Nghe có vẻ hơi lạ nhưng màu sắc lưỡi thay đổi đôi khi chính là "tin nhắn cảnh báo" từ cơ thể đấy! Nhiều bệnh khác nhau có thể làm lưỡi đổi màu và hình dạng theo những kiểu khó đoán luôn.
Thông thường thì lưỡi có màu hồng nhạt hoặc đậm, phủ một lớp trắng mỏng thôi. Mặt trên lưỡi có những "chấm chấm" gồ ghề gọi là gai lưỡi - chính là những "núm" giúp bạn cảm nhận vị đấy. Một chiếc lưỡi healthy sẽ có nhiều gai vị giác ở đầu và mặt trên. Nhưng khi màu sắc thay đổi thì có thể là dấu hiệu có gì đó không ổn rồi đấy - có khi chỉ là chuyện nhỏ tự khỏi, nhưng cũng có khi cần điều trị ngay!
Lưỡi màu đen
Khi protein keratin (cái có trong da, tóc, móng ấy) tích tụ nhiều sẽ khiến lưỡi đen sì, thậm chí trông như phủ lớp nhung đen luôn. Nguyên nhân có thể do vệ sinh răng miệng kém, đang dùng thuốc kháng sinh, hút thuốc, xạ trị... Hoặc đơn giản hơn: bạn uống cà phê/trà đen nhiều hay ăn trái cây màu sẫm cũng làm lưỡi đen được nha!
Trong một số ít trường hợp, lưỡi đen có thể báo hiệu bệnh nghiêm trọng hơn như đái tháo đường hoặc HIV.
Lưỡi màu trắng
Nếu lưỡi nhợt nhạt và xuất hiện mảng trắng thì có thể bạn bị nhiễm nấm miệng rồi đấy! Nấm miệng gây đau và tạo những mảng dày, trắng như pho mát trên lưỡi. Các triệu chứng đi kèm khác như: miệng đỏ hoặc đau, khó ăn/nuốt, chảy máu nhẹ khi cọ xát, khóe miệng nứt đỏ (đặc biệt người đeo răng giả), cảm giác như có bông trong miệng, mất vị giác.
Một nguyên nhân khác là bệnh bạch sản niêm (leukoplakia) - dấu hiệu là mảng trắng hoặc xám xuất hiện trên lưỡi, bên trong niêm mạc miệng. Những mảng này phát triển chậm từ vài tuần đến vài tháng, có thể cứng, thô và dày. Thường không đau nhưng nhạy cảm với đồ ăn cay nóng.
Bệnh này hay gặp ở người cao tuổi, nguyên nhân có thể do: kích ứng từ răng thô/trám răng/mão răng/răng giả không vừa; hút thuốc lá/thuốc lào mạn tính; ung thư miệng (hiếm gặp); HIV hoặc AIDS.
Những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt bệnh nhân HIV/AIDS có thể mắc bạch sản dạng lông - do virus Epstein-Barr gây ra. Bệnh này tạo mảng trắng mờ giống nếp gấp ở 2 bên đầu lưỡi, dễ nhầm với nấm miệng lắm!
Ngoài ra, lưỡi có thể xuất hiện mảng trắng do bệnh lichen phẳng. Bệnh tạo những tổn thương dạng mảng tròn, sẩn, thường ngứa, đối xứng ở hai bên miệng như hai bên lưỡi, nướu, má. Những chỗ sẩn này cũng có thể đau nữa đấy!
Lưỡi màu tím
Lưỡi chuyển tím hoặc có vết bầm tím có thể do máu lưu thông kém hoặc bệnh tim. Lưỡi tím cũng là dấu hiệu của bệnh Kawasaki - một tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng gây viêm mạch máu, hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi.
Lưỡi màu đỏ
Bình thường lưỡi màu hồng, nếu chuyển đỏ và mấp mô là triệu chứng có thể thấy ở người bệnh tim mạch, thiếu vitamin B hoặc do sốt. Ngoài ra có thể là phản ứng dị ứng thuốc hoặc thực phẩm. Lưỡi đỏ mấp mô cũng có thể do viêm lưỡi, hoặc trong một số ít trường hợp là dấu hiệu khác của bệnh Kawasaki.
Lưỡi bản đồ ️
Lưỡi bản đồ là rối loạn lành tính, ít khi đau với các đốm trắng xám hình thành trên lưỡi. Các đường gờ trắng sau đó phát triển giữa các điểm, tạo hình giống bản đồ thật sự luôn! Bệnh có thể tự khỏi sau 1 tuần hay 10 ngày.
Lưỡi màu vàng
Màu vàng trên lưỡi thường do vi khuẩn phát triển. Vệ sinh răng miệng kém và khô miệng có thể dẫn đến vi khuẩn phát triển quá mức. Lưỡi có thể chuyển từ vàng sang đen và có lông khi u nhú phát triển lớn, bẫy vi khuẩn trên bề mặt lưỡi.
Trong một số ít trường hợp, lưỡi vàng có thể là dấu hiệu đái tháo đường. Nguyên nhân khác là vàng da tổng thể.
Một số thuốc kháng sinh và thực phẩm cũng làm lưỡi vàng, như đồ ăn giàu beta carotene. Một số người ăn quá nhiều cà rốt hay gấc có thể bị vàng da kèm lưỡi vàng luôn nha!
Lưỡi màu xanh
Lưỡi có thể chuyển xanh lá do vi khuẩn tích tụ, nguyên nhân giống như lưỡi vàng hoặc trắng.
Lưỡi xanh tái có thể chỉ ra thiếu oxy trong máu. Nguyên nhân có thể là: thiếu oxy từ phổi, rối loạn máu, bệnh mạch máu, bệnh thận. Nồng độ oxy trong máu thấp nghiêm trọng cần chăm sóc y tế ngay lập tức!
Khi nào cần đi khám?
Nguồn: soha.vn