Tưởng thoát được khí đốt Nga rồi an tâm, ai dè châu Âu giờ lại phụ thuộc nặng vào khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ. Vấn đề là mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang... không mấy vui vẻ lắm
Dự báo đến cuối thập kỷ này, LNG của Mỹ có thể chiếm gần 1 nửa lượng nhập khẩu của Liên minh châu Âu (EU) luôn đó. Điều này đang tạo ra một "lỗ hổng" chiến lược cực lớn cho khối, đặc biệt khi quan hệ với Washington đang ở mức... đáy lịch sử.
Hiện tại, châu Âu đang nhập khẩu 1/4 lượng khí đốt từ Mỹ. Con số này được dự đoán sẽ tăng vọt khi lệnh cấm hoàn toàn khí đốt Nga chính thức có hiệu lực.
Plot twist là tất cả chuyện này xảy ra đúng lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump đang... khá là ham hố với Greenland – vùng đất tự trị của Đan Mạch. Move này của ông Trump có thể làm rạn nứt NATO và đẩy quan hệ xuyên Đại Tây Dương vào khủng hoảng nặng.
Việc EU ngày càng dựa dẫm vào LNG từ Mỹ "tạo ra một sự phụ thuộc địa chính trị mới, tiềm ẩn rủi ro cao lắm đó", theo chị Ana Maria Jaller-Makarewicz, chuyên gia tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA).
"Việc phụ thuộc quá nhiều vào khí đốt Mỹ mâu thuẫn với chính sách của EU về tăng cường an ninh năng lượng bằng việc đa dạng hóa, giảm nhu cầu và thúc đẩy nguồn cung năng lượng tái tạo", chị ấy nói.
Mối lo ngại về điểm yếu chiến lược này cũng đang lên như diều gặp gió trong các nước thành viên. Một số nhà ngoại giao EU lo rằng chính quyền ông Trump có thể lợi dụng sự phụ thuộc mới này để đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại của họ. Sợ thiệt!
Sau khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra năm 2022, EU đã thực hiện những biện pháp quyết liệt để giảm sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên của Nga, vốn từng chiếm 50% tổng lượng nhập khẩu năm 2021 nhưng giờ chỉ còn 12%.
EU đã đạt được điều này bằng cách chuyển hướng sang khí LNG vận chuyển từ Mỹ. Mỹ giờ đã là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, chiếm 27% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU, tăng từ 5% vào năm 2021. Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Hà Lan và Bỉ là những nước nhập khẩu khủng nhất.
Một loạt các thỏa thuận mới với các công ty năng lượng của Mỹ có thể nâng tỷ trọng lên tới 40% tổng lượng khí đốt nói chung và 80% tổng lượng LNG nhập khẩu vào khối đến năm 2030, theo dữ liệu từ IEEFA. Số liệu này nghe xong hơi... choáng
Dù đang cố gắng chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, châu Âu vẫn phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên để đáp ứng 1/4 tổng nhu cầu năng lượng. Khí đốt được sử dụng để sản xuất điện, sưởi ấm các tòa nhà và cung cấp năng lượng cho công nghiệp.
Người tiêu dùng và các nhà sản xuất châu Âu hiện đang phải gánh 1 trong những chi phí năng lượng cao nhất thế giới luôn. Điều này khiến EU khó có thể từ chối khí đốt giá rẻ hơn từ Mỹ bất chấp những lời đe dọa từ Washington. Tức là... mắc kẹt rồi!
Các nước EU đã cam kết đa dạng hóa nguồn nhập khẩu khí đốt theo luật mới được thông qua năm ngoái, nhưng các quan chức cảnh báo rằng điều này sẽ khó đạt được trong ngắn hạn, do nguồn cung LNG toàn cầu chỉ giới hạn ở một vài quốc gia. Họ đang kỳ vọng vào sản lượng mới ở Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), dự kiến bắt đầu vào năm 2030.
Bên cạnh các thỏa thuận năng lượng trong tương lai, bao gồm cam kết mua 750 tỷ euro sản phẩm năng lượng của Mỹ như một phần của thỏa thuận thương mại năm ngoái (con số nghe mà giật mình luôn ), EU dự kiến sẽ nâng cấp cơ sở hạ tầng năng lượng trong khối, mở đường cho sự thâm nhập sâu hơn của LNG Mỹ.
Ví dụ, EU đã tái khẳng định cam kết đối với 2 đường ống dẫn khí đốt lớn kết nối Malta và Cyprus với châu Âu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng vận chuyển khí đốt từ Mỹ. Mỹ cũng đang tìm cách xây dựng một đường ống nối Bosnia với Croatia – quốc gia thành viên của EU.
Đối với một số người, sự phụ thuộc ngày càng tăng của EU vào LNG Mỹ cho thấy khối nên đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo để thay thế nhiên liệu hóa thạch. Hợp lý đấy!
Thomas Pellerin-Carlin, một nghị sĩ thuộc đảng Xã hội của EU, cho biết nhu cầu khí đốt tự nhiên đã giảm mạnh trên toàn khối khi quá trình chuyển đổi xanh được đẩy mạnh, ngay cả khi nhu cầu LNG của Mỹ đang tăng lên xét về tỷ lệ tổng lượng tiêu thụ.
"Nếu chúng ta đủ can đảm để giữ bình tĩnh và tiếp tục đầu tư vào hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo, chúng ta sẽ giảm nhu cầu khí đốt, kéo theo là giảm phụ thuộc vào LNG của Mỹ, ngay cả khi loại bỏ hoàn toàn khí đốt của Nga", Pellerin-Carlin nói với tờ Politico.
Vị nghị sĩ này cũng lập luận rằng ông Trump khó có thể "vũ khí hóa" nguồn cung LNG cho EU, vì điều đó sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của các nhà tài trợ quan trọng của ông Trump trong ngành công nghiệp LNG của Mỹ. Có lý nha!
"Sự phụ thuộc chắc chắn là có. Chúng ta đang mắc kẹt ở tình thế hiện tại, nhưng thực sự là không còn lựa chọn nào khác", một quan chức chính phủ châu Âu nhận định. Nghe mà thương cho châu Âu quá đi
Nguồn: soha.vn
Dự báo đến cuối thập kỷ này, LNG của Mỹ có thể chiếm gần 1 nửa lượng nhập khẩu của Liên minh châu Âu (EU) luôn đó. Điều này đang tạo ra một "lỗ hổng" chiến lược cực lớn cho khối, đặc biệt khi quan hệ với Washington đang ở mức... đáy lịch sử.
Hiện tại, châu Âu đang nhập khẩu 1/4 lượng khí đốt từ Mỹ. Con số này được dự đoán sẽ tăng vọt khi lệnh cấm hoàn toàn khí đốt Nga chính thức có hiệu lực.
Plot twist là tất cả chuyện này xảy ra đúng lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump đang... khá là ham hố với Greenland – vùng đất tự trị của Đan Mạch. Move này của ông Trump có thể làm rạn nứt NATO và đẩy quan hệ xuyên Đại Tây Dương vào khủng hoảng nặng.
Việc EU ngày càng dựa dẫm vào LNG từ Mỹ "tạo ra một sự phụ thuộc địa chính trị mới, tiềm ẩn rủi ro cao lắm đó", theo chị Ana Maria Jaller-Makarewicz, chuyên gia tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA).
"Việc phụ thuộc quá nhiều vào khí đốt Mỹ mâu thuẫn với chính sách của EU về tăng cường an ninh năng lượng bằng việc đa dạng hóa, giảm nhu cầu và thúc đẩy nguồn cung năng lượng tái tạo", chị ấy nói.
Mối lo ngại về điểm yếu chiến lược này cũng đang lên như diều gặp gió trong các nước thành viên. Một số nhà ngoại giao EU lo rằng chính quyền ông Trump có thể lợi dụng sự phụ thuộc mới này để đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại của họ. Sợ thiệt!
Sau khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra năm 2022, EU đã thực hiện những biện pháp quyết liệt để giảm sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên của Nga, vốn từng chiếm 50% tổng lượng nhập khẩu năm 2021 nhưng giờ chỉ còn 12%.
EU đã đạt được điều này bằng cách chuyển hướng sang khí LNG vận chuyển từ Mỹ. Mỹ giờ đã là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, chiếm 27% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU, tăng từ 5% vào năm 2021. Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Hà Lan và Bỉ là những nước nhập khẩu khủng nhất.
Một loạt các thỏa thuận mới với các công ty năng lượng của Mỹ có thể nâng tỷ trọng lên tới 40% tổng lượng khí đốt nói chung và 80% tổng lượng LNG nhập khẩu vào khối đến năm 2030, theo dữ liệu từ IEEFA. Số liệu này nghe xong hơi... choáng
Dù đang cố gắng chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, châu Âu vẫn phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên để đáp ứng 1/4 tổng nhu cầu năng lượng. Khí đốt được sử dụng để sản xuất điện, sưởi ấm các tòa nhà và cung cấp năng lượng cho công nghiệp.
Người tiêu dùng và các nhà sản xuất châu Âu hiện đang phải gánh 1 trong những chi phí năng lượng cao nhất thế giới luôn. Điều này khiến EU khó có thể từ chối khí đốt giá rẻ hơn từ Mỹ bất chấp những lời đe dọa từ Washington. Tức là... mắc kẹt rồi!
Các nước EU đã cam kết đa dạng hóa nguồn nhập khẩu khí đốt theo luật mới được thông qua năm ngoái, nhưng các quan chức cảnh báo rằng điều này sẽ khó đạt được trong ngắn hạn, do nguồn cung LNG toàn cầu chỉ giới hạn ở một vài quốc gia. Họ đang kỳ vọng vào sản lượng mới ở Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), dự kiến bắt đầu vào năm 2030.
Bên cạnh các thỏa thuận năng lượng trong tương lai, bao gồm cam kết mua 750 tỷ euro sản phẩm năng lượng của Mỹ như một phần của thỏa thuận thương mại năm ngoái (con số nghe mà giật mình luôn ), EU dự kiến sẽ nâng cấp cơ sở hạ tầng năng lượng trong khối, mở đường cho sự thâm nhập sâu hơn của LNG Mỹ.
Ví dụ, EU đã tái khẳng định cam kết đối với 2 đường ống dẫn khí đốt lớn kết nối Malta và Cyprus với châu Âu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng vận chuyển khí đốt từ Mỹ. Mỹ cũng đang tìm cách xây dựng một đường ống nối Bosnia với Croatia – quốc gia thành viên của EU.
Đối với một số người, sự phụ thuộc ngày càng tăng của EU vào LNG Mỹ cho thấy khối nên đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo để thay thế nhiên liệu hóa thạch. Hợp lý đấy!
Thomas Pellerin-Carlin, một nghị sĩ thuộc đảng Xã hội của EU, cho biết nhu cầu khí đốt tự nhiên đã giảm mạnh trên toàn khối khi quá trình chuyển đổi xanh được đẩy mạnh, ngay cả khi nhu cầu LNG của Mỹ đang tăng lên xét về tỷ lệ tổng lượng tiêu thụ.
"Nếu chúng ta đủ can đảm để giữ bình tĩnh và tiếp tục đầu tư vào hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo, chúng ta sẽ giảm nhu cầu khí đốt, kéo theo là giảm phụ thuộc vào LNG của Mỹ, ngay cả khi loại bỏ hoàn toàn khí đốt của Nga", Pellerin-Carlin nói với tờ Politico.
Vị nghị sĩ này cũng lập luận rằng ông Trump khó có thể "vũ khí hóa" nguồn cung LNG cho EU, vì điều đó sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của các nhà tài trợ quan trọng của ông Trump trong ngành công nghiệp LNG của Mỹ. Có lý nha!
"Sự phụ thuộc chắc chắn là có. Chúng ta đang mắc kẹt ở tình thế hiện tại, nhưng thực sự là không còn lựa chọn nào khác", một quan chức chính phủ châu Âu nhận định. Nghe mà thương cho châu Âu quá đi
Nguồn: soha.vn