Ôi trời ơi, với tốc độ lây lan chóng mặt của Covid-19, hệ thống y tế châu Phi giờ đang bị "bóc mẽ" triệt để luôn á! Thiếu thiết bị y tế đến mức... nghẹt thở thật sự
## 5 triệu dân mà chỉ có 3 máy thở - nghĩ mà "rợn"
Với Covid-19 đang càn quét châu Phi như vậy, các điểm yếu của hệ thống y tế nhiều nước đã lộ rõ mồn một. Thiếu thiết bị y tế không phải kiểu thiếu chút chút, mà là thiếu nghiêm trọng luôn các bạn ơi!
Theo Financial Times (FT) đưa tin ngày 6/4, ông Matshidiso Moeti - Giám đốc WHO khu vực châu Phi vừa thả "bom tấn": số lượng máy thở ở nhiều nước châu Phi đang thiếu trầm trọng. "Huống chi là hiện tại cả thế giới đang thiếu máy thở, nhiều nước phong tỏa nên việc vận chuyển máy thở trở thành nhiệm vụ bất khả thi", ông chia sẻ.
Nghe con số này mà muốn "ngất": Cộng hòa Trung Phi có 5 triệu dân nhưng chỉ có... 3 máy thở thôi! Burkina Faso 19 triệu người mà chỉ có 11 máy thở. Còn Sierra Leone được coi là "khá ổn" rồi đấy, với 7,5 triệu dân và 18 máy thở...
Báo Anh nhận định, các nước châu Phi muốn giải quyết vấn đề này ngay lập tức thì gần như "mission impossible". Chỉ có thể tạm thời "dùng chung" thôi. Lý do thứ nhất, các nước phương Tây đang tự lo cho mình, đua nhau sản xuất hoặc mua máy thở, nên không có nhà cung cấp quốc tế nào rảnh. Lý do thứ hai, toàn bộ châu Phi gần như không có nhà máy sản xuất máy thở! Ví dụ, Innoson - hãng sản xuất ô tô địa phương duy nhất ở Nigeria (quốc gia đông dân nhất châu Phi) đã phải xin vay chính phủ 4 tỷ Naira để sản xuất máy thở đấy.
Không chỉ máy thở, hàng loạt thiết bị y tế khác cũng "cháy hàng" nặng. Ông John Nkengasong - Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật châu Phi (Africa CDC) tiết lộ, một số quốc gia như Burkina Faso (318 ca nhiễm), Cameroon (555 ca nhiễm) và Côte d'Ivoire (245 ca nhiễm) đã phải kêu cứu xin... lều bạt vì giường bệnh không đủ
17 quốc gia gồm Angola, Côte d'Ivoire, Mozambique và Nam Sudan đã báo với WHO rằng họ không có đủ phòng ICU để điều trị bệnh nhân nguy kịch. Mặc dù chưa có số liệu chính thức từ hầu hết các nước, nhưng theo thống kê của Ủy ban cứu hộ quốc tế (IRC), nhiều nước thực sự thiếu giường ICU nghiêm trọng:
Somalia 15 triệu dân chỉ có 15 giường; Malawi 17 triệu dân chỉ có 25 giường; Uganda 43 triệu dân chỉ có 55 giường.
Ông David Miliband - người đứng đầu IRC cho biết, một số tổ chức cứu trợ nhân đạo đã kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ các nước châu Phi này, nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi nào cả...
Tuy nhiên, châu Phi cũng có vài tin vui nho nhỏ! Ông Nkengasong khẳng định, Nam Phi đã triển khai thành công 67 phòng xét nghiệm axit nucleic di động và nhận được hàng triệu USD tiền quyên góp từ nhiều tổ chức cá nhân. Nigeria cũng đã lắp đặt một phòng xét nghiệm di động, có thể xét nghiệm cho 200 người mỗi ngày
Hiện tại, Covid-19 vẫn còn ở giai đoạn đầu tại châu Phi. Theo dữ liệu từ Trung tâm kiểm soát bệnh tật châu Phi ngày 7/4, tính đến cùng ngày, tổng số ca bệnh ở châu Phi đã vượt quá 10.000. Trung tâm này dự đoán đến cuối tháng 4, nhiều quốc gia có thể có hơn 10.000 ca.
## Nguy cơ trở thành châu Âu thứ hai?
Hiện tại, top 5 quốc gia có số ca nhiễm cao nhất châu Phi gồm Nam Phi (1.749 ca), Algeria (1.572), Ai Cập (1.560), Morocco (1.242) và Cameroon (685); tổng cộng 6.808 ca, chiếm hơn 60% số ca nhiễm toàn châu Phi.
Bây giờ nhiều quốc gia trên thế giới đã có thể báo cáo tình hình dịch bệnh vào một thời điểm cố định mỗi ngày, như số ca nhiễm mới và tử vong. Nhưng châu Phi thì khác, rất khó để thống nhất. Thời gian báo cáo của các nước châu Phi lúc sớm lúc muộn lắm á!
Tại châu Phi, từ khi phát hiện ca nhiễm đầu tiên vào 14/2 đến cuối tháng 2, số ca nhiễm mới được chẩn đoán trung bình mỗi ngày còn rất thấp. Mức tăng bắt đầu "bùng nổ" từ ngày 14/3. Đến ngày 28/3, số ca nhiễm mới trong một ngày đạt tới 680 ca luôn!
Để so sánh mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh trên tất cả các châu lục, thì số lượng ca nhiễm mới là chỉ số chính. Tình hình dịch bệnh hiện nay ở châu Âu và Bắc Mỹ đang tương đối nghiêm trọng. Nhưng câu hỏi được đặt ra là: liệu châu Phi sẽ trở thành châu Âu tiếp theo không?
Biểu đồ so sánh dịch bệnh ở châu Phi và châu Âu sau 50 ngày kể từ ca nhiễm đầu tiên cho thấy, sau 1 tháng, số ca nhiễm ở châu Âu tăng "phi tốc". Châu Phi cũng thay đổi cùng thời điểm, nhưng mức tăng tương đối nhỏ so với châu Âu.
Đến cuối tháng 3, các nước châu Phi đã áp dụng một số biện pháp hạn chế để kiểm soát sự lây lan của virus. 32 quốc gia đã đóng cửa biên giới đất liền, trên không và trên biển, 9 quốc gia đã đóng cửa sân bay và 5 quốc gia đã áp đặt các hạn chế đi lại.
Đóng cửa biên giới khá hiệu quả để kiểm soát các ca nhiễm "nhập khẩu". Các ca nhiễm được phát hiện sớm nhất ở các nước châu Phi đều là những ca "nhập khẩu" cả. Nhưng nếu Covid-19 lây lan trong cộng đồng như Mỹ, Ý, Tây Ban Nha và các quốc gia khác, thì việc kiểm soát các ca nhiễm nhập khẩu tại châu Phi sẽ không còn hiệu quả nữa.
Hiện tại, Nam Phi - nơi có tình hình dịch bệnh tồi tệ nhất - cũng đang thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, bao gồm cả việc quản lý nguồn lây nhiễm và cắt đứt đường lây nhiễm. Các biện pháp này sẽ cần thời gian mới cho hiệu quả thôi!
Theo đánh giá, năng lực xét nghiệm SARS-CoV-2 ở các nước châu Phi tương đối yếu, đặc biệt là trong giai đoạn đầu của dịch. Tháng 1, không có quốc gia châu Phi nào có thể tiến hành chẩn đoán SARS-CoV-2 cả. Đầu tháng 2, chỉ có 2 quốc gia ở châu Phi có khả năng chẩn đoán SARS-CoV-2, là Viện Nghiên cứu các bệnh truyền nhiễm quốc gia ở Nam Phi và Viện Pasteur ở Sénégal. Giờ thì đã có 43 quốc gia ở châu Phi có thể tiến hành xét nghiệm phát hiện SARS-CoV-2 rồi!
Trung tâm kiểm soát bệnh tật châu Phi đã tăng cường và tiếp tục hỗ trợ các nước thành viên trong việc tiến hành xét nghiệm virus, bao gồm cung cấp thuốc thử. Hiện tại, 48 quốc gia châu Phi đã được hỗ trợ thuốc thử.
Nhưng khi số ca nhiễm tăng cao, các trường hợp tiếp xúc gần với người bệnh cũng cần được theo dõi, và bộ kit xét nghiệm vẫn cần được bổ sung liên tục. Không chỉ kit, những dụng cụ xét nghiệm khác như bông gạc và ống nghiệm cũng đang rất khan hiếm. Hiện tại, một số quốc gia châu Phi đã có một số lượng thuốc thử nhất định nhưng do thiếu các sản phẩm phụ trợ này, công việc xét nghiệm đã bị ảnh hưởng và tiến độ chậm lại
Hiện tại, công tác kiểm soát dịch bệnh ở châu Phi vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức "khủng". Ví dụ, ngày càng có nhiều quốc gia châu Phi xuất hiện những ca nhiễm cộng đồng.
Ngoài ra, số lượng ca nhiễm và các quốc gia bị ảnh hưởng vẫn đang gia tăng. Nhiều quốc gia châu Phi chưa sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh vì vật tư y tế khan hiếm nghiêm trọng, bao gồm khẩu trang, đồ bảo hộ PPE và máy thở.
Nguồn: soha.vn