TamMai3167
New member
Giá dầu thô biển Bắc (dầu Brent) là một trong những chỉ số quan trọng nhất đối với kinh tế thế giới.
## Chỉ số "xịn xò" bậc nhất hành tinh
Nghe thôi đã biết độ "khủng" rồi nè: 2/3 trong số 100 triệu thùng dầu, tương đương gần 70% lượng dầu được giao dịch mỗi ngày trên toàn cầu đều được định giá dựa trên giá dầu Brent. Chưa kể hàng triệu hợp đồng tương lai mà các trader dùng để "né" rủi ro nữa. Một số chính phủ còn dùng giá dầu này để tính thuế, còn giá xăng dầu thì ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của mọi người dân luôn á.
Và ảnh hưởng của giá dầu Brent không chỉ dừng lại ở thị trường dầu mỏ đâu nha. Chỉ số này còn là cơ sở để định giá khí hóa lỏng (LNG) ở thị trường châu Á. Đây cũng là "thước đo" sức khỏe kinh tế toàn cầu, tác động lớn đến quyết định của nhiều "ông lớn", từ Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cho đến những nhà hoạch định chiến lược ở Trung Quốc. Nó ảnh hưởng đến lời lãi của các quỹ đầu cơ, nguồn thu của điện Kremlin và cả chi phí của các doanh nghiệp trên toàn thế giới nữa.
Ra đời 40 năm trước, chỉ số giá dầu Brent được tính toán dựa trên dầu khai thác từ một nhóm các giếng dầu tên Brent nằm cách cực bắc Scotland 190km về phía Đông Bắc, giữa quần đảo Shetland của Scotland và Na Uy. Tuy nhiên giờ sản lượng của những mỏ này đã xuống "sml" quá, khiến các trader dễ dàng thao túng giá. Do đó, cơ quan thống kê giá Platts (thuộc S&P Global) vừa thực hiện một số thay đổi "xịn sò".
Đối với các thùng dầu được giao từ tháng 6/2023 trở đi, công thức tính toán chỉ số giá dầu Brent sẽ được bổ sung thêm giá dầu WTI Midland (loại dầu thô xuất từ Mỹ có chất lượng tương tự như Brent). Như vậy lần đầu tiên trong lịch sử công thức tính chỉ số giá dầu Brent có tính đến cả loại dầu được khai thác từ bên ngoài biển Bắc.
Không chỉ quan trọng với niềm tin của thị trường vào dầu Brent, đây là sự thay đổi lớn có tác động sâu rộng đến toàn bộ thị trường hàng hóa lớn nhất thế giới luôn nha!
## Bắt buộc phải thay đổi
Nhu cầu thay đổi cách tính toán chỉ số giá dầu Brent đã có từ nhiều năm nay rồi. Sản lượng của các mỏ đạt đỉnh vào năm 1984 nhưng giờ đã xuống "tận đáy" rồi. Trong tháng 2, tổng sản lượng dầu của vùng biển Bắc chỉ đạt 726 nghìn thùng mỗi ngày, so với mức 2,6 triệu thùng ở thời điểm đầu năm 2000. Bắt đầu từ năm 2002, 4 loại dầu từ các mỏ khác (1 ở Anh và 3 ở Na Uy) được bổ sung vào rổ tính toán. Tuy nhiên điều này cũng tạo ra sự phức tạp nhất định.
Và đây chỉ là giải pháp "đỡ đần" tạm thời để mua thêm thời gian mà không giải quyết triệt để vấn đề gốc: sản lượng dầu khai thác được từ vùng biển Bắc vẫn đang sụt giảm mạnh. Nhiều người lo ngại một ngày nào đó những hoài nghi về chỉ số này sẽ khiến hàng chục triệu hợp đồng mua bán bị tuyên bố vô hiệu. Cần phải có sự thay đổi để ngăn chặn "hỗn loạn toàn tập" ngay.
## Những lựa chọn "ổn áp"
Trên lý thuyết, thị trường có thể lựa chọn 1 chỉ số từ những vựa dầu có sản lượng cao hơn rất nhiều so với châu Âu, ví dụ như vùng Vịnh Ba Tư hoặc Nga, để thay thế Brent. Theo Paul Horsnell, chuyên gia của ngân hàng Standard Chartered, để được thị trường "tín nhiệm", các chỉ số phải đáp ứng rất nhiều tiêu chí. Đảm bảo được sản lượng đủ lớn là một trong những tiêu chí hàng đầu và đó chính là điểm yếu của Brent.
Tuy nhiên, những sự thay thế đang nổi lên còn có những lỗ hổng lớn hơn nhiều. Một số chịu ảnh hưởng lớn từ 1 người mua hoặc người bán duy nhất, nhiều chỉ số bị bóp méo bởi chính sách thuế và bị chính trị tác động quá nhiều.
Theo Colin Bryce, cựu lãnh đạo mảng hàng hóa tại Morgan Stanley, dù đã nhiều năm trôi qua nhưng vị thế của Brent vẫn được giữ nguyên. Vì thế cách tốt nhất là "nâng cấp" Brent thôi.
Một trong những lựa chọn khả thi là thêm dầu từ Johan Sverdrup (1 mỏ nổi tiếng của Na Uy) vào rổ chỉ số. Vấn đề là dầu từ Sverdrup đậm đặc hơn và có hàm lượng lưu huỳnh cao hơn. Ngoài ra nếu làm như vậy sẽ trao quá nhiều quyền lực cho Equinor, công ty khai thác dầu mỏ quốc doanh của Na Uy.
Dầu WTI Midland khai thác từ bang Texas của Mỹ cũng có vấn đề riêng. Để quy về thang giá của biển Bắc, Platts sẽ phải ước tính và điều chỉnh theo chi phí vận chuyển dầu từ Mỹ tới Rotterdam. Nhưng chí ít thì đây là loại dầu có chất lượng tương tự như Brent và gần đây lượng dầu mà vùng này xuất tới châu Âu đã tăng mạnh, cho thấy nó là chỉ báo phản ánh chính xác nhu cầu dầu mỏ của "lục địa già".
Bởi vì giá của những thùng dầu Brent xuất đi được quyết định từ 30 ngày trước, thực chất việc bổ sung dầu Midland đã có hiệu lực từ tháng 5 rồi. Có vẻ như thị trường "oke" với sự thay đổi này. Mức chênh lệch giá giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai đang dần quay trở về mức bình thường. Chỉ số này dương có nghĩa là thị trường đang khỏe mạnh.
## Mỹ lại "lên đỉnh" thêm lần nữa
Nhưng vẫn còn nhiều rủi ro, mà lớn nhất là Midland sẽ "nuốt trọn" chỉ số. Trong tháng 4, có 1,1 triệu thùng dầu Midland được xuất sang châu Âu, nhiều hơn cả 5 loại khác trong rổ cộng lại luôn. Một nguy cơ khác là sự thay đổi sẽ làm lợi cho các "ông lớn" như Glencore và Trafigura, những công ty chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động vận chuyển dầu Midland.
Theo giới phân tích, sự thay đổi này càng khẳng định cuộc cách mạng dầu đá phiến đã giúp Mỹ trở thành 1 cường quốc năng lượng "bá đạo" như thế nào. Những cải tiến trong công nghệ khoan dầu đã đưa nước Mỹ sánh ngang với những "ông vua" năng lượng lâu đời như Nga và Saudi Arabia.
Cách đây 10 năm, Mỹ chỉ xuất khẩu được khoảng 134.000 thùng dầu mỗi ngày theo EIA, gần bằng sản lượng của nhà máy lọc dầu lớn thứ 7 ở bang California thời điểm hiện tại thôi. Trung bình 3 tháng đầu năm nay, lượng dầu Mỹ xuất đi đạt tới 4,1 triệu thùng, lớn hơn cả lượng tiêu thụ của toàn nước Nhật luôn!
Một số chuyên gia tin rằng khi chỉ số giá dầu Brent được bổ sung thêm những thùng dầu có giá rẻ hơn từ Mỹ, giá dầu trung bình ở các nước khác cũng sẽ rẻ hơn đồng thời sẽ gia tăng lợi nhuận cho các nhà xuất khẩu Mỹ nữa.
Nguồn: soha.vn