cầu (hiện đang ở mức 2.5% thôi). Ông cũng muốn Ấn Độ có thể sản xuất các sản phẩm khác, như loa Amazon Echo chẳng hạn. "Hiện tại Ấn Độ đang sản xuất để 'tự cung tự cấp', nhưng sớm thôi Ấn Độ sẽ sản xuất cho cả thế giới!"
Ngồi trong căn phòng nhìn xuống cơ sở Sriperumbudur, vị quản lý chia sẻ những "bí kíp" làm nên sự thành công của Ấn Độ: giá nhân công chỉ bằng một nửa Trung Quốc, nguồn kỹ sư dồi dào và một chính phủ rất muốn phát triển.
Những công ty như Foxconn có mối quan hệ thân thiết với thủ tướng Narendra Modi, người đang chịu áp lực lớn từ tình trạng thất nghiệp tại Ấn Độ, hiện đã vượt 6%. Chính sách "Make in India" (Làm tại Ấn Độ) đã bước sang năm thứ 4, với mục đích thu hút các công ty nước ngoài mở cơ sở tại đây. Pankaj Mahindroo, người đứng đầu ngành Viễn thông và Điện tử Ấn Độ nói: "Kế hoạch của chúng tôi là đưa ngành sản xuất smartphone hiện trị giá 25 tỷ USD lên 400 tỷ USD vào năm 2024, phần lớn dành cho xuất khẩu."
Nhưng đây chắc chắn sẽ là con đường "gian nan" đấy: Hiện chiến dịch mới chỉ tạo được 700.000 việc làm, theo số liệu từ nhóm phân tích của Mahindroo. Những nhân công tay nghề cao như nhà thiết kế công nghiệp vẫn chiếm số ít, và chưa có nhiều nhà cung ứng trong nước có thể sản xuất được pin, thiết bị bán dẫn hay vi xử lý. "Ấn Độ vẫn chưa đạt thành công, nhưng mọi thứ đang đúng kế hoạch. Hiện tại Ấn Độ có thể làm là tăng tốc độ lắp ráp để giúp thế giới giảm phụ thuộc vào Trung Quốc."
Foxconn đã đóng góp một phần quan trọng đưa Trung Quốc trở thành "công xưởng của thế giới", và theo các nhà quản lý thì Foxconn cũng sẽ làm điều tương tự với Ấn Độ. Quá trình này đã mất 30 năm với Trung Quốc đấy nhé! "Trung Quốc có lợi thế về nguồn nhân công vô cùng dồi dào, họ cũng đã đầu tư rất nhiều vào giao thông vận tải" — Andrew Polk, đối tác của Trivium China, một công ty nghiên cứu tại Bắc Kinh chia sẻ. "Kể cả khi họ có nguồn nhân công nhỏ hơn, thì vẫn có lợi thế về năng suất."
Để Ấn Độ bắt kịp Trung Quốc đòi hỏi họ phải đầu tư rất nhiều vào đường xá, cơ sở vật chất để vận chuyển hàng hóa và nhiều thứ khác nữa. "Khi Trung Quốc bắt đầu phát triển, các thị trường khác đang rất phân mảnh và không cạnh tranh được với họ. Ấn Độ không những phải thành công, mà còn phải thành công hơn cả Trung Quốc để bắt kịp. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung cũng là một lợi thế, nhưng cũng nhỏ mà thôi. Trung Quốc còn phát triển mà không quan tâm tới môi trường, hiện nay luật môi trường đã thắt chặt hơn rất nhiều."
Với kinh nghiệm 20 năm với các chuỗi cung ứng khác nhau ở trong và ngoài nước, ông Foulger biết rõ về những trở ngại này. "Tôi có thể ngồi đây tự tin nói rằng Ấn Độ có thể bằng được Trung Quốc trong một sớm một chiều. Nhưng thực tế thì chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn". Mặc dù chính phủ cung cấp địa điểm, nước và điện cho các cơ sở sản xuất của Foxconn, Dell hay Flextronics — các nhà máy này vẫn phải mua thêm nước từ những vùng lân cận để đủ nhu cầu cho hàng nghìn công nhân
Ông Foulger ngay từ đầu đã có ý định tuyển nhân công chủ yếu là nữ. Việc tuyển phụ nữ ở Trung Quốc rất phổ biến, nhưng lại là điều lạ ở Ấn Độ — vì họ thường được "phân công" việc nhà hoặc nông nghiệp. Phụ nữ ở vùng xung quanh các cơ sở lắp ráp thậm chí còn không được phép làm việc ca đêm, cho tới khi chính phủ vào cuộc và xóa bỏ những hủ tục này
Người đưa ra ý tưởng này chính là mẹ của ông Foulger, người rất tâm huyết với việc cho những phụ nữ cơ hội được đi làm. Bà là giáo viên, thường xuyên nhìn thấy các học sinh nữ của mình bị đối xử bất công; bà đã nói với ông rằng phụ nữ ở đất nước này có tiềm năng rất lớn, chăm chỉ và chịu khó, nhưng thường không thành công vì không được cho những cơ hội phù hợp. Nhiều người không được đi học, bị bắt đi làm sớm hoặc cưới chồng khi còn nhỏ tuổi
Các nhà máy được ông Foulger xây dựng phải được điều chỉnh để phù hợp với phụ nữ, như việc tăng nhiệt độ điều hòa để họ không bị lạnh, hay đặt băng vệ sinh trong nhà vệ sinh. Foulger cũng phải chi thêm tiền cho công tác an ninh, xây dựng các khu nội trú cho những công nhân có nhà ở xa. Nhưng theo ông thì tất cả đều xứng đáng, vì "phụ nữ thường làm việc chăm chỉ và rất biết ơn khi được giúp đỡ."
Trước đây Foxconn đã bị nhiều người chỉ trích vì tạo không gian làm việc nguy hiểm cho nhân viên tại Trung Quốc. Không thiếu những vụ nhân viên bị stress, thậm chí dẫn đến tự tử làm chấn động dư luận. Hãng từ đó đã phải tăng lương, tạo đường dây hỗ trợ tâm lý và thậm chí chăng lưới để tránh những vụ tự tử trong tương lai. Tháng 8 vừa qua, hãng đã phải đuổi việc 2 người quản lý, sau khi nhiều nhân viên nói rằng họ bị 2 người này giảm lương để "chống lại" tình hình chiến tranh thương mại với Mỹ
Nguồn: soha.vn