Teen6cc44f4c
New member
Các đồng minh châu Âu của Ukraine đang đau đầu với việc có nên tịch thu luôn 300 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Nga hay không. Số tiền khủng này đang được cân nhắc để bồi thường thiệt hại, hỗ trợ quân đội Ukraine và tái thiết những nơi bị chiến tranh tàn phá nặng nề.
Ban đầu, khoản tiền 300 tỷ USD này thuộc về Ngân hàng trung ương Nga dưới dạng trái phiếu chính phủ ngắn hạn. Đến giờ thì phần lớn số trái phiếu đã đáo hạn, chuyển thành tiền mặt nằm im trong các ngân hàng lưu ký. Khoảng 210 tỷ euro đang nằm trong các ngân hàng của Liên minh châu Âu, trong đó riêng Euroclear - một trung tâm thanh toán bù trừ của Bỉ cho các giao dịch tài chính, đang nắm giữ khoảng 183 tỷ euro (con số khủng đấy!). Số tiền còn lại được gửi tại các tổ chức tài chính ở Anh, Nhật Bản, Pháp, Canada, Thụy Sĩ, Australia và Singapore.
Cho đến giờ, nhóm G7 mới chỉ dùng lãi suất từ số tiền bị đóng băng để cung cấp gói viện trợ 50 tỷ USD cho Ukraine thôi, chứ chưa dám tịch thu toàn bộ tài sản, vì sợ gặp rắc rối pháp lý phức tạp quá trời.
Các quốc gia châu Âu như Ba Lan, Anh và các nước vùng Baltic (Lithuania, Latvia, Estonia) đang kêu gọi thu giữ toàn bộ số tài sản của Nga, cho rằng đây là cách bù đắp tổn thất cho Ukraine sau hơn 3 năm xung đột. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, việc tái thiết Ukraine sẽ tốn khoảng 524 tỷ USD trong vòng 10 năm - vượt xa luôn tổng giá trị tài sản bị đóng băng của Nga.
Trong khi đó, các đồng minh châu Âu của Ukraine cũng đang xem xét lại mức tăng viện trợ tài chính cho Kiev, đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố châu Âu cần tự lo an ninh cho mình. Một số quốc gia như Pháp và Bỉ đang ôm mức nợ công trên 100% GDP, nên cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định.
Ngoài ra, vẫn còn mối lo thường trực rằng việc châu Âu tịch thu toàn bộ tài sản Nga có thể gây ra nhiều rắc rối. Bộ trưởng Tài chính Pháp Eric Lombard khẳng định rằng điều này vi phạm luật pháp quốc tế và có thể gây bất ổn cho hệ thống tài chính châu Âu. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cũng tỏ ra thận trọng, nhấn mạnh rằng lãi suất từ số tài sản bị "đóng băng" đang mang lại lợi nhuận lớn cho Ukraine mà không cần tới biện pháp tịch thu toàn phần.
Theo Giáo sư Ingrid Brunk thuộc Đại học Vanderbilt, luật pháp quốc tế từ lâu đã bảo vệ nghiêm ngặt dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương, và việc phá vỡ nguyên tắc này có thể làm lung lay nền tảng của hệ thống tài chính quốc tế.
"Trong thời điểm mà các quốc gia hầu như không thể đạt được sự đồng thuận về bất cứ điều gì, đây lại là một quy tắc được chấp nhận rộng rãi trên toàn thế giới", bà Brunk nhấn mạnh.
Trong quá khứ, tài sản nhà nước bị đóng băng đã từng được sử dụng để bồi thường cho các nạn nhân trong cuộc chiến tranh ở Kuwait năm 1990 và vụ Iran chiếm giữ Đại sứ quán Mỹ năm 1979. Tuy nhiên, cả hai trường hợp đều có sự đồng thuận trong khuôn khổ các thỏa thuận hòa bình hoặc nghị quyết của Liên Hợp Quốc.
Bên cạnh đó, một số chính phủ cũng lo ngại rằng hành động này có thể làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư đối với hệ thống tài chính châu Âu. Các quốc gia như Saudi Arabia và Trung Quốc có thể sẽ phản ứng bằng cách bán tháo trái phiếu chính phủ châu Âu, khiến chi phí vay của các nước EU tăng vọt. Đây là một kịch bản gợi nhớ đến cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu trong những năm 2010-2012, khi lãi suất ngân hàng tăng vọt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tan rã của đồng euro.
Về phần mình, chuyên gia Tom Keatinge, Giám đốc Trung tâm Tài chính và An ninh tại Viện Royal United Services ở London, Anh, cho rằng đây là một vấn đề pháp lý chưa có hồi kết.
"Tỷ lệ ủng hộ và phản đối là 50-50. Mọi chuyện cuối cùng sẽ phụ thuộc vào ý chí chính trị", ông Keatinge nói.
Điện Kremlin đã nhiều lần tuyên bố rằng việc tịch thu tài sản của nước này là bất hợp pháp và sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Nga có thể đáp trả bằng cách tịch thu tài sản của khoảng 1.800 công ty phương Tây vẫn đang hoạt động tại nước này. Một đạo luật mới của Nga cho phép chính phủ quốc hữu hóa tài sản của các công ty có trụ sở tại các quốc gia bị chỉ định là "không thân thiện".
"Chúng tôi coi những ý định đó là bất hợp pháp và bất kỳ nỗ lực nào để thực hiện chúng sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu trong một cuộc họp báo vào đầu tháng này.
Nguồn: soha.vn
Ban đầu, khoản tiền 300 tỷ USD này thuộc về Ngân hàng trung ương Nga dưới dạng trái phiếu chính phủ ngắn hạn. Đến giờ thì phần lớn số trái phiếu đã đáo hạn, chuyển thành tiền mặt nằm im trong các ngân hàng lưu ký. Khoảng 210 tỷ euro đang nằm trong các ngân hàng của Liên minh châu Âu, trong đó riêng Euroclear - một trung tâm thanh toán bù trừ của Bỉ cho các giao dịch tài chính, đang nắm giữ khoảng 183 tỷ euro (con số khủng đấy!). Số tiền còn lại được gửi tại các tổ chức tài chính ở Anh, Nhật Bản, Pháp, Canada, Thụy Sĩ, Australia và Singapore.
Cho đến giờ, nhóm G7 mới chỉ dùng lãi suất từ số tiền bị đóng băng để cung cấp gói viện trợ 50 tỷ USD cho Ukraine thôi, chứ chưa dám tịch thu toàn bộ tài sản, vì sợ gặp rắc rối pháp lý phức tạp quá trời.
Các quốc gia châu Âu như Ba Lan, Anh và các nước vùng Baltic (Lithuania, Latvia, Estonia) đang kêu gọi thu giữ toàn bộ số tài sản của Nga, cho rằng đây là cách bù đắp tổn thất cho Ukraine sau hơn 3 năm xung đột. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, việc tái thiết Ukraine sẽ tốn khoảng 524 tỷ USD trong vòng 10 năm - vượt xa luôn tổng giá trị tài sản bị đóng băng của Nga.
Trong khi đó, các đồng minh châu Âu của Ukraine cũng đang xem xét lại mức tăng viện trợ tài chính cho Kiev, đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố châu Âu cần tự lo an ninh cho mình. Một số quốc gia như Pháp và Bỉ đang ôm mức nợ công trên 100% GDP, nên cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định.
Ngoài ra, vẫn còn mối lo thường trực rằng việc châu Âu tịch thu toàn bộ tài sản Nga có thể gây ra nhiều rắc rối. Bộ trưởng Tài chính Pháp Eric Lombard khẳng định rằng điều này vi phạm luật pháp quốc tế và có thể gây bất ổn cho hệ thống tài chính châu Âu. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cũng tỏ ra thận trọng, nhấn mạnh rằng lãi suất từ số tài sản bị "đóng băng" đang mang lại lợi nhuận lớn cho Ukraine mà không cần tới biện pháp tịch thu toàn phần.
Theo Giáo sư Ingrid Brunk thuộc Đại học Vanderbilt, luật pháp quốc tế từ lâu đã bảo vệ nghiêm ngặt dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương, và việc phá vỡ nguyên tắc này có thể làm lung lay nền tảng của hệ thống tài chính quốc tế.
"Trong thời điểm mà các quốc gia hầu như không thể đạt được sự đồng thuận về bất cứ điều gì, đây lại là một quy tắc được chấp nhận rộng rãi trên toàn thế giới", bà Brunk nhấn mạnh.
Trong quá khứ, tài sản nhà nước bị đóng băng đã từng được sử dụng để bồi thường cho các nạn nhân trong cuộc chiến tranh ở Kuwait năm 1990 và vụ Iran chiếm giữ Đại sứ quán Mỹ năm 1979. Tuy nhiên, cả hai trường hợp đều có sự đồng thuận trong khuôn khổ các thỏa thuận hòa bình hoặc nghị quyết của Liên Hợp Quốc.
Bên cạnh đó, một số chính phủ cũng lo ngại rằng hành động này có thể làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư đối với hệ thống tài chính châu Âu. Các quốc gia như Saudi Arabia và Trung Quốc có thể sẽ phản ứng bằng cách bán tháo trái phiếu chính phủ châu Âu, khiến chi phí vay của các nước EU tăng vọt. Đây là một kịch bản gợi nhớ đến cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu trong những năm 2010-2012, khi lãi suất ngân hàng tăng vọt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tan rã của đồng euro.
Về phần mình, chuyên gia Tom Keatinge, Giám đốc Trung tâm Tài chính và An ninh tại Viện Royal United Services ở London, Anh, cho rằng đây là một vấn đề pháp lý chưa có hồi kết.
"Tỷ lệ ủng hộ và phản đối là 50-50. Mọi chuyện cuối cùng sẽ phụ thuộc vào ý chí chính trị", ông Keatinge nói.
Điện Kremlin đã nhiều lần tuyên bố rằng việc tịch thu tài sản của nước này là bất hợp pháp và sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Nga có thể đáp trả bằng cách tịch thu tài sản của khoảng 1.800 công ty phương Tây vẫn đang hoạt động tại nước này. Một đạo luật mới của Nga cho phép chính phủ quốc hữu hóa tài sản của các công ty có trụ sở tại các quốc gia bị chỉ định là "không thân thiện".
"Chúng tôi coi những ý định đó là bất hợp pháp và bất kỳ nỗ lực nào để thực hiện chúng sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu trong một cuộc họp báo vào đầu tháng này.
Nguồn: soha.vn