ThoTutu463
New member
Nghề dệt giờ mai một lắm rồi, nhiều người bỏ nghề đi tìm kế sinh nhai khác. Nhưng mà vẫn có những người "đi ngược dòng", quyết giữ lại cái hồn của nghề truyền thống. Chị Phan Thị Thuận (65 tuổi) chính là người Việt đầu tiên dệt thành công lụa từ... cuống sen – thứ mà ai cũng tưởng là bỏ đi!
Từ Hà Nội chạy về phía Nam khoảng 40km, làng Phùng Xá (huyện Mỹ Đức) xinh xắn như tranh vẽ luôn ý. Vibe làng quê Việt vẫn còn nguyên vẹn từ những ngôi nhà mái ngói 5 gian, hàng rào hoa râm bụt đến từng bức tường gạch cổ kính. Từ ngàn năm trước, làng Phùng Xá đã nổi tiếng với nghề dệt truyền thống rồi. Đi đâu trong làng cũng nghe tiếng máy dệt vang lên – âm thanh đặc trưng không thể nhầm lẫn được.
Người làng Phùng Xá quanh năm suốt tháng bám víu lấy máy dệt để cứu nghề, cứu người và tự cứu chính mình. Nghề dệt càng ngày càng lu mờ, có người bỏ xứ ra đi, có người dứt khoát tìm việc mới. Nhưng đi ngược lại trend chung, có một chị 65 tuổi vẫn còn nặng lòng với con tơ, sợi chỉ vô cùng.
Đó chính là nghệ nhân Phan Thị Thuận - người đầu tiên dệt lụa tơ sen ở Việt Nam đó nha!
Nghệ nhân dệt lụa từ tơ sen đầu tiên ở Việt Nam: Cực nghiêm khắc và kĩ tính! Thực hiện: Minh Nhân.
Lụa tơ sen vốn là loại lụa quý hiếm có nguồn gốc từ Myanmar. Những sợi tơ sen mỏng manh dưới bàn tay khéo léo của nghệ nhân ngày xưa chỉ dành cho giới quyền quý, cao sang thôi. Ngoài tơ tằm ra, ít ai để ý đến tơ sen - thứ vải tinh túy, nhẹ nhàng, mang đậm soul quê hương dân tộc mình.
Sinh ra và lớn lên ở làng Phùng Xá, lại là thế hệ thứ 3 trong gia đình truyền thống nghề dệt, chị Phan Thị Thuận chưa bao giờ bỏ nghề cả. Chị luôn trăn trở tìm hướng đi mới cho bản thân, cho những người dân nhiều năm qua cặm cụi với máy móc thô sơ. Chị biết với xu hướng hiện giờ, chẳng mấy chốc nghề dệt sẽ đứng trước nguy cơ "về vườn", đau lòng hơn là lụi tàn mà không còn gì cả.
Ấp ủ dự định từ lâu về một loại vải mới, sau 2 năm vừa nghiên cứu vừa thử nghiệm, chị Phan Thị Thuận cho ra lò những chiếc khăn quàng cổ đầu tiên được làm từ sợi tơ của sen. Loại sợi tơ khá "chảnh chọe" chỉ có ở cuống sen - bộ phận nhiều người vẫn nghĩ là "vô dụng" nhất trong cây sen đấy.
Thời điểm nghiên cứu sợi tơ, nhà chị Thuận không có đầm sen. Để bắt tay vào công cuộc "chinh chiến" dài lâu, chị mua hẳn một đám ruộng về trồng sen luôn.
"Không có đám ruộng thì không thể nghiên cứu được" - nhớ lại, chị Thuận vẫn chép miệng tâm đắc với quyết định năm xưa của mình.
Tất cả các bước tạo ra sợi tơ sen đều cực kỳ chỉn chu và cầu kỳ nha! Cuống sen sau khi được ngắt trực tiếp từ đầm phải rửa qua 2 lớp nước để làm sạch bùn và gai. Cuống sạch thì tơ mới sạch và đẹp. Cuống nào cũng lấy được tơ sen, riêng cuống non cho lượng tơ dẻo mà đẹp hơn. Phải cần tới 4.800 cuống sen cho một chiếc khăn quàng cổ dài 1,7m, rộng 25cm đó nha! Tính ra một người thợ chăm chỉ lắm thì một ngày cũng chỉ làm được 200-250 cuống. Vậy là một chiếc khăn quàng mất gần 1 tháng trời luôn á!
Để lấy được tơ sen, chị Thuận dùng dao khứa xung quanh cuống sen, rồi dùng tay vặn và kéo tơ, đồng thời ve cho sợi tơ sen tròn lại. Nếu cắt quá sâu sẽ làm đứt luôn phần sợi tơ bên trong. Đó là lý do những sợi tơ trông có vẻ mềm mại, dịu dàng nhưng lại cực kỳ "kiêu kỳ" đòi hỏi sự khéo léo, tinh tế từ bàn tay nghệ nhân.
Nguồn: kenh14.vn