MochiSusu279
New member
Tin hot từ giới khoa học: Đới tách giãn Đông Phi đang từ từ "xé" lục địa châu Phi làm đôi, và có thể tạo ra một đại dương hoàn toàn mới trong khoảng 5 triệu năm nữa thôi các bạn ơi!
Theo tờ Live Science dẫn lại báo cáo của Hiệp hội địa chất London, một thung lũng tách giãn siêu to khổng lồ (Great Rift Valley) đang âm thầm chia cắt châu Phi - lục địa lớn thứ 2 trên Trái Đất thành hai phần. Cái thung lũng này còn có tên gọi cool ngầu là Đới tách giãn Đông Phi luôn.
Để các bạn hình dung, Đới tách giãn Đông Phi là cả một mạng lưới thung lũng kéo dài tận 3.500 km từ biển Đỏ xuống tận Mozambique luôn á. Dài vãi chưởng! ️
Giờ câu hỏi mà các nhà địa chất đang loay hoay tìm đáp án là: Châu Phi có thực sự bị tách hẳn ra không? Và nếu có thì khi nàoooo?
Theo NASA Đài quan sát Trái đất, đới tách giãn này chạy dọc theo mảng kiến tạo Somalia đang kéo về phía đông, còn mảng kiến tạo Nubian thì ngược lại.
Plot twist: Cả hai mảng Somali và Nubia này còn đang tách khỏi mảng Ả Rập ở phía bắc nữa chứ. Hiệp hội Địa chất London cho biết những mảng này giao nhau tại khu vực Afar của Ethiopia, tạo thành hệ thống rạn nứt hình chữ Y - nhìn từ trên cao chắc epic lắm!
Timeline drama này như nào?
Theo chị Cynthia Ebinger - trùm địa chất học tại Đại học Tulane ở New Orleans (đồng thời là cố vấn khoa học cho Cục Châu Phi thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ nữa nhé), Đới tách giãn Đông Phi bắt đầu hình thành từ khoảng 35 triệu năm trước giữa Ả Rập và Sừng châu Phi.
Chị Ebinger còn cho hay đới giãn tách này đang kéo dài về phía nam theo thời gian, nhưng lại chậm lại ở phía Bắc Kenya vào khoảng 25 triệu năm trước.
Về cấu trúc thì đới tách giãn này gồm hai đới tách rộng song song nằm ngay dưới lớp vỏ Trái Đất luôn các bạn.
Hiệp hội địa chất London giải thích: Đới tách giãn phía đông đi qua Ethiopia và Kenya, còn vết nứt phía tây chạy theo hình vòng cung từ Uganda xuống Malawi. Điểm khác biệt là nhánh phía đông khô cằn, trong khi nhánh phía tây nằm trên biên giới của rừng nhiệt đới Congo - xanh mướt hơn hẳn!
Sự tồn tại của các đới tách giãn hai bên cộng với việc phát hiện ra các khu vực động đất và núi lửa ngoài khơi cho thấy châu Phi đang từ từ "mở ra" dọc theo nhiều đường. Tốc độ ước tính lên tới hơn 6,35 mm mỗi năm đó.
Anh Ken Macdonald, giáo sư danh dự về khoa học Trái Đất tại Đại học California, Santa Barbara, nói với Live Science rằng: "Sự rạn nứt diễn ra rất chậm, tương đương với tốc độ móng chân của một người trưởng thành dài ra". Ơ thì ra chậm vậy hả trời
Nguyên nhân là gì?
Theo Hiệp hội địa chất London, Đới tách giãn Đông Phi rất có thể hình thành do nhiệt tỏa ra từ quyển mềm - phần nóng hơn, yếu hơn, phía trên của lớp vỏ Trái Đất - giữa Kenya và Ethiopia. Sức nóng này làm cho lớp vỏ bên trên mở rộng và nâng lên, dẫn đến sự kéo dài và nứt vỡ của đá lục địa giòn. Điều này còn dẫn đến hoạt động núi lửa siêu đỉnh, bao gồm cả sự hình thành của Núi Kilimanjaro - ngọn núi cao nhất ở Châu Phi luôn nha!
Vậy tương lai sẽ ra sao?
Có nhiều ý kiến khác nhau về việc châu Phi có thực sự bị chia cắt hay không. Một kịch bản là phần lớn mảng kiến tạo Somali tách khỏi phần còn lại của lục địa châu Phi, với vùng biển hình thành giữa chúng.
Vùng đất mới này sẽ bao gồm Somalia, Eritrea, Djibouti và phần phía đông của Ethiopia, Kenya, Tanzania và Mozambique. Một kịch bản khác thì chỉ có phía đông Tanzania và Mozambique tách ra thôi.
Theo chị Ebinger, nếu lục địa châu Phi bị đứt gãy, "rạn nứt ở Ethiopia và Kenya có thể tách ra khỏi mảng Somali trong vòng 1 triệu đến 5 triệu năm tới".
Nhưng mà...
Dù vậy nhiều nhà địa chất học vẫn cho rằng lục địa châu Phi không thể chia đôi khi lực địa chất thúc đẩy rạn nứt quá chậm để tách rời các mảng kiến tạo Somalia và Nubian. Một ví dụ về việc tách giãn thất bại ở nơi khác trên thế giới là Khe nứt Trung lục địa dài 3.000 km chạy qua Thượng Trung Tây của Bắc Mỹ.
Theo Hiệp hội địa chất London, nhánh phía đông của Đới tách giãn Đông Phi có thể là một vết tách giãn không thành công. Tuy nhiên, nhánh Tây vẫn đang hoạt động bình thường.
Nguồn: kenh14.vn