Buổi tối vốn là lúc cơ thể cần "reset" năng lượng, nhưng nếu cứ duy trì những thói quen toxic thì đêm đó lại trở thành cơn ác mộng cho tim mạch và não bộ luôn!
Anh Trần (48 tuổi) ở Trung Quốc đã ra đi vì đột quỵ não ngay trong đêm. Nguyên nhân? Chính những thói quen nguy hiểm vào buổi tối mà anh không hề để ý... và bi kịch đã xảy ra.
Đột quỵ là gì mà nguy hiểm thế?
Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) là tình trạng não bị "sập nguồn" đột ngột do máu không lên được hoặc vỡ mạch máu não, khiến não thiếu oxy và dưỡng chất. Tế bào não siêu nhạy cảm, chỉ vài phút không có máu là "toang" luôn đó!
Có 2 loại đột quỵ chính:
• Đột quỵ thiếu máu não (nhồi máu não): Chiếm khoảng 80–85% ca bệnh. Xảy ra khi mạch máu não bị tắc vì cục máu đông hoặc mảng xơ vữa chặn đường.
• Đột quỵ xuất huyết (xuất huyết não): Khoảng 15–20% ca. Do mạch máu não vỡ, máu chảy tràn vào mô não hoặc quanh não.
Ngoài ra còn có cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) – giống đột quỵ mini nhưng triệu chứng chỉ kéo dài dưới 24 giờ, không để lại tổn thương vĩnh viễn. Tuy nhiên đây là "cảnh báo đỏ" cho nguy cơ đột quỵ thật sự sau này nha!
Điều đáng nói là phần lớn ca đột quỵ đều liên quan trực tiếp đến thói quen sinh hoạt, đặc biệt là 5 việc hay làm vào ban đêm.
5 thói quen buổi tối "kéo bạn đến bờ vực đột quỵ"
Theo các nghiên cứu, 5 thói quen dưới đây chính là "kẻ thù ngầm" đẩy nhanh nguy cơ tắc mạch máu não:
1. Thức khuya, cày cuốc không nghỉ
Thiếu ngủ khiến hệ thần kinh căng như dây đàn, huyết áp lên xuống thất thường, hormone loạn nhịp, mạch máu nhỏ phải làm việc 24/7 mà không được "charging". Bệnh viện Nhân dân tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) ghi nhận: người thức khuya thường xuyên có nguy cơ đột quỵ cao gấp 2,5 lần người ngủ đúng giờ đấy!
2. Hút thuốc lá
Một điếu thuốc, vài phút "thả ga" nhưng hậu quả kéo dài cả đời. Nicotine và hắc ín trong thuốc lá phá huỷ lớp nội mạc mạch máu, khiến máu đặc lại và dễ tạo cục máu đông. Nghiên cứu của Bệnh viện Trung tâm Đại học Trinh Châu cho thấy: người hút thuốc có nguy cơ tử vong do đột quỵ tăng gần 90% so với người không hút. Sợ chưa?
3. Nổi nóng, stress đỉnh điểm
Cơn giận có thể "giết" bạn nhanh hơn bạn tưởng đấy! Khi tức giận, huyết áp tăng vọt, tim đập như trống, mạch máu co thắt đột ngột – chính là điều kiện "vàng" cho đột quỵ "đánh úp". Các bác sĩ tại Bệnh viện Nhân dân Đại học Vũ Hán cảnh báo: chỉ cần vài phút bốc hỏa, nguy cơ vỡ mạch máu não tăng gấp nhiều lần!
4. Nhậu nhẹt trước khi ngủ
Rượu khiến huyết áp biến động điên cuồng, gan làm việc quá tải, nhịp tim loạn nhịp – tất cả đều "dồn" áp lực lên hệ tuần hoàn não. Theo Bệnh viện Tuyên Vũ, Đại học Y Thủ đô (Bắc Kinh), người uống rượu thường xuyên có nguy cơ đột quỵ cao hơn 22%, đặc biệt là trong khung giờ nửa đêm đến rạng sáng.
5. Ăn đêm, ăn khuya
Nghiên cứu của các nhà khoa học Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy: ăn trong vòng 2 giờ trước khi ngủ khiến huyết áp ban đêm tăng gấp 2,8 lần, dễ kích hoạt cơn đột quỵ ở người có bệnh nền. Ăn đêm còn làm máu đặc hơn, gan và tụy phải "overtime", khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đúng nghĩa.
Nhận biết dấu hiệu đột quỵ như thế nào?
Hiệp hội đột quỵ Hoa Kỳ khuyên mọi người nên thuộc lòng những dấu hiệu sau:
• Đột ngột tê hoặc yếu mặt, tay, chân, đặc biệt ở một bên cơ thể
• Đột ngột lú lẫn, rối loạn hoặc không hiểu lời nói
• Đột ngột mờ mắt ở một hoặc hai bên
• Đột ngột loạng choạng khi đi, choáng váng, mất thăng bằng hoặc mất khả năng phối hợp động tác
• Đột ngột đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Quy tắc FAST – ghi nhớ ngay để cứu người thân!
F (Face - Mặt): Bệnh nhân có thể bị méo miệng, liệt mặt, nhân trung lệch. Nhìn rõ nhất khi họ cười – khuôn mặt mất cân đối luôn!
A (Arm - Tay): Yêu cầu bệnh nhân đưa hai tay lên cao. Nếu không nâng được hoặc rất khó khăn thì rất có thể bị đột quỵ.
S (Speech - Lời nói): Khó nói, nói ngọng, dính chữ. Thử cho họ lặp lại một câu đơn giản xem họ có hiểu không? Có lặp lại được không? Nghe xem có bị đớ, ngọng hay dính chữ không?
T (Time - Thời gian): Khi có những triệu chứng trên thì rất có thể họ đã bị đột quỵ. Hãy gọi ngay 115 hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất có điều trị đột quỵ! Thời gian là vàng!
Phòng bệnh đột quỵ – chủ động bảo vệ bản thân
Để tránh xa nguy cơ đột quỵ, hãy xây dựng lối sống healthy ngay từ hôm nay:
Bỏ thuốc lá ngay!
Ăn uống lành mạnh: Ăn đủ trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt. Chọn thực phẩm ít chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, cholesterol, muối (natri) và đường.
Giữ cân nặng hợp lý: Tập thể dục thường xuyên, không "ngồi một chỗ" cả ngày.
Hạn chế rượu bia và chất kích thích
Khám sức khỏe định kỳ: Hãy lắng nghe cơ thể và đến gặp bác sĩ chuyên môn, các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, tư vấn và tầm soát đột quỵ từ sớm nhé!
Nguồn: kenh14.vn
Anh Trần (48 tuổi) ở Trung Quốc đã ra đi vì đột quỵ não ngay trong đêm. Nguyên nhân? Chính những thói quen nguy hiểm vào buổi tối mà anh không hề để ý... và bi kịch đã xảy ra.
Đột quỵ là gì mà nguy hiểm thế?
Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) là tình trạng não bị "sập nguồn" đột ngột do máu không lên được hoặc vỡ mạch máu não, khiến não thiếu oxy và dưỡng chất. Tế bào não siêu nhạy cảm, chỉ vài phút không có máu là "toang" luôn đó!
Có 2 loại đột quỵ chính:
• Đột quỵ thiếu máu não (nhồi máu não): Chiếm khoảng 80–85% ca bệnh. Xảy ra khi mạch máu não bị tắc vì cục máu đông hoặc mảng xơ vữa chặn đường.
• Đột quỵ xuất huyết (xuất huyết não): Khoảng 15–20% ca. Do mạch máu não vỡ, máu chảy tràn vào mô não hoặc quanh não.
Ngoài ra còn có cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) – giống đột quỵ mini nhưng triệu chứng chỉ kéo dài dưới 24 giờ, không để lại tổn thương vĩnh viễn. Tuy nhiên đây là "cảnh báo đỏ" cho nguy cơ đột quỵ thật sự sau này nha!
Điều đáng nói là phần lớn ca đột quỵ đều liên quan trực tiếp đến thói quen sinh hoạt, đặc biệt là 5 việc hay làm vào ban đêm.
5 thói quen buổi tối "kéo bạn đến bờ vực đột quỵ"
Theo các nghiên cứu, 5 thói quen dưới đây chính là "kẻ thù ngầm" đẩy nhanh nguy cơ tắc mạch máu não:
1. Thức khuya, cày cuốc không nghỉ
Thiếu ngủ khiến hệ thần kinh căng như dây đàn, huyết áp lên xuống thất thường, hormone loạn nhịp, mạch máu nhỏ phải làm việc 24/7 mà không được "charging". Bệnh viện Nhân dân tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) ghi nhận: người thức khuya thường xuyên có nguy cơ đột quỵ cao gấp 2,5 lần người ngủ đúng giờ đấy!
2. Hút thuốc lá
Một điếu thuốc, vài phút "thả ga" nhưng hậu quả kéo dài cả đời. Nicotine và hắc ín trong thuốc lá phá huỷ lớp nội mạc mạch máu, khiến máu đặc lại và dễ tạo cục máu đông. Nghiên cứu của Bệnh viện Trung tâm Đại học Trinh Châu cho thấy: người hút thuốc có nguy cơ tử vong do đột quỵ tăng gần 90% so với người không hút. Sợ chưa?
3. Nổi nóng, stress đỉnh điểm
Cơn giận có thể "giết" bạn nhanh hơn bạn tưởng đấy! Khi tức giận, huyết áp tăng vọt, tim đập như trống, mạch máu co thắt đột ngột – chính là điều kiện "vàng" cho đột quỵ "đánh úp". Các bác sĩ tại Bệnh viện Nhân dân Đại học Vũ Hán cảnh báo: chỉ cần vài phút bốc hỏa, nguy cơ vỡ mạch máu não tăng gấp nhiều lần!
4. Nhậu nhẹt trước khi ngủ
Rượu khiến huyết áp biến động điên cuồng, gan làm việc quá tải, nhịp tim loạn nhịp – tất cả đều "dồn" áp lực lên hệ tuần hoàn não. Theo Bệnh viện Tuyên Vũ, Đại học Y Thủ đô (Bắc Kinh), người uống rượu thường xuyên có nguy cơ đột quỵ cao hơn 22%, đặc biệt là trong khung giờ nửa đêm đến rạng sáng.
5. Ăn đêm, ăn khuya
Nghiên cứu của các nhà khoa học Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy: ăn trong vòng 2 giờ trước khi ngủ khiến huyết áp ban đêm tăng gấp 2,8 lần, dễ kích hoạt cơn đột quỵ ở người có bệnh nền. Ăn đêm còn làm máu đặc hơn, gan và tụy phải "overtime", khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đúng nghĩa.
Nhận biết dấu hiệu đột quỵ như thế nào?
Hiệp hội đột quỵ Hoa Kỳ khuyên mọi người nên thuộc lòng những dấu hiệu sau:
• Đột ngột tê hoặc yếu mặt, tay, chân, đặc biệt ở một bên cơ thể
• Đột ngột lú lẫn, rối loạn hoặc không hiểu lời nói
• Đột ngột mờ mắt ở một hoặc hai bên
• Đột ngột loạng choạng khi đi, choáng váng, mất thăng bằng hoặc mất khả năng phối hợp động tác
• Đột ngột đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Quy tắc FAST – ghi nhớ ngay để cứu người thân!
F (Face - Mặt): Bệnh nhân có thể bị méo miệng, liệt mặt, nhân trung lệch. Nhìn rõ nhất khi họ cười – khuôn mặt mất cân đối luôn!
A (Arm - Tay): Yêu cầu bệnh nhân đưa hai tay lên cao. Nếu không nâng được hoặc rất khó khăn thì rất có thể bị đột quỵ.
S (Speech - Lời nói): Khó nói, nói ngọng, dính chữ. Thử cho họ lặp lại một câu đơn giản xem họ có hiểu không? Có lặp lại được không? Nghe xem có bị đớ, ngọng hay dính chữ không?
T (Time - Thời gian): Khi có những triệu chứng trên thì rất có thể họ đã bị đột quỵ. Hãy gọi ngay 115 hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất có điều trị đột quỵ! Thời gian là vàng!
Phòng bệnh đột quỵ – chủ động bảo vệ bản thân
Để tránh xa nguy cơ đột quỵ, hãy xây dựng lối sống healthy ngay từ hôm nay:
Bỏ thuốc lá ngay! Ăn uống lành mạnh: Ăn đủ trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt. Chọn thực phẩm ít chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, cholesterol, muối (natri) và đường. Giữ cân nặng hợp lý: Tập thể dục thường xuyên, không "ngồi một chỗ" cả ngày. Hạn chế rượu bia và chất kích thích Khám sức khỏe định kỳ: Hãy lắng nghe cơ thể và đến gặp bác sĩ chuyên môn, các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, tư vấn và tầm soát đột quỵ từ sớm nhé!
Nguồn: kenh14.vn