Dạo này trên mạng xã hội châu Âu đang xôn xao một câu chuyện khá là drama đấy các bạn ơi! Mấy tuần qua, người ta bàn tán ầm ĩ về việc liệu Mỹ có thể "remote" điều khiển hoặc thậm chí "tắt nguồn" luôn những chiếc máy bay chiến đấu F-35 thế hệ thứ năm mà họ bán cho các anh em NATO hay không.
Nghe hơi sợ ha? Thì vấn đề nghiêm trọng đến mức một số quốc gia đang cân nhắc huỷ luôn đơn hàng máy bay từ Mỹ rồi đó! Lý do thì họ lo sợ mất quyền kiểm soát lực lượng quân đội của chính mình nếu không nghe lời Washington. Kiểu như mua máy bay về mà không "full quyền" ấy
**Séc và Đức đang stress nặng đây! **
Vụ này đặc biệt nóng với Cộng hòa Séc và Đức - hai nước vừa ký hợp đồng khủng mua vũ khí từ Mỹ trị giá hàng tỷ đô la luôn nha!
Bộ Quốc phòng Séc đã ký deal với Mỹ từ tháng 1/2024 để mua 24 chiếc F-35 Lightning II với giá 6,6 tỷ đô la - hợp đồng quân sự "to" nhất lịch sử nước họ. Dự kiến giao hàng từ 2031, thay thế cho 14 chiếc JAS-39 Gripen đang thuê của Thụy Điển. Package còn bao gồm cả hỗ trợ hậu cần, training phi công và bảo trì nữa đó!
Nhưng giữa làn sóng tin đồn về chuyện Mỹ có thể "tắt máy" F-35 từ xa, chính quyền Séc phải lên tiếng giải thích gấp. Các quan chức phủ nhận chuyện có cơ chế can thiệp từ xa trực tiếp, nhưng... (plot twist!) họ thừa nhận rằng về mặt lý thuyết, Mỹ CÓ THỂ hạn chế quyền truy cập vào các bản cập nhật phần mềm hoặc khóa mã hóa. Và điều này sẽ làm máy bay khó hoạt động lắm luôn!
Prague an ủi rằng kịch bản này khó xảy ra vì sẽ làm mất lòng tin của các đồng minh. Nhưng nghe sao vẫn hơi... bấp bênh nhỉ?
**Đức cũng đang lo lắng không kém! **
Đức tuyên bố từ tháng 3/2022 là sẽ mua 35 chiếc F-35 với giá 8,7 tỷ đô la để thay thế phi đội Tornado đã cũ và đáp ứng nghĩa vụ hạt nhân với NATO. Lô hàng đầu tiên dự kiến về năm 2026.
Nhưng giờ báo chí Đức, đặc biệt là tờ Bild, đang lên tiếng cảnh báo về nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Berlin lo lắng Washington có thể dùng cái gọi là "công tắc hủy" (kill switch) - một chức năng bí ẩn - khi có xung đột chính trị, ví dụ như khi có quan điểm khác nhau về Nga chẳng hạn.
Nỗi sợ này càng tăng lên khi ông Donald Trump quay lại Nhà Trắng với đủ thứ chính sách khó đoán, cộng thêm vô số lời đe dọa trong quá khứ về việc đàm phán lại các cam kết với NATO. Drama quá đi mất!
**Canada và Hy Lạp cũng join vào cuộc thảo luận! **
Câu chuyện lan rộng ra ngoài hai nước trên rồi nha! Tại Canada - nước đã đặt mua 88 máy bay F-35 với giá 14,5 tỷ đô la, cũng có nhiều tiếng nói kêu gọi xem xét lại thỏa thuận vì lo ngại về quyền kiểm soát phần mềm của Mỹ (theo Reuters).
Còn tại Hy Lạp, dù đã ký hợp đồng mua 20 chiếc F-35 và có thể sẽ mua thêm 20 chiếc nữa, cuộc tranh luận về sự phụ thuộc công nghệ cũng đang gay gắt hơn sau khi có tin về các lỗ hổng tiềm ẩn của F-35.
**Vấn đề nằm ở đâu? **
Các chuyên gia chỉ ra rằng máy bay F-35 được trang bị tận 8 triệu dòng code (wow! ), cần Lockheed Martin cập nhật thường xuyên. Điều này khiến máy bay không thể hoạt động nếu thiếu sự chấp thuận từ Mỹ.
Một nhà phân tích quân sự Đức nói với Euractiv rằng F-35 rõ ràng là một "kỳ quan kỹ thuật gắn liền với sự kiểm soát của Mỹ" - và đây chính là mối quan tâm số 1 của mọi người.
Nguồn: soha.vn