VitBobo1306
New member
Phải nói thật là Trump làm với di sản của Obama khá là... "tàn nhẫn" đấy! Chưa có Tổng thống nào trong lịch sử Mỹ lại "xóa sạch" thành quả của người tiền nhiệm triệt để đến vậy luôn
Obama hồi đó không chỉ muốn để lại một di sản bình thường đâu nhé, mà ông muốn sánh vai với những huyền thoại như John F. Kennedy hay Ronald Reagan - những idol mà ông luôn ngưỡng mộ. Khác với các đời Tổng thống trước chỉ focus vào vài chính sách để "ghi điểm", Obama thì triển khai cả tá chính sách khác nhau, đặc biệt là những chính sách đối ngoại cực hot tại Trung Đông và châu Á.
Giờ đây khi Trump sắp khép lại năm đầu nhiệm kỳ, đã đến lúc phải nhìn lại xem chính sách nào của Obama còn sót lại, và cái nào đã bị "bay màu" rồi
Trump lên nắm quyền với lời hứa sẽ "xóa sổ" mọi chính sách của chính quyền tiền nhiệm - cả đối nội lẫn đối ngoại. Và phải công nhận là ông ấy đã làm đúng như lời cam kết từ những ngày đầu cầm quyền luôn!
Điều Trump làm với di sản Obama là cực kỳ hiếm thấy trong lịch sử. Chưa có vị Tổng thống nào lại "dọn dẹp" di sản người tiền nhiệm triệt để như vậy. Và đặc biệt là chưa có ai lại chỉ tập trung vào việc phá bỏ mà thiếu đi những sáng kiến mới để thay thế như Trump đâu.
Vậy tại sao lại như vậy? Một số người cho rằng do phân biệt chủng tộc. Nhưng thực ra hàng chục triệu người da trắng trước đây đã vote cho Obama, siêu hào hứng khi ông đắc cử, và mong ông thành công mà.
Lý do hợp lý hơn là Obama đã "lái" nước Mỹ đi quá xa về phía cánh tả, và đa phần người Mỹ không vibe với điều này. Ông cũng fail trong việc kêu gọi sự ủng hộ từ cả hai đảng cho nhiều chính sách của mình.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, vì quá bực mình với tiến độ thực hiện chương trình, Obama đã nhiều lần "bypass" Quốc hội và Tòa án để đạt được mục đích. Ông cắt giảm sâu chi phí quân sự, và đẩy nợ công lên mức kỷ lục để chi trả cho chương trình của mình. Kết quả là nợ công tăng gấp đôi lên 20 nghìn tỷ USD dưới thời Tổng thống da màu đầu tiên của Mỹ
Câu hỏi đặt ra bây giờ là: việc phá hủy di sản đối ngoại của Obama, đặc biệt tại Trung Đông và châu Á, sẽ ảnh hưởng thế nào đến di sản của chính Trump cũng như chính sách Mỹ?
Obama tin mãnh liệt vào "sức mạnh mềm" - tức là sức mạnh quân sự chỉ là phương án cuối cùng, còn ngoại giao phải là lựa chọn số một.
Ông cho rằng Mỹ cần dựa vào các tổ chức đa phương (NATO) và quốc tế (LHQ) để tạo impact tích cực toàn cầu. Theo tư duy của ông, những liên minh truyền thống cần được đánh giá lại (thể hiện qua việc coi nhẹ Saudi Arabia và thân thiết với Iran hơn). Ngoài ra, Mỹ sẽ "lãnh đạo từ phía sau" và làm gương cho các nước khác follow, thay vì chủ động dẫn đầu.
Obama chỉ hành động nếu điều đó phù hợp với lợi ích của Mỹ, đồng nghĩa với việc Mỹ rút khỏi vai trò leader toàn cầu trên nhiều mặt trận (Syria, Iraq, Afghanistan). Tổng thống thứ 44 cũng bỏ chủ nghĩa biệt lệ và thừa nhận Mỹ chính là tác nhân gây ra nhiều bất ổn trên thế giới (tư tưởng sợ Hồi giáo, và vấn nạn khủng bố).
Obama đề cao "tầm nhìn chiến lược", cho rằng "chiều dài lịch sử" sau này sẽ chứng minh quan điểm của ông đúng, và tư duy vì lợi ích trước mắt sẽ gây ra nhiều vấn đề.
Ông hành động cẩn trọng và suy nghĩ kỹ, thể hiện qua chính sách "kiên nhẫn chiến lược" - cái mà gián tiếp cho phép Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân Về cơ bản, Obama là người theo chủ nghĩa hiện thực, nhưng không bị gắn chặt vào một học thuyết hay hệ tư tưởng nào. Chính sách đối ngoại của ông đơn giản chỉ là "đừng làm gì ngu ngốc".
Trump không chấp nhận phần lớn cách tiếp cận của Obama, nhưng cũng giữ lại một phần. Tổng thống thứ 45 muốn rút Mỹ khỏi những ràng buộc quốc tế để đặt "nước Mỹ trên hết".
Ông theo trường phái biệt lập, dân tộc chủ nghĩa, và bảo hộ. Khác với người tiền nhiệm, Trump không chấp nhận chuyển giao vai trò lãnh đạo cho các tổ chức đa phương và quốc tế, cho rằng điều đó sẽ tước đi chủ quyền và độ linh hoạt của các quốc gia. Thay vào đó, ông thích thúc đẩy quan hệ song phương với những đối tác sẵn sàng hợp tác vì lợi ích chung.
Như sẽ phân tích dưới đây, cả Obama lẫn Trump đều chưa thành công trong việc xử lý những vấn đề đối ngoại thiết yếu nhất của Mỹ. Obama tìm cách tránh giao tranh, nhưng cuối cùng lại bị kéo vào hàng loạt xung đột. Theo nhiều nhà phân tích hay thậm chí cả những người ủng hộ Obama, di sản "sức mạnh mềm" của ông là một thất bại thảm hại.
Vì thế mà Trump phải đối mặt với rất nhiều vấn đề đối ngoại cần "dọn dẹp", nhưng trước mắt ông lại đang "đổ thêm dầu vào lửa" khi tạo ra hàng loạt vấn đề khác
Chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Trump cuối cùng không đem lại kết quả như ông đã hứa lúc tranh cử: Ông vẫn phải nhún nhường Trung Quốc và Nga trong những vấn đề quan trọng. Hệ quả là không ai hiểu được chính sách của ông là gì, và liệu có ổn định không. Thậm chí chính team hoạch định chính sách đối ngoại của Trump cũng không nắm rõ!
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson mới đây tuyên bố rằng Mỹ sẵn sàng đối thoại vô điều kiện với Triều Tiên về vấn đề vũ khí hạt nhân. Nhưng sau đó Trump ngay lập tức nói ông sẽ không đối thoại "Ứng viên" Trump tuyên bố sẽ rút Mỹ khỏi các cuộc chiến Trung Đông, nhưng "Tổng thống" Trump lại tiếp nối bước chân người tiền nhiệm và tăng cường quân tại Afghanistan. Trump lúc đầu hờ hững với NATO, nhưng sau đó lại đề cao vai trò của tổ chức này.
Mối đe dọa lớn nhất với Mỹ và an ninh khu vực là chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Obama không hề có động thái nào ngăn chặn chương trình này. Trước khi rời nhiệm sở, Obama từng nói rằng Triều Tiên sẽ là vấn đề cấp bách nhất mà Trump phải giải quyết. Triều Tiên đã phát triển vũ khí hạt nhân có khả năng tấn công Washington luôn đó!
Trump đã đạt được một số tiến triển trong việc kêu gọi sự trợ giúp của Trung Quốc để khống chế thương mại và áp đặt các lệnh trừng phạt với Triều Tiên. Mặt khác, dù đã nhiều lần tìm kiếm sự ủng hộ từ phía Nga trong vấn đề này, Trump vẫn chưa thành công.
Obama đã khiến Trump rơi vào tình thế không có nhiều lựa chọn để ngăn chặn Triều Tiên, ngoại trừ phương án chiến tranh. Hiện nay, tất cả các bên đều đang thể hiện quan điểm cứng rắn và chờ xem bên nào sẽ phải "xuống nước" trước.
Với Obama, hiệp định TPP là một điểm nhấn trọng tâm trong di sản của ông. Ông không có được sự ủng hộ của Quốc hội, kể cả từ phía đảng Dân chủ, và cả Trump lẫn Hillary Clinton đều cam kết rút Mỹ khỏi hiệp định này.
Nhưng việc rút Mỹ khỏi TPP phải nói là một trong những sai lầm đối ngoại lớn nhất trong nhiều năm qua, và Trump xứng đáng phải hứng chịu chỉ trích vì điều này. Giờ đây ông sẽ phải đàm phán 10 hiệp định song phương riêng biệt, nhưng quan trọng hơn, Trump đã nhường lại quyền lực trong khu vực cho Trung Quốc. Thương mại là một đòn bẩy quan trọng trong đàm phán với Trung Quốc và tranh chấp trên Biển Đông, nhưng giờ nó đã không còn
Ít ra thì vấn đề Triều Tiên hiện nay cũng giúp Mỹ gần gũi hơn với Hàn Quốc và Nhật Bản trong vấn đề an ninh. Tuy nhiên, Trump vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề quan trọng chưa được giải quyết liên quan đến thâm hụt thương mại với cả hai đồng minh này.
Obama chưa xử lý vấn đề này, vì ông hi vọng rằng TPP sẽ là chìa khóa giải quyết các vấn đề thương mại trong khu vực. Nhưng một phần lý do TPP thất bại là do lỗi của Obama: ông chưa dùng hết sức vận động Quốc hội thông qua hiệp định này.
Trump đã và đang gây áp lực lên Trung Quốc về mức thâm hụt thương mại khổng lồ giữa hai nước. Trung Quốc đã đáp lại bằng một số điều chỉnh thương mại nhỏ và tăng cường đầu tư vào Mỹ.
Nhưng liên quan đến các vấn đề khác trong quan hệ với Trung Quốc, Trump cũng bất lực hệt như người tiền nhiệm.
Trung Quốc vẫn tiếp tục xây đảo nhân tạo trái phép trên Biển Đông và triển khai tên lửa, radar và máy bay quân sự trên các đảo này; đồng thời đe dọa khiến Philippines không dám tuyên bố chủ quyền với các đảo thuộc lãnh hải của nước này.
Trung Quốc cũng cam kết sẽ chấm dứt các hoạt động gián điệp mạng nhắm vào chính phủ, quân đội, và doanh nghiệp Mỹ; tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ; và thúc đẩy nhân quyền. Nhưng cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa thực hiện những cam kết này
Về vấn đề Đài Loan, Trump vẫn phân vân giữa bảo vệ Đài Loan và cho phép Trung Quốc tấn công Đài Loan. Ngay chính Đài Loan cũng không rõ chính sách của Trump là gì luôn.
Cả Trump lẫn Obama đều đứng yên nhìn Trung Quốc độc chiếm các tuyến đường thương mại kết nối Trung Quốc với các thị trường châu Âu, châu Phi, và Trung Đông. Sáng kiến Vành đai, Con đường của Trung Quốc sẽ tạo điều kiện cho nước này chiếm lĩnh vị thế độc quyền thương mại trên phần lớn địa cầu.
Obama cũng có những đánh giá sai lầm về Myanmar, khi cho rằng việc đảng của bà Aung San Suu Kyi đắc cử nghị viện sẽ giúp Myanmar hạn chế quân luật và đưa đất nước này sang trang mới. Nhưng hiện nay, đã có khoảng 650.000 người thuộc cộng đồng thiểu số Rohingya phải sang Bangladesh tị nạn, và 7.000 người khác thiệt mạng. Trump cũng chưa xử lý được vấn đề này.
Quan hệ Mỹ-Campuchia cũng đi xuống dưới thời Trump. Đáp trả những chỉ trích từ chính quyền Trump, Campuchia nói rằng họ không còn cần viện trợ từ Mỹ, và xích lại gần hơn với Trung Quốc.
Điều quan trọng là cả Obama và Trump đều đánh giá Việt Nam là một đối tác quan trọng trong khu vực. Cả hai vị Tổng thống đã xây dựng một mối quan hệ vững chắc với Việt Nam trong 9 năm qua
Nguồn: soha.vn