Chiều 20/7, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã thẳng thắn nhấn mạnh tại buổi Tọa đàm ở TP Hồ Chí Minh: Việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh không thể để chậm thêm nữa rồi!
Đây là buổi tọa đàm thứ hai sau phiên bàn về môn Lịch sử, diễn ra ngay sau kỳ thi THPT quốc gia 2019. Phải nói luôn là năm đó tuy có tiến bộ nhưng Lịch sử và Tiếng Anh vẫn là 2 môn "cày" nhất với điểm trung bình thấp chạm đáy
Học hệ 10 năm "xịn" hơn hệ 7 năm nhiều đó nha
Ông Sái Công Hồng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết mỗi năm Bộ đều phân tích kỹ kết quả thi THPT quốc gia môn tiếng Anh để đánh giá chất lượng và điều chỉnh cho phù hợp.
Nhìn vào phổ điểm từ 2017-2019 thì hơi "ối giời ơi" đó các bạn: điểm trung bình cả nước đều dưới 5.0, còn mức điểm phổ biến nhất chỉ dao động 3.0-3.4 thôi Chênh lệch giữa các vùng miền cũng rõ rệt lắm. Trong khi các tỉnh miền núi phía Bắc, đồng bằng sông Cửu Long như Hà Giang, Sơn La, Hậu Giang... nhiều năm liền xếp cuối bảng thì Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng lại dẫn đầu. Điểm TB của TP HCM, Hà Nội, Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu đều từ 5-6, cao hơn chung cả nước khá nhiều.
"Nhìn chung kết quả thi THPT quốc gia môn tiếng Anh năm 2019 đã có chuyển biến tích cực nhưng chủ yếu vẫn ở các tỉnh/thành lớn thôi, còn khu vực khó khăn như miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Cửu Long gần như không thay đổi" - ông Hồng chia sẻ.
Ông Đặng Hiệp Giang, chuyên viên môn tiếng Anh (Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT) phân tích thêm rằng hiện đang có 2 hệ chương trình đào tạo ngoại ngữ ở phổ thông: hệ 7 năm (từ lớp 6) và 10 năm (từ lớp 3). Hệ 10 năm chủ yếu được triển khai ở những tỉnh/thành có điều kiện kinh tế tốt hơn. Và theo thống kê thì học sinh hệ 10 năm "ngon" hơn hệ 7 năm rõ rệt.
"Vậy nên sự khác biệt về hệ đào tạo là một nguyên nhân khiến chất lượng học sinh không đồng đều. Vấn đề đặt ra là phải triển khai chương trình tiếng Anh 10 năm rộng rãi hơn nữa" - ông Giang nhấn mạnh.
Tuy nhiên để làm được điều này thì cần đội ngũ giáo viên chất lượng, trong khi thực tế chất lượng thầy cô hiện rất không đồng đều. Ở những tỉnh khó khăn, trình độ giáo viên còn hạn chế, "có xu hướng là giáo viên dạy tiếng Anh giỏi ở các vùng khó khăn sau một thời gian công tác sẽ chuyển về những thành phố lớn, có điều kiện tốt hơn"
Bà Nguyễn Thị Mai Hữu, Giám đốc Đề án Ngoại ngữ Quốc gia cũng đồng quan điểm, cho biết theo khảo sát thì điểm trung bình thi THPT quốc gia của học sinh hệ 10 năm cao hơn hệ 7 năm xấp xỉ 2 điểm luôn! Bà Hữu còn tiết lộ Bộ GD&ĐT đang xây dựng chương trình tiếng Anh cho cả trẻ mầm non nữa, vì trẻ em càng được tiếp xúc với tiếng Anh sớm sẽ càng tốt.
Tuy nhiên bà Hữu cũng lo lắng về số lượng và chất lượng giáo viên, cho rằng rất cần vai trò xã hội hóa, cần sự hỗ trợ từ các trung tâm ngoại ngữ trong việc đào tạo giáo viên, nhất là ở vùng sâu vùng xa.
Hầu hết học sinh Sài Gòn đều học thêm tiếng Anh ngoài nhé!
Là địa phương có điểm trung bình tiếng Anh trong kỳ thi THPT quốc gia cao nhất cả nước 3 năm liền (2017: 5.92 điểm, 2018: 5.06 điểm, 2019: 5.79 điểm), ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh cho biết chất lượng tiếng Anh của học sinh thành phố tốt nhờ khá nhiều vào các trung tâm ngoại ngữ.
"Cả thành phố có 700 trung tâm ngoại ngữ, hầu hết học sinh TP. Hồ Chí Minh học thêm ngoại ngữ ở bên ngoài trường học, chỉ có một số học sinh vùng ven đô thị có điều kiện kinh tế khó khăn mới không tham gia học thêm" - ông Hiếu chia sẻ.
Hiện nay nhiều trung tâm ngoại ngữ đã vào tận trường học để giảng dạy, nhu cầu giáo viên bản ngữ của thành phố rất lớn và Sở GD&ĐT sẵn sàng hỗ trợ để đưa giáo viên bản ngữ vào dạy ở các trường phổ thông.
Để nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ, TP. Hồ Chí Minh có chính sách riêng về đào tạo giáo viên. "Khảo sát năm 2012 cho thấy chỉ có khoảng 5% giáo viên đạt yêu cầu theo chuẩn quốc tế, thành phố đã dùng ngân sách nhà nước để bồi dưỡng, đến nay có 70% giáo viên đạt chuẩn" - ông Hiếu nói. Progress đáng kể đó các bạn!
Bà Lê Quang Thục Quỳnh, Tổng Giám đốc Anh văn Hội Việt Mỹ (đơn vị đào tạo tiếng Anh có số lượng học viên lớn nhất Việt Nam hiện nay) cho rằng để đào tạo tiếng Anh có chất lượng cần tăng cường nguồn lực giáo viên cả về số lượng lẫn chất lượng, quản lý chất lượng đào tạo cần thống nhất và nghiêm ngặt, kỹ năng và phương pháp giảng dạy cần được cập nhật thường xuyên, giáo trình cần theo chuẩn quốc tế, ngoài ra cũng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo, tạo học liệu mở.
Bà Quỳnh đề xuất cần phát huy sự hợp tác giữa trung tâm Anh ngữ và hệ thống trường công, từ đó thấy rõ hơn vai trò của xã hội hóa giáo dục, tạo điều kiện phát triển hệ thống trung tâm Anh ngữ chất lượng.
Phải tạo động lực cho người học mới được!
Ngay mở đầu Tọa đàm, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã khẳng định ngoại ngữ và CNTT là hai công cụ nếu làm tốt sẽ thúc đẩy giáo dục Việt Nam phát triển mạnh. Thời gian qua dù ngành Giáo dục đã cố gắng cải thiện chất lượng dạy và học ngoại ngữ nhưng kết quả vẫn chưa như mong muốn.
"Nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh là việc vừa trước mắt, vừa lâu dài nhưng không thể chậm trễ hơn nữa" - Bộ trưởng nêu rõ.
Theo Bộ trưởng, học tiếng Anh là một quá trình, không thể nóng vội và còn tùy theo mục đích, điều kiện đầu tư, động lực của người học. "Chúng ta chấp nhận sự đa dạng, không cào bằng về trình độ tiếng Anh, nhưng nếu ngay ở bậc phổ thông có thể đào tạo căn bản được tiếng Anh thì những cấp học cao hơn sẽ không mất nhiều công sức".
Đánh giá nội dung, phương pháp, học liệu tiếng Anh thời gian qua đã có cố gắng đổi mới nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, Bộ trưởng cho rằng cần có nguồn lực xã hội hóa từ các trung tâm đào tạo ngoại ngữ và khai thác tốt nguồn lực này vào các trường phổ thông, trong đó có hỗ trợ đào tạo nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.
"Chất lượng dạy và học tiếng Anh phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ giáo viên, lâu nay chuẩn hóa giáo viên vẫn theo nguyên tắc nặng bằng cấp, nhẹ thực hành. Phải từng bước hoàn thiện quy trình chuẩn hóa. Giáo viên cần tăng cường giao lưu với giáo viên nước ngoài, nâng cao kỹ năng, chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy".
Bộ trưởng cũng lưu ý đến nguồn học liệu mở, học liệu số hóa để mọi người có thể linh hoạt học mọi lúc mọi nơi (chill phết nhỉ ), bên cạnh đó cần phát triển một hệ thống khảo thí chuẩn, có thể kiểm tra trình độ Anh ngữ chính xác, đồng đều, tránh tình trạng mỗi nơi một kiểu như hiện nay.
"Quan trọng là tạo được động lực cho người học, khi người học nhận thấy học ngoại ngữ là cần thiết cho việc đi thi, đi làm, giao tiếp hay để biết thêm một ngôn ngữ, việc học ngoại ngữ sẽ dễ dàng hơn và có chất lượng" - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Nguồn: svvn.tienphong.vn