Tư Hồng tên thật là Trần Thị Lan, sinh năm 1868, một chị đẹp nổi đình nổi đám khắp Bắc kỳ cuối thế kỷ 19 luôn!
Xuất phát điểm của chị cũng chẳng mấy xịn sò gì đâu nha. Cha chị chỉ là bác Phó nghèo ở làng Thành Thì, Hà Nam. Mồ côi mẹ từ năm 3 tuổi, phải sống với mẹ kế. Tuổi thơ của chị đúng kiểu "về nhà đi con" - nay đây mai đó khắp nơi cùng gia đình để kiếm sống, cái nghèo cứ bám riết không buông
Nhưng rồi plot twist đến rồi nè! Cuộc đời chị Tư Hồng có bước ngoặt thần thánh khi lấy chồng lần thứ hai, trở thành phu nhân của quan tư Laglan. Nhờ những mánh lới buôn bán học hỏi từ người chồng trước và tận dụng địa vị của người chồng hiện tại, chị từng bước đặt chân vào giới kinh doanh.
Cuối thế kỷ 19, Việt Nam chịu sự đô hộ của Pháp với sự phân chia quyền lực ở mảng xây dựng thuộc về các thương nhân Pháp và Hoa kiều. Sự xuất hiện của chị Tư Hồng khiến giới thương gia phải "respect" hết nấc!
Năm 1892, chị gây chấn động cả Hà thành khi là người phụ nữ đầu tiên mang hồ sơ đến cơ quan chức năng xin thành lập công ty thầu An Nam. Thông thạo tiếng Pháp, hiểu rõ luật và quy định của chính phủ bảo hộ nên chị Tư Hồng nhanh chóng được cấp phép mở công ty - đúng chuẩn "boss girl" thời xưa luôn!
Nhờ tác động của người chồng có địa vị, công ty An Nam đã trúng thầu hợp đồng đầu tiên cung cấp thực phẩm cho đơn vị quân Pháp đóng ở Phúc Yên (Vĩnh Phúc) và các hợp đồng cung cấp lương thực, thực phẩm cho các trại giam.
Hai năm sau, chị Tư Hồng lại một lần nữa làm thiên hạ phải "ố á" khi gạt các doanh nghiệp máu mặt của người Pháp, người Hoa để trúng thầu hợp đồng siêu to khổng lồ: phá dỡ thành Hà Nội ️
Để phục vụ dự án này, chị về Hà Nam, thuê nông dân lên làm và thưởng tiền cho ai giới thiệu đủ 10 nhân công (kiểu affiliate marketing thời xưa ý). Chị còn mua hẳn một căn nhà mặt phố Hàng Da làm văn phòng giao dịch, tiếp nhận nhân công. Chị về làng rèn Xuân Phương (Từ Liêm) đặt sản xuất búa, xà beng.
Chị Tư Hồng trực tiếp đứng ra quản lý, điều hành đội ngũ nhân công "đông như kiến" - có thời điểm lên đến cả ngàn người luôn ấy chứ! Chị cho dựng lán trại, kiểm soát vệ sinh, phòng tránh dịch bệnh, cung cấp đồ ăn sạch sẽ. Với cách bố trí, tổ chức chuyên nghiệp như CEO 4.0, chị hoàn thành gói thầu chỉ trong hơn 2 năm, sớm hơn deadline tận 6 tháng!
Đỉnh chưa? Đỉnh rồi chưa? Bằng tài tính toán, chị Tư Hồng mua thêm đất và dùng số gạch đá cũ dỡ từ thành dựng hàng loạt ngôi nhà ở Cửa Đông, 8 căn nhà Hàng Da, 1 biệt thự ở Hội Vũ, 1 căn nhà ở phố Quán Sứ và xây trường dòng Punigier (Trường THPT Việt Đức ngày nay). Chẳng mấy chốc, sản nghiệp của chị tăng lên nhanh như thổi - chuẩn "làm giàu không khó" phiên bản thế kỷ 19!
Thừa thắng xông lên, chị Tư Hồng mở rộng lĩnh vực kinh doanh sang ngành thực phẩm, cụ thể là cung cấp lúa gạo cho các nhà tù và vận chuyển tàu biển. Đội vận chuyển đường thủy của chị, ngoài lái tàu và thợ xúc than là đàn ông, phần lớn là phụ nữ - đúng là "hội chị em" đỉnh cao thời đó!
Nổi tiếng trong giới thương gia nhờ tài làm ăn, gia sản thuộc hàng "khủng long", nhưng chị Tư Hồng vẫn bị định kiến đương thời gán mác: "Những phụ nữ lấy chồng tây là hư hỏng". Toxic quá trời toxic!
Dù vậy, nhiều giai thoại cho thấy chị là người phụ nữ có tấm lòng nhân hậu; thường xuyên làm từ thiện, bao dung với người nghèo - chuẩn "giàu mà tử tế" luôn á!
Năm 1902-1903, ba tỉnh miền Trung mất mùa, thóc gạo khan hiếm, chị Tư Hồng quyết định chuyển hết số thuyền gạo định bán về đây cứu tế. Đây mới là "real queen" chứ không phải đâu!
Là người phụ nữ tài giỏi, có nhan sắc nhưng phận đời tư của chị Tư Hồng lại đầy truân chuyên. Chị sau đó còn chia tay chồng Tây để lấy người chồng thứ ba, nhưng lại gặp nhiều vận hạn. Năm 1921, chị Tư Hồng từ Sài Gòn ra Hà Nội và ốm liệt giường. Dù đã trải qua 3 lần đò, nhưng chị Tư Hồng vẫn chưa có một người con nào
Sau này, cuộc đời chị Tư Hồng - người phụ nữ lập công ty đầu tiên xứ Bắc, người phá thành Hà Nội được tái hiện lại trong cuốn tiểu thuyết "Me Tư Hồng" của nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến.
Nguồn: soha.vn