Giới khoa học đang phát sốt với phát minh siêu đỉnh từ Đại học Rutgers (Mỹ) - loại nhựa có thể "hẹn giờ" tự phân huỷ theo ý muốn! Nghe xịn chưa nè
Điểm "bá cháy" nhất là công nghệ này không cần dùng hoá chất lạ hoắc gì cả, mà chỉ dựa vào việc sắp xếp lại cấu trúc phân tử của polymer thôi. Quá là thiên tài luôn á!
Theo team nghiên cứu giải thích, nhựa thường có cấu trúc siêu bền (nên mới gây ô nhiễm khủng khiếp mà). Nhưng mà các polymer tự nhiên như DNA, RNA hay protein lại có vòng đời hữu hạn - chúng sống, làm việc rồi tự phân rã theo thời gian. Từ nguyên lý này, hội Rutgers quyết tâm tạo ra loại nhựa tổng hợp có "hạn sử dụng" tương tự.
Hoá ra polymer tự nhiên có những liên kết yếu, dễ vỡ khi gặp nước, ánh sáng hoặc thay đổi hoá học nhỏ. Nhựa tổng hợp cũng có mấy liên kết này, nhưng do hình dạng nó nằm lung tung nên các liên kết không thể tách ra được.
Vậy là các nhà khoa học đặt câu hỏi: What if mình "gấp" cấu trúc phân tử theo cách khiến những liên kết yếu này tự tách ra đúng lúc cần?
Họ dùng kỹ thuật gọi là "định dạng trước cấu trúc", giúp phân tử được gấp theo một hình dạng cố định. Khi gặp điều kiện phù hợp, liên kết sẽ tự tách. Hình dung dễ hơn là như tạo nếp gấp trên giấy, khi có lực tác động, giấy sẽ rách đúng theo nếp luôn á!
Điểm plus nữa là công nghệ này không cần vật liệu lạ hay hoá chất nguy hiểm gì hết. Vì thế có thể ứng dụng vào các sản phẩm nhựa dùng ngắn hạn như bao bì thực phẩm, hộp đựng, đồ dùng một lần. Nhựa có thể giữ nguyên hình dạng trong vài giờ, sau đó bắt đầu phân rã trong những ngày tiếp theo. Tiện lợi phết nhỉ!
Với các sản phẩm bền hơn như linh kiện xe hơi hay vật liệu xây dựng, loại nhựa này có thể được thiết kế để tồn tại hàng chục năm trước khi bắt đầu phân huỷ khi tiếp xúc với môi trường.
Đặc biệt, vật liệu mới có thể kích hoạt quá trình phân huỷ bằng ánh sáng hoặc ion kim loại, giống như một công tắc bật/tắt vậy. Công nghệ cực kỳ thông minh!
Tuy nhiên, đến giờ công nghệ mới chỉ được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm thôi nha. Cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá độ an toàn, khả năng tích hợp vào sản phẩm nhựa thương mại và tương thích với quy trình sản xuất công nghiệp.
Nguồn: genk.vn
Điểm "bá cháy" nhất là công nghệ này không cần dùng hoá chất lạ hoắc gì cả, mà chỉ dựa vào việc sắp xếp lại cấu trúc phân tử của polymer thôi. Quá là thiên tài luôn á!
Theo team nghiên cứu giải thích, nhựa thường có cấu trúc siêu bền (nên mới gây ô nhiễm khủng khiếp mà). Nhưng mà các polymer tự nhiên như DNA, RNA hay protein lại có vòng đời hữu hạn - chúng sống, làm việc rồi tự phân rã theo thời gian. Từ nguyên lý này, hội Rutgers quyết tâm tạo ra loại nhựa tổng hợp có "hạn sử dụng" tương tự.
Hoá ra polymer tự nhiên có những liên kết yếu, dễ vỡ khi gặp nước, ánh sáng hoặc thay đổi hoá học nhỏ. Nhựa tổng hợp cũng có mấy liên kết này, nhưng do hình dạng nó nằm lung tung nên các liên kết không thể tách ra được.
Vậy là các nhà khoa học đặt câu hỏi: What if mình "gấp" cấu trúc phân tử theo cách khiến những liên kết yếu này tự tách ra đúng lúc cần?
Họ dùng kỹ thuật gọi là "định dạng trước cấu trúc", giúp phân tử được gấp theo một hình dạng cố định. Khi gặp điều kiện phù hợp, liên kết sẽ tự tách. Hình dung dễ hơn là như tạo nếp gấp trên giấy, khi có lực tác động, giấy sẽ rách đúng theo nếp luôn á!
Điểm plus nữa là công nghệ này không cần vật liệu lạ hay hoá chất nguy hiểm gì hết. Vì thế có thể ứng dụng vào các sản phẩm nhựa dùng ngắn hạn như bao bì thực phẩm, hộp đựng, đồ dùng một lần. Nhựa có thể giữ nguyên hình dạng trong vài giờ, sau đó bắt đầu phân rã trong những ngày tiếp theo. Tiện lợi phết nhỉ!
Với các sản phẩm bền hơn như linh kiện xe hơi hay vật liệu xây dựng, loại nhựa này có thể được thiết kế để tồn tại hàng chục năm trước khi bắt đầu phân huỷ khi tiếp xúc với môi trường.
Đặc biệt, vật liệu mới có thể kích hoạt quá trình phân huỷ bằng ánh sáng hoặc ion kim loại, giống như một công tắc bật/tắt vậy. Công nghệ cực kỳ thông minh!
Tuy nhiên, đến giờ công nghệ mới chỉ được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm thôi nha. Cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá độ an toàn, khả năng tích hợp vào sản phẩm nhựa thương mại và tương thích với quy trình sản xuất công nghiệp.
Nguồn: genk.vn