Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa đón một ca bệnh "không phải dạng vừa đâu" – chị bệnh nhân 50 tuổi tới khám với cả đống tổn thương ung thư da, toàn ở mặt, cổ trông thương tâm vô cùng
Câu chuyện bắt đầu từ lúc còn teen...
Chị kể lại: Hồi 15-16 tuổi (tuổi thanh xuân đẹp nhất đời người ấy mà), trên người chị bắt đầu nổi toàn những sẩn, dát màu trắng giống y hệt hạt cơm, lại còn giống tổn thương lang ben nữa chứ, rải rác khắp người luôn
Đến độ tuổi 30-40, mọi chuyện càng nghiêm trọng hơn: toàn sẩn sùi, loét, rỉ dịch kinh khủng ở đầu, mặt, cổ, ngực (đúng những chỗ phơi nắng nhiều nhất), chị mới quyết định đi khám.
Plot twist: Gần 20 khối u cùng lúc!
Bác sĩ khám xong mà "rụng rời" luôn – phát hiện gần 20 tổn thương nghi ngờ ung thư da, cộng thêm vô vàn tổn thương da bệnh lý khác. Sau khi làm đầy đủ xét nghiệm mô bệnh học và các test chuyên sâu, chẩn đoán được đưa ra: đa ung thư biểu mô tế bào vảy ở da trên nền loạn sản thượng bì dạng hạt cơm (nghe tên thôi đã thấy nặng rồi).
Chị phải qua nhiều đợt phẫu thuật để "dọn dẹp" các khối u, đồng thời dùng thuốc bôi imiquimod và retinoid uống để điều trị. Bác sĩ cũng căn dặn phải tránh nắng tuyệt đối, uống thuốc đều để hạn chế tối đa khối u mới mọc thêm. Nhưng đáng lo là nguy cơ tái phát của chị vẫn rất cao
Vậy loạn sản thượng bì dạng hạt cơm (LSTBDHC) là gì?
Nghe tên thôi đã thấy "fancy" rồi nhỉ? Tên tiếng Anh là Epidermodysplasia verruciformis – một bệnh da di truyền gen lặn trên nhiễm sắc thể thường, hiếm gặp lắm luôn. Đặc điểm của bệnh này là nguy cơ siêu cao nhiễm virus HPV (Human papillomavirus – thứ virus "nổi tiếng" gây u nhú) và dễ tiến triển thành ung thư da (chủ yếu là ung thư biểu mô tế bào vảy).
HPV này không phải "đùa được đâu" nha mọi người – nó gây ra nhiều bệnh như hạt cơm, sùi mào gà, và liên quan đến cả ung thư da lẫn ung thư cổ tử cung nữa
Với người mắc LSTBDHC, hệ miễn dịch yếu hơn nên nguy cơ nhiễm HPV ở da cao hơn người bình thường, nhất là HPV type 5, 8. Ngoài ra còn có type 3, 10, 14, 17, 20, 47... – tất cả đều khiến nguy cơ ung thư da tăng vọt!
Bệnh biểu hiện ra sao?
Bệnh diễn biến theo 2 giai đoạn rõ rệt:
Giai đoạn 1 (trước 20 tuổi):
• Xuất hiện từ nhỏ (tuổi teen ấy mà)
• Có những mảng hoặc sẩn trên da, phẳng hoặc xù xì giống hạt cơm, đôi khi lại giống lang ben
• Tập trung ở da hở như mặt, cổ, lưng trên, mu tay, cánh tay, cẳng tay (những chỗ hay phơi nắng)
Giai đoạn 2 (20-40 tuổi):
• Các tổn thương từ hồi nhỏ bắt đầu "biến hình" thành ung thư da
• Lúc đầu chỉ đỏ da, bong vảy thôi, nhưng không trị kịp thì sẽ sần sùi, vảy dày, chảy máu, loét, hoại tử nữa...
Chẩn đoán thế nào?
• Bước 1: Bác sĩ hỏi bệnh và khám lâm sàng (chẩn đoán sơ bộ)
• Bước 2: Xét nghiệm mô bệnh học + xét nghiệm tìm HPV (khẳng định chắc nịch)
• Một số trường hợp còn tìm thấy đột biến gen EVER1 và EVER2 trên nhiễm sắc thể số 17
Chữa khỏi được không?
Thật lòng mà nói... LSTBDHC là bệnh do gen nên chữa khỏi hoàn toàn rất khó. Nhưng đừng vội "buồn bã" nha! Điều quan trọng nhất là phòng bệnh và phát hiện sớm:
Tránh nắng là số 1: Hạn chế ra nắng, che chắn kỹ, bôi kem chống nắng đều đặn Tự khám da tại nhà thường xuyên Đi khám định kỳ tại bệnh viện da liễu chuyên khoaKhi đã có u thì sao?
• Ưu tiên phẫu thuật loại bỏ khối u
• Nếu quá nhiều khối u cùng lúc (như trường hợp chị này) thì phẫu thuật khó, phải dùng các biện pháp khác:
• Thuốc bôi: imiquimod, 5-FU
• Thuốc uống: retinoid, interferon
• Phương pháp quang động học (dùng 5-aminolevulinic acid)
Nguồn: kenh14.vn