Ai ngờ một món đồ siêu đơn giản lại trở thành vũ khí "cheat code" giúp đại quân Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn "phang" liên tục không thua trận nào
Đại quân Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn dẫn đầu đã làm được chuyện mà nghe xong ai cũng phải "ơ kìa" trong lịch sử – chinh phục gần nửa thế giới luôn và trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của muôn vàn đội quân nhờ khả năng đánh nhau quá OP, chiến thuật thì độc lạ vô cùng.
Cụ thể, năm 1206 Thành Cát Tư Hãn đã thống nhất toàn bộ các bộ lạc Mông Cổ ở khu vực Đông Bắc châu Á. Đến khi ông mất vào năm 1227, lãnh thổ của đế chế Mông Cổ đã "phình to" khủng khiếp, trải dài từ bờ biển Thái Bình Dương đến tận biển Caspi.
Chỉ trong hơn 20 năm ngắn ngủi thôi, đại quân Mông Cổ dưới sự lãnh đạo "không phải dạng vừa đâu" của Thành Cát Tư Hãn đã làm nên điều mà cả thế giới phải thốt lên "respect"
Sau đó đến năm 1241, con cháu của vị khả hãn này tiếp tục tiến đánh chiếm luôn Vienna (Áo) và trở thành cơn ác mộng của các quốc gia Đông Âu trong suốt phần còn lại của thế kỷ 13.
Phát minh "thần thánh" đổi luôn cục diện chiến tranh và độ hùng của đế chế Mông Cổ
Được công nhận là đế chế sở hữu thuộc địa liền kề lớn nhất lịch sử, các sử gia tin rằng sức mạnh của đại quân Mông Cổ bắt nguồn từ một phát minh siêu đơn giản nhưng "xịn xò" vô cùng – chính là chiếc bàn đạp yên ngựa.
Không ai biết chính xác chiếc bàn đạp yên ngựa đầu tiên xuất hiện từ bao giờ, nhưng vật dụng bé tí tẹo này lại mang lại lợi ích "bự" cho bất kỳ chiến binh, kỵ binh nào xài nó.
Thậm chí, dù chỉ là những chiếc bàn đạp "cùi bắp" nhất kiểu vòng da gì đó thì cũng giúp các chiến binh ngồi trên lưng ngựa vững như đinh đóng cột và chiến đấu được lâu hơn rất nhiều.
Bằng chứng là những chiến binh Cozak, người Goth và người Hung xưa kia thành công trong quân sự một phần không nhỏ nhờ việc xài các bàn đạp da khi cưỡi ngựa.
Có người còn tin rằng chiếc bàn đạp yên ngựa thậm chí còn "xoay chuyển" cán cân quyền lực ở châu Âu, với sự chuyển đổi từ bộ binh sang kỵ binh.
Lực lượng kỵ binh này được nhà sử học Roman Johann Jarymowycz ví như là "xe tăng bọc thép" thời trung cổ luôn.
Tuy nhiên, bước đột phá của bàn đạp yên ngựa phải kể đến người Mông Cổ. Họ đã đưa vật dụng nhỏ bé này lên "tầm cao mới" khác hẳn. Các sử gia tin rằng người Mông Cổ không chỉ tạo ra những chiếc bàn đạp bằng da mà còn có cả loại xài vật liệu kim loại nữa.
Năm 2016, các nhà khảo cổ tại Trung tâm Di sản Văn hóa Mông Cổ đã khai quật được một ngôi mộ của phụ nữ Mông Cổ có niên đại từ thế kỷ thứ 10. Kết quả thật "sốc nặng"! Bên cạnh giày da và vài bộ đồ, người phụ nữ này còn được chôn cùng một chiếc yên ngựa và bàn đạp yên ngựa bằng kim loại, chất lượng vẫn còn rất "ngon"
Nhìn vào chiếc bàn đạp yên ngựa tìm thấy trong ngôi mộ cổ có thể thấy, nó được làm bằng kim loại dày với phần đầu tròn vồng lên để xỏ vào dây treo yên ngựa, và phần chân đế tròn, phẳng để người cưỡi ngựa đặt chân lên.
Bàn đạp phải rộng thoải mái nhưng cũng cần chắc chắn vì người Mông Cổ đã dùng vật liệu nhỏ này để cưỡi ngựa một cách "pro player" cực kỳ, giúp ích siêu nhiều trong quá trình đánh nhau và chinh phạt.
Một vị tướng của nhà Tống (960-1279) đã mô tả cách người Mông Cổ đứng trên bàn đạp yên ngựa, cụ thể là phần lớn trọng lượng cơ thể được dồn vào bắp chân, trong khi chỉ dồn một phần nhỏ lực xuống bàn chân và mắt cá chân.
Chiếc bàn đạp giúp lính Mông Cổ có thể ngồi thẳng, vững như người "hack game" trên lưng ngựa ở cả những tình huống hỗn loạn nhất. Chúng được treo vào yên ngựa làm bằng gỗ, cao nổi lên ở phía trước và sau.
Bằng cách dành nhiều thời gian chăm chỉ luyện tập, người Mông Cổ có khả năng cưỡi ngựa "bá đạo" và chiến đấu ngay trên lưng ngựa. Họ có thể giữ cân bằng "cực phẩm" mà không cần dùng tay ngay cả khi con ngựa xoay chuyển hay người cưỡi dịch chuyển để đánh kẻ địch.
Chính vì vậy, binh lính Mông Cổ có thể dùng tay bắn tên theo bất kỳ hướng nào ngay trên lưng ngựa với độ chính xác "bug luôn"
Bên cạnh khả năng bắn tên "xịn xò" ngay trên lưng ngựa, đại quân Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn còn có một chiến thuật chiến đấu đặc biệt, giúp họ trở nên "bất bại". Đó là chiến thuật "giả vờ" rút lui.
Cụ thể, vào thời điểm mà hầu hết các đội quân giành chiến thắng chỉ bằng cách cố hết sức tiến lên phía trước thì người Mông Cổ lại lựa chọn cách vừa tiến vừa "trolling" rút lui trong các trận chiến.
Chi tiết là khi mặt đối mặt với đối thủ, kỵ binh Mông Cổ phi ngựa "chạy như bay" tiến về phía trước và đồng thời bắn tên liên tục để tạo thế trận tấn công dữ dội và đáng sợ. Sau đó, khi chỉ còn cách đối thủ vài mét, kỵ binh Mông Cổ bất ngờ quay lưng và nhanh chóng rút đi.
Sức mạnh của chiến thuật "giả vờ" rút lui: Đại quân Mông Cổ "win streak" liên tục
Nhận định về chiến thuật đặc biệt này, nhà sử học Thomas Craughwell giải thích rằng, với khả năng xoay chuyển vô cùng "mượt mà" trên yên ngựa, nên các kỵ binh Mông Cổ vẫn có thể bắn tên về phía kẻ địch ngay cả khi họ quay lưng rút lui. Chiến thuật tấn công và liên tục rút lui "quỷ quyệt" của người Mông Cổ khiến thế trận của đối phương trở nên hỗn loạn "tung chảo" luôn.
Marco Polo, nhà thám hiểm gốc Venezia, người từng có cơ hội chứng kiến kỹ thuật tấn công đặc biệt của người Mông Cổ, mô tả: "Đội quân của họ không bao giờ để rơi vào tình thế cận chiến hay giáp lá cà thường xuyên, mà thay vào đó liên tục cưỡi ngựa vòng quanh và bắn tên vào kẻ thù".
Nếu như quân đội truyền thống được coi như "xe tăng", thì kỵ binh Mông Cổ được ví như những phi công chiến đấu. Sự chủ động và linh hoạt trong di chuyển giúp họ trở nên "không thể đánh bại".
Đặc biệt, khi nhận thấy có nguy cơ thua, những binh sĩ Mông Cổ sẽ sử dụng chiến thuật tâm lý "gây bão". Những kỵ binh lúc đó sẽ quay lưng và giả vờ rút lui. Lúc bấy giờ, đối thủ thường mất cảnh giác sẽ đuổi theo và tin rằng thế trận đang nghiêng về phía họ.
Tuy nhiên, ngay khi nhận thấy "con mồi" sập bẫy đang tưởng mình thắng tiến đến gần, những kỵ binh Mông Cổ sẽ bất ngờ quay lại, chạy vòng vòng cơ động và tiếp đến đội quân xạ thủ sẽ xông lên bắn "cơn mưa" mũi tên vào kẻ địch, và những kỵ binh mặc áo giáp nặng hơn sẽ tấn công bằng những vũ khí sắc nhọn như giáo, thương.
Khi đó, trận chiến như đã được "dựng sẵn kịch bản" với phần thắng nghiêng về đại quân Mông Cổ rồi.
Sự vùng lên nổi bật của Đế chế Mông Cổ cho thấy sức mạnh của cải tiến kỹ thuật, phát minh nhỏ bé nhưng đã tạo bước đệm cho phong cách chiến đấu mới mà hiếm có đội quân nào chống lại được.
Đế chế hùng mạnh của người cầm quân xuất chúng Thành Cát Tư Hãn với sự "bành trướng" về thuộc địa lớn nhất trên thế giới, hình thành không chỉ nhờ có một vài yếu tố riêng lẻ mà là hàng nghìn yếu tố khác nhau.
Rất nhiều thứ tương trợ cùng khả năng rèn luyện nghiêm túc với kỷ luật cao đã giúp Thành Cát Tư Hãn và những hậu duệ của vị khả hãn tài ba này thực hiện thành công nhiều cuộc chinh phạt với phần lớn lục địa.
Trong đó, cải tiến nhỏ trên chiếc bàn đạp yên ngựa đóng vai trò siêu quan trọng trong chuỗi thắng trận "no loss" của đại quân Mông Cổ.
Nguồn: soha.vn