Bước vào căn phòng làm việc trên gác nhỏ giữa phố Khuất Duy Tiến, chắc bạn sẽ phải bất ngờ với cảnh tượng trước mắt. Anh Trần Ngọc Chiến - chàng trai 8X này đang ngồi làm việc với 5-6 chiếc kính hiển vi, màn hình phóng đại treo lủng lẳng phía trên, cùng 4-5 máy nén khí và vô vàn mũi đục sắc nhọn xếp ngay ngắn trên giá. Nhìn setup này ai cũng tưởng phòng thí nghiệm chứ đâu phải studio nghệ thuật
Anh Chiến giải thích, mặt đồng hồ trung bình chỉ có đường kính khoảng 32mm thôi nha. Muốn chạm khắc trên đó thì phải dùng kính hiển vi soi nổi phóng đại lên 10-50 lần mới xong. Tưởng tượng độ tỉ mỉ nó như thế nào luôn ý
**Từ thợ xăm "hot" đến nghệ nhân chạm khắc đồng hồ**
Trước khi "bén duyên" với công việc này, anh Chiến vốn là thợ xăm có tiếng tại Hà Nội. Gắn bó với nghề 10 năm, thu nhập của anh lên tới 60 triệu/tháng luôn đó. Nhưng rồi năm 2018, một người bạn giới thiệu về bộ môn chạm khắc trên mặt đồng hồ, anh bị "cuốn" ngay từ cái nhìn đầu tiên.
"Ở thời điểm đó, bộ môn này còn khá mới ở Việt Nam. Tôi chỉ biết lên mạng xem những người thợ nước ngoài làm thôi. Nhìn những nét chạm khắc mềm mại, đường cắt sáng lấp lánh trên mặt đồng hồ mà thấy cuốn hút vô cùng", anh kể.
Thay vì mua bộ đồ nghề của Mỹ giá gần 100 triệu (cháy túi luôn á ), anh quyết định tự chế. Anh lang thang lên chợ Trời, đường Đê La Thành để tìm mua nguyên liệu. Thậm chí còn dùng nguồn điện của máy xăm để chế thành bộ chỉnh nguồn cho dụng cụ chạm khắc. "Cầm được dụng cụ mình tự chế và thấy nó hoạt động, tôi như vớ được vàng", anh hào hứng chia sẻ.
**2 năm mày mò và quyết định "all-in"**
Không có dụng cụ chuyên nghiệp, không có thầy dạy, anh Chiến mày mò suốt 2 năm trời. Sau những giờ xăm hình cho khách, anh lại lôi bộ dụng cụ tự chế ra tập tành. Đến 2020, thấy mình đam mê thật sự, anh quyết định nghỉ việc xăm để chuyên tâm phát triển nghề chạm khắc đồng hồ.
Anh thừa nhận đây là một "cuộc cá cược" đấy. Bỏ công việc thu nhập 60 triệu/tháng để làm thứ mới toanh, ai cũng lo là phải. Thời điểm đầu, anh chưa kiếm được tiền ngay vì bộ môn này ít người chơi, bản thân cũng còn đang học hỏi.
Nhưng giờ nhìn lại, anh Chiến cười và khẳng định: thu nhập hiện tại cao hơn trước nhiều lắm luôn
**Khác biệt giữa xăm da và "xăm" đồng hồ**
Với nền tảng 10 năm làm thợ xăm, anh Chiến "bắt nhịp" khá nhanh với công việc mới. Các kiến thức về hình khối, tả thực, chân dung đều được áp dụng hết. "Dường như tôi chỉ mất thời gian để làm quen với công cụ là có thể chạm khắc một cách thành thục", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, so với xăm trên da, chạm khắc trên đồng hồ đòi hỏi sự tỉ mỉ và tinh xảo gấp bội. "Xăm trên da, tôi chỉ cần dùng mắt thường là có thể tỉa tót chi tiết dù hình rất nhỏ. Nhưng trên mặt đồng hồ, phải dùng kính hiển vi soi nổi mới được", anh nói.
Không chỉ vẽ đậm nhạt để tạo khối, người thợ còn phải thực hiện những kỹ thuật cầu kỳ hơn như phù điêu để tạo điểm lồi lõm thật. Đỉnh cao hơn là kết hợp đa vật liệu: khảm vàng, bạc, đồng, vỏ bào ngư, đính kim cương hay đá quý. Càng tinh xảo thì càng tốn thời gian và... tiền
"Thời gian hoàn thiện một mặt đồng hồ kéo dài từ 2 tuần đến 2-3 tháng. Nếu khách yêu cầu khắc cả vỏ và dây đeo thì hơn 3 tháng là chuyện bình thường. Còn giá tiền thì từ 15 triệu đến vô cùng, tuỳ thuộc vào ý tưởng của khách", anh Chiến chia sẻ.
**Tự tạo đồng hồ riêng và mở rộng sản phẩm**
Sau một thời gian làm nghề, anh Chiến còn tự tạo những chiếc đồng hồ của riêng mình. Việc này giúp anh chủ động chọn lựa hình dáng mặt đồng hồ, dây đeo phù hợp với ý tưởng thay vì phụ thuộc vào đồng hồ nguyên bản của hãng. Ngoài đồng hồ, anh cũng nhận khắc trên dao, khoá túi da, bật lửa, bàn phím... đủ thứ luôn á
**Khách hàng xếp hàng chờ, có cả đại gia nước ngoài**
Anh Chiến tiết lộ cơ sở của mình luôn có khách xếp hàng đợi đến lượt. Khách chủ yếu là người Việt nhưng cũng có khách quốc tế từ Mỹ, Canada, Ả-rập, Ấn Độ...
Họ thường mang đến những chiếc đồng hồ giá từ vài chục triệu đến cả tỷ đồng. Trong đó, Patek Philippe là chiếc đồng hồ đắt nhất anh từng chạm khắc (nghe mà thót tim luôn ).
"Những vị khách tìm đến tôi đa phần không ngại chi tiền. Dường như họ quá dư dả để mua đồng hồ đắt đỏ rồi. Họ tìm đến chạm khắc để cá nhân hoá sản phẩm của mình. Chính vì vậy mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát của họ. Nếu không tìm hiểu kỹ, họ sẽ không dám chơi kiểu này vì lo ngại về vấn đề trao đổi mua bán sau này", anh giải thích.
**Thách thức lớn nhất: Cân bằng giữa ý khách và tính thẩm mỹ**
Làm việc với nhóm khách hàng "nhiều tiền", anh Chiến gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa ý tưởng của họ và tạo ra tác phẩm đẹp nhất. Nếu làm theo ý khách, đôi khi tác phẩm sẽ "dở" về mặt bố cục. Mà thông thường những vị khách này có cá tính rất mạnh. Để thuyết phục được, đôi khi anh phải vẽ đến hàng chục bản phác thảo khác nhau
Chính vì vậy, anh không ngừng nghiên cứu và học hỏi để nâng cấp tác phẩm. "Hiện nay, ngoài khảm, tôi còn sử dụng kỹ thuật nung hoặc dùng nhiệt độ để tạo màu sắc cho mặt số mà không cần sơn hay nhuộm. Đó chính là lớp oxit của vật liệu. Tôi thường dùng đồng để tạo màu đỏ cam cho con rồng chẳng hạn. Trong năm nay, tôi sẽ thử làm trên titan vì vật liệu này có dải màu biến đổi phong phú, đặc biệt tone màu lạnh rất bắt mắt", anh kể.
Nguồn: soha.vn
Anh Chiến giải thích, mặt đồng hồ trung bình chỉ có đường kính khoảng 32mm thôi nha. Muốn chạm khắc trên đó thì phải dùng kính hiển vi soi nổi phóng đại lên 10-50 lần mới xong. Tưởng tượng độ tỉ mỉ nó như thế nào luôn ý
**Từ thợ xăm "hot" đến nghệ nhân chạm khắc đồng hồ**
Trước khi "bén duyên" với công việc này, anh Chiến vốn là thợ xăm có tiếng tại Hà Nội. Gắn bó với nghề 10 năm, thu nhập của anh lên tới 60 triệu/tháng luôn đó. Nhưng rồi năm 2018, một người bạn giới thiệu về bộ môn chạm khắc trên mặt đồng hồ, anh bị "cuốn" ngay từ cái nhìn đầu tiên.
"Ở thời điểm đó, bộ môn này còn khá mới ở Việt Nam. Tôi chỉ biết lên mạng xem những người thợ nước ngoài làm thôi. Nhìn những nét chạm khắc mềm mại, đường cắt sáng lấp lánh trên mặt đồng hồ mà thấy cuốn hút vô cùng", anh kể.
Thay vì mua bộ đồ nghề của Mỹ giá gần 100 triệu (cháy túi luôn á ), anh quyết định tự chế. Anh lang thang lên chợ Trời, đường Đê La Thành để tìm mua nguyên liệu. Thậm chí còn dùng nguồn điện của máy xăm để chế thành bộ chỉnh nguồn cho dụng cụ chạm khắc. "Cầm được dụng cụ mình tự chế và thấy nó hoạt động, tôi như vớ được vàng", anh hào hứng chia sẻ.
**2 năm mày mò và quyết định "all-in"**
Không có dụng cụ chuyên nghiệp, không có thầy dạy, anh Chiến mày mò suốt 2 năm trời. Sau những giờ xăm hình cho khách, anh lại lôi bộ dụng cụ tự chế ra tập tành. Đến 2020, thấy mình đam mê thật sự, anh quyết định nghỉ việc xăm để chuyên tâm phát triển nghề chạm khắc đồng hồ.
Anh thừa nhận đây là một "cuộc cá cược" đấy. Bỏ công việc thu nhập 60 triệu/tháng để làm thứ mới toanh, ai cũng lo là phải. Thời điểm đầu, anh chưa kiếm được tiền ngay vì bộ môn này ít người chơi, bản thân cũng còn đang học hỏi.
Nhưng giờ nhìn lại, anh Chiến cười và khẳng định: thu nhập hiện tại cao hơn trước nhiều lắm luôn
**Khác biệt giữa xăm da và "xăm" đồng hồ**
Với nền tảng 10 năm làm thợ xăm, anh Chiến "bắt nhịp" khá nhanh với công việc mới. Các kiến thức về hình khối, tả thực, chân dung đều được áp dụng hết. "Dường như tôi chỉ mất thời gian để làm quen với công cụ là có thể chạm khắc một cách thành thục", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, so với xăm trên da, chạm khắc trên đồng hồ đòi hỏi sự tỉ mỉ và tinh xảo gấp bội. "Xăm trên da, tôi chỉ cần dùng mắt thường là có thể tỉa tót chi tiết dù hình rất nhỏ. Nhưng trên mặt đồng hồ, phải dùng kính hiển vi soi nổi mới được", anh nói.
Không chỉ vẽ đậm nhạt để tạo khối, người thợ còn phải thực hiện những kỹ thuật cầu kỳ hơn như phù điêu để tạo điểm lồi lõm thật. Đỉnh cao hơn là kết hợp đa vật liệu: khảm vàng, bạc, đồng, vỏ bào ngư, đính kim cương hay đá quý. Càng tinh xảo thì càng tốn thời gian và... tiền
"Thời gian hoàn thiện một mặt đồng hồ kéo dài từ 2 tuần đến 2-3 tháng. Nếu khách yêu cầu khắc cả vỏ và dây đeo thì hơn 3 tháng là chuyện bình thường. Còn giá tiền thì từ 15 triệu đến vô cùng, tuỳ thuộc vào ý tưởng của khách", anh Chiến chia sẻ.
**Tự tạo đồng hồ riêng và mở rộng sản phẩm**
Sau một thời gian làm nghề, anh Chiến còn tự tạo những chiếc đồng hồ của riêng mình. Việc này giúp anh chủ động chọn lựa hình dáng mặt đồng hồ, dây đeo phù hợp với ý tưởng thay vì phụ thuộc vào đồng hồ nguyên bản của hãng. Ngoài đồng hồ, anh cũng nhận khắc trên dao, khoá túi da, bật lửa, bàn phím... đủ thứ luôn á
**Khách hàng xếp hàng chờ, có cả đại gia nước ngoài**
Anh Chiến tiết lộ cơ sở của mình luôn có khách xếp hàng đợi đến lượt. Khách chủ yếu là người Việt nhưng cũng có khách quốc tế từ Mỹ, Canada, Ả-rập, Ấn Độ...
Họ thường mang đến những chiếc đồng hồ giá từ vài chục triệu đến cả tỷ đồng. Trong đó, Patek Philippe là chiếc đồng hồ đắt nhất anh từng chạm khắc (nghe mà thót tim luôn ).
"Những vị khách tìm đến tôi đa phần không ngại chi tiền. Dường như họ quá dư dả để mua đồng hồ đắt đỏ rồi. Họ tìm đến chạm khắc để cá nhân hoá sản phẩm của mình. Chính vì vậy mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát của họ. Nếu không tìm hiểu kỹ, họ sẽ không dám chơi kiểu này vì lo ngại về vấn đề trao đổi mua bán sau này", anh giải thích.
**Thách thức lớn nhất: Cân bằng giữa ý khách và tính thẩm mỹ**
Làm việc với nhóm khách hàng "nhiều tiền", anh Chiến gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa ý tưởng của họ và tạo ra tác phẩm đẹp nhất. Nếu làm theo ý khách, đôi khi tác phẩm sẽ "dở" về mặt bố cục. Mà thông thường những vị khách này có cá tính rất mạnh. Để thuyết phục được, đôi khi anh phải vẽ đến hàng chục bản phác thảo khác nhau
Chính vì vậy, anh không ngừng nghiên cứu và học hỏi để nâng cấp tác phẩm. "Hiện nay, ngoài khảm, tôi còn sử dụng kỹ thuật nung hoặc dùng nhiệt độ để tạo màu sắc cho mặt số mà không cần sơn hay nhuộm. Đó chính là lớp oxit của vật liệu. Tôi thường dùng đồng để tạo màu đỏ cam cho con rồng chẳng hạn. Trong năm nay, tôi sẽ thử làm trên titan vì vật liệu này có dải màu biến đổi phong phú, đặc biệt tone màu lạnh rất bắt mắt", anh kể.
Nguồn: soha.vn