Ôm trong lòng ước mơ "chill chill" mang Biosensor (Cảm biến sinh học) về phục vụ các bệnh viện Việt Nam, Nguyễn Thị Trà My (sinh năm 1998) đã "all in" theo đuổi ngành Bioengineering - Kỹ thuật Sinh học ở bậc Tiến sĩ. Và rồi điều kỳ diệu đã đến Chị đã rinh về học bổng Tiến sĩ toàn phần từ VinGroup và Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois. VinUni-Illinois là dự án hợp tác xịn sò giữa Đại học VinUni và Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC) (Mỹ), chuyên về công nghệ sinh học và khoa học dữ liệu đỉnh của chóp!
Yêu nghiên cứu từ cái nhìn đầu tiên
Trà My kể: "Mình mê công việc nghiên cứu từ khi bắt đầu làm việc tại Viện Tế bào gốc (trường Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQG TP. HCM)". Thời điểm đó, TS. Phan Lữ Chính Nhân - Phó viện trưởng chính là "chị Hằng" đã truyền cho cô những skill quan trọng nhất của một nghiên cứu viên và thắp lên ngọn lửa đam mê nghiên cứu khoa học trong lòng. Sau khi tốt nghiệp cử nhân ngành Công nghệ sinh học tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên, cô chợt nhận ra mình đã "miss" rất nhiều data quý giá trong kỷ nguyên bùng nổ dữ liệu hiện nay. Nếu biết cách sử dụng công nghệ tính toán, chắc chắn sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian và công sức hơn trong việc phân tích các dữ liệu đó.
Hành trình sau đó, trong khoảng thời gian học thạc sĩ ngành Sinh học, cô lại tiếp tục "gặp thần" được hướng dẫn bởi TS. Hà Thị Thanh Hương - một người đã đạt không ít thành tựu trong việc ứng dụng AI vào ngành khoa học thần kinh tại Việt Nam và được học hỏi rất nhiều kiến thức từ chị. Là người vốn có nền tảng về nghiên cứu sinh học cơ bản, AI là một "vùng đất mới" hoàn toàn xa lạ với Trà My. Nhưng mà, dưới sự dẫn dắt của chị Thanh Hương, My đã được tiếp thêm động lực để "thả" những điều chắc chắn, bước ra khỏi vùng an toàn để "lăn xả" học hỏi những kiến thức mới mẻ.
Bên cạnh đó, nhận thấy bản thân cần buff thêm những kỹ năng khác ngoài kiến thức khoa học, My đã thử sức ở vị trí leader cho một vài dự án, viết thuyết minh để xin quỹ nghiên cứu và tham gia hợp tác với các công ty và bệnh viện. "Chính nhờ khoảng thời gian đó mà mình đã có được nhiều 'kinh nghiệm thực chiến'. Nghiên cứu không chỉ là 'mắc kẹt' với thí nghiệm, mà còn là kỹ năng quản lý dự án, quản lý con người, chuẩn bị hồ sơ xin các quỹ tài trợ nghiên cứu, và đưa kết quả nghiên cứu ra đời thực", Trà My nhớ lại.
Với những nỗ lực "cày cuốc" không ngừng nghỉ trong khoảng thời gian nghiên cứu khoa học và học thạc sĩ, cô đã "bỏ túi" liên tiếp những giải thưởng khủng. Điển hình như:
Excellent presentation at BrainConnects 2022 Conference (Báo cáo viên xuất sắc tại hội nghị BrainConnects 2022 về đề tài nghiên cứu sự không đồng nhất trong bệnh Suy giảm nhận thức nhẹ),
UNLEASH Mental Health Europe Hacks (2022) Champion (Nhà vô địch cuộc thi hackathon UNLEASH Sức Khỏe Tâm Thần Châu Âu năm 2022) (Nội dung: Đề xuất ứng dụng EmoQ – app hỗ trợ cho giáo viên trong việc tư vấn cảm xúc cho học sinh phổ thông),
Inclusive prize of The Accessibility Design Competition 2022 (Giải khuyến khích Cuộc thi Thiết kế tạo điều kiện tiếp cận cho tất cả mọi người năm 2022) (Nội dung: Đề xuất ứng dụng Career4ASD – app định hướng nghề nghiệp cho người mắc chứng Rối loạn phổ tự kỷ),
Học bổng ADAI FELLOWSHIP 2022 (Nội dung: Học bổng khuyến học cho sinh viên và học viên cao học trong nghiên cứu ứng dụng AI trong việc giải quyết các vấn đề y sinh).
Ước mơ từ nỗi đau mất người thân
"Ngoài việc đam mê nghiên cứu khoa học, động lực khiến mình quyết định chọn ngành học này là vì nỗi đau khi chứng kiến bố mình chiến đấu với căn bệnh ung thư", My nghẹn ngào tâm sự. Theo cô, việc chẩn đoán và điều trị ung thư vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là ở Việt Nam, do hệ thống y tế quá tải và thiếu công nghệ hiện đại.
Trà My chia sẻ: "Mình vẫn nhớ cảm giác bất lực khi nhìn bố đau đớn trải qua các tác dụng phụ của hóa trị liệu nhưng không có hiệu quả cao và sự mong chờ của bố vào kết quả giải trình tự gene, để có thể chuyển sang điều trị với liệu pháp phù hợp hơn". Khi ấy, cả gia đình cô đã đợi rất lâu cho kết quả giải trình tự. Mặc dù những khái niệm như "công nghệ giải trình tự" là những thứ mình được học cả đống ở giảng đường đại học, cô đã bất lực vì không biết làm sao để đẩy nhanh tốc độ cho ra kết quả. Và điều đau lòng không ai mong muốn đã xảy ra, bố cô mất sau đó không lâu
Từ giây phút ấy, cô nhận ra nhu cầu cấp thiết phải phát triển một phương pháp phát hiện đột biến chẩn đoán ung thư, tiết kiệm thời gian, chi phí thấp, ít xâm lấn và phù hợp hơn với những cơ sở y tế chưa hiện đại. Như một duyên số, sau đó, cô đã có cơ hội biết đến thầy Brian Cunningham, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Biosensor (Cảm biến sinh học) đang nghiên cứu tại trường University of Illinois Urbana-Champaign (UIUC - Hoa Kỳ). Hướng nghiên cứu của thầy cũng tập trung vào phát triển biosensor chẩn đoán đột biến ung thư từ mẫu máu. Vậy nên cô đã quyết định "thử vận may" và nộp hồ sơ vào trường với mong muốn được tham gia vào dự án của thầy.
"Comeback" ngoạn mục ở tuổi 26
Năm 2023, cô đã "fail" khi nộp hồ sơ vào chương trình Học bổng Khoa học Công nghệ Đào tạo Tiến sĩ Du học Nước ngoài của tập đoàn Vingroup. Lần "trượt" ấy khiến cô rất buồn và vơi đi đôi phần niềm tin vào khả năng của bản thân Tuy vậy, sau khi nhận tin báo rớt, Trà My đã quyết không "bỏ cuộc" mà tiếp tục trau dồi kinh nghiệm nghiên cứu bằng việc đảm nhận vai trò leader trong một dự án với TS. Phạm Huy Hiệu từ VinUniversity. Quá trình ấy giúp cô có thêm thời gian để nhận thức sâu hơn về điểm mạnh và yếu của bản thân, đồng thời xác định rõ hơn hướng đi cho tương lai và áp dụng góc nhìn mới này vào bài luận trong hồ sơ tiến sĩ của mình.
"Mình nhận ra rằng bài luận tiến sĩ không chỉ cần thể hiện đam mê và kinh nghiệm nghiên cứu, mà còn cần phải cụ thể hóa định hướng và có kế hoạch chi tiết cho việc áp dụng kết quả nghiên cứu vào lợi ích của cộng đồng", cô nói. Dưới sự động viên của thầy Hiệu, cô đã một lần nữa dám bước ra khỏi vùng an toàn để nộp đơn vào một trường đại học danh giá, ở một ngành chuyên sâu về kỹ thuật - Bioengineering - Kỹ thuật Sinh học, mặc dù chuyên môn của cô chủ yếu là nghiên cứu cơ bản.
Khoảnh khắc nhận thông tin được đậu vào trường University of Illinois Urbana-Champaign lẫn học bổng Toàn phần từ VinGroup và Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois, cô đã "vỡ òa" trong niềm hạnh phúc Nhìn lại hành trình đã qua, Trà My mong muốn được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến các thầy cô hướng dẫn đã hỗ trợ và chỉ dẫn cô trong suốt thời gian qua, giúp cô tự tin bước ra khỏi vùng an toàn và có cơ hội phát triển bản thân. Cô cũng gửi lời cảm ơn đến tập thể Brain Health Lab và những người bạn thân thiết đã luôn bên cạnh, dù là ở những thời điểm "low" nhất, giúp cô vực dậy tinh thần sau những biến cố. Cuối cùng, bố mẹ chính là người cô biết ơn nhất bởi đã luôn là bờ vai vững chắc và tiếp thêm động lực, ủng hộ cô trên suốt chặng đường phát triển.
Vì chưa có nhiều kiến thức về ngành kỹ thuật, cô hy vọng sẽ được trau dồi và hiểu sâu về lĩnh vực này để "vá" vào "lỗ hổng" kiến thức của mình, giúp cô có một nền tảng chuyên môn vững chắc trên con đường theo đuổi ước mơ. Thông qua cơ hội nghiên cứu tiến sĩ ngành Kỹ thuật Sinh học tại UIUC, cô mong rằng có thể đóng góp vào việc phát triển Biosensor (Cảm biến sinh học) mới. Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành luận án tiến sĩ, với chương trình hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois, Trà My ấp ủ dự định có thể áp dụng Biosensor tại các bệnh viện ở Việt Nam và giúp đỡ các bệnh nhân ung thư, giống như cách mà cô mong muốn giúp đỡ người bố thân yêu của mình
Nguồn: svvn.tienphong.vn