Không khí châu Âu đang căng như dây đàn vì lo Nga kéo quân đến sát nách Ukraine rồi Thế nhưng plot twist là các nước châu Âu đang tự "cà khịa" lẫn nhau, chẳng ai chịu ai, khiến phe phương Tây không thể "combo" được một phản ứng thống nhất nào cả.
Các sếp NATO và châu Âu thì cứ khẩu hiệu ầm ĩ là sẵn sàng "dằn mặt" Nga nếu dám "động" vào Ukraine. Nhưng đến giờ vẫn chưa ai chịu ra mặt quyết xem phải ngăn Nga kiểu gì, hay nếu xảy ra chiến sự thì xử lý ra sao. Đúng kiểu "hễ ra đường là anh hùng, về nhà thì... bàn tán"
Ba ông lớn nhất châu Âu là Đức, Pháp và Anh đang mỗi người một kiểu, thậm chí còn ngược chiều nhau hoàn toàn luôn á. Mỗi nước có một bối cảnh chính trị khác nhau, các nước khác cũng vậy - tùy thuộc vào việc nhà họ gần Nga bao nhiêu, phụ thuộc khí đốt Nga nhiều ít, hay những "ân oán tình thù" lịch sử.
Tổng thống Biden đã bày tỏ sự thất vọng về drama chia rẽ trong NATO tuần trước, nói thẳng là phản ứng với Nga có thể phức tạp hơn nhiều vì "mỗi người mỗi kiểu" trong liên minh này
Chưa bao giờ sự khác biệt lại rõ rệt đến thế, bất chấp lo ngại về việc Nga có thể tấn công Ukraine. Ví dụ "đỉnh của chóp" là máy bay Hoàng gia Anh chở vũ khí chống tăng cho Ukraine phải... bay vòng tránh Đức, qua Biển Bắc và Đan Mạch, mất thêm mấy tiếng đồng hồ. Tức không tức?
Ông Tobias Ellwood, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh, sếp Ủy ban Quốc phòng Hạ viện cho biết, Anh - nước ủng hộ cứng việc trang bị vũ khí cho Ukraine - rất bực mình về chuyện phải bay vòng. "Để tránh drama và tránh làm Đức bối rối, chúng tôi đã không đề nghị gì hết. Nhưng quyết định của Berlin cho thấy sự vắng mặt của tinh thần teamwork trong NATO để giúp đồng minh". Ông còn cảnh báo: "Nga đang soi từng động thái của NATO và tôi lo họ sẽ đẩy xa hơn nữa đấy".
Chưa hết chuyện! Đức còn từ chối cho Estonia xin giấy phép tái xuất khẩu lựu pháo Made in Germany để cấp cho Ukraine. Lý do? Đức viện dẫn chính sách kéo dài hàng chục năm là không vũ trang cho các bên tham gia xung đột, bắt nguồn từ bài học Thế chiến 2
Còn Berlin cũng phản đối luôn việc Mỹ kêu gọi trừng phạt Dòng chảy phương Bắc 2 – tuyến ống dẫn khí đốt từ Nga sang Đức qua Biển Baltic.
Lập trường của Berlin bị Anh, Estonia và Ukraine "ném đá" tơi bời. Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba tweet cuối tuần rằng quyết định của Đức "thật đáng thất vọng"
Còn Pháp thì sao? Pháp đang tận dụng cuộc khủng hoảng Ukraine để "flex" tham vọng riêng - muốn tạo một khung an ninh do EU dẫn đầu, có thể làm suy yếu NATO luôn. Tổng thống Macron đã thúc giục EU mở cuộc đối thoại riêng với Moscow để giảm căng thẳng. Nhưng đề xuất này lại có thể đụng độ với chính sách ngoại giao do Mỹ dẫn dắt đang chi phối các nỗ lực của phương Tây
Bà Evelyn Farkas, cựu Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, nhận xét rằng khi Pháp chuẩn bị tổ chức bầu cử quan trọng vào tháng 4/2022, ông Macron có lý do chính trị trong nước để đẩy mạnh vai trò trung gian giữa châu Âu và Nga. Nhưng bài phát biểu này cũng nêu bật nhận thức rằng châu Âu đang đối mặt với nguy cơ an ninh nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến 2.
Các quan chức Mỹ cảnh báo, sự chia rẽ trong NATO có thể khiến một số nước bị Nga "dụ" về phía họ, và khẳng định Washington đang cố gắng hàn gắn bất đồng. "Một trong những mục tiêu lâu dài nhất của Nga là cố gắng gây chia rẽ giữa các đồng minh của chúng ta. Chúng ta sẽ không cho phép họ làm điều đó", Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nhấn mạnh trong chuyến thăm Kiev tuần trước
Ngoài mâu thuẫn nội bộ EU, lợi ích khác nhau của mỗi nước châu Âu cũng khiến lục địa này ngày càng xa rời Mỹ. Các nước Đông Âu và Baltic nằm sát Nga luôn bất an trước mỗi động thái quân sự của Moscow và muốn có phản ứng mạnh mẽ do Mỹ dẫn đầu. Họ lo các đồng minh Tây Âu có thể đang đi con đường riêng, làm suy yếu cam kết an ninh từ Mỹ
Còn ở những nước khác, sự phụ thuộc vào khí đốt Nga khiến họ "ngại va chạm" khi theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn hơn. Cuộc khủng hoảng khí đốt toàn cầu đẩy giá năng lượng châu Âu lên trời. Chính phủ nhiều nước lo rằng giá khí đốt tăng cao trong mùa Đông sẽ khiến tỷ lệ ủng hộ của cử tri sụt giảm
Bà Cathryn Clüver Ashbrook, Giám đốc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức cho rằng: "Sự khác biệt giữa Đông Âu và Tây Âu rõ như ban ngày. Nhiều nước Tây Âu đã coi nhẹ mối đe dọa từ Nga trong suốt thời gian dài".
Chuyên gia Cathryn Clüver Ashbrook nhấn mạnh, điều đáng chú ý nhất là sự chia rẽ trong lòng chính phủ Đức - chính phủ mới lập còn non tay về chính trường. Các đảng phái trong liên minh cầm quyền không thể đưa ra tầm nhìn thống nhất cho cuộc khủng hoảng Ukraine
Đảng Dân chủ Xã hội của Thủ tướng Olaf Scholz được cho là có quan hệ tốt với Nga, trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Annalena Baerbock thuộc đảng Xanh lại theo đuổi lập trường cứng rắn với Moscow. Mâu thuẫn ghê chưa!
Nghị sỹ Ellwood - thành viên cấp cao Quốc hội Anh - nhận xét rằng, Tổng thống Putin khó có thể chọn được thời điểm "chuẩn" hơn hiện nay để "thách thức" châu Âu. Chính phủ Anh đang đối mặt khủng hoảng khi một số nhân vật cấp cao trong chính quyền Thủ tướng Boris Johnson bị tố vi phạm quy định chống dịch Covid-19. Pháp chuẩn bị bầu cử quan trọng, còn chính phủ mới của Đức vẫn đang loay hoay tìm chỗ đứng sau 16 năm cầm quyền của bà Angela Merkel
Nguồn: soha.vn