Hồi còn ngồi trên ghế nhà trường, Nguyễn Văn Thực đặt tên Facebook cá nhân là "Người vác gỗ". Nghe có vẻ hơi meme nhưng bro này lại theo nghề thật luôn á! Trên vai anh không chỉ vác những phách gỗ mà còn cả quyết tâm khởi nghiệp và đam mê với nghề gỗ nữa đó.
Những chiếc thìa, khay bằng gỗ xinh xỉu, ly cốc tre, phù điêu chạm khắc cực tinh xảo... chính là niềm đam mê của Thực và cũng là món decor được rất nhiều bạn trẻ mê mẩn hiện nay. Tốt nghiệp ngành Chế biến lâm sản trường ĐH Lâm nghiệp, chàng trai Hà Nam làm việc cho mấy xưởng mộc tư nhân trước khi gia nhập Công ty Woodland. Giai đoạn này, công ty bắt đầu triển khai các chương trình đào tạo quản lý, áp dụng cải tiến vào quy trình sản xuất và Thực được chọn đi học luôn. Anh từng từng bước phát triển qua các vị trí từ QC, quản lý sản xuất...
"Đó là khoảng thời gian mình học hỏi được siêu nhiều kiến thức về mô hình sản xuất công nghiệp mà các xưởng nhỏ với cách làm cũ kỹ hầu như chưa từng biết tới. Ngành gỗ nếu chỉ làm quy mô nhỏ kiểu xưởng hộ gia đình hay làng nghề thì vẫn ổn thôi. Nhưng muốn đi xa hơn với quy trình sản xuất chuyên nghiệp, quản lý bài bản, máy móc công nghệ hiện đại, thay đổi mẫu mã thì khó lắm. Đa số vẫn cứ thích xài gỗ quý nhiệt đới, giá thành cao mà khó bán, nguyên liệu lại ngày càng khan hiếm", Thực nhớ lại.
Thực nghỉ việc về Kim Bảng (Hà Nam), rút sạch vốn liếng và cả tiền bảo hiểm để all-in khởi nghiệp. Sau một năm, anh nhận ra với điều kiện của mình, làm nội thất rủi ro quá trời. Từ khảo sát, đo đạc rồi đặt hàng qua xưởng, đóng gói và vận chuyển khó khăn do cồng kềnh dễ hư, chưa kể nghiệm thu, bảo trì... rủi ro cao mà thanh toán lại chậm nữa chứ. Thực quyết định pivot sang làm hàng thủ công mỹ nghệ gỗ khi thị trường bắt đầu chuộng các loại thìa (muỗng) và khay gỗ, chén, cốc tiện bằng gỗ, tre có độ tỉ mỉ cao.
"Quê mình có rất nhiều xưởng, làng nghề gỗ. Điểm mạnh của họ là tính liên kết giữa các hộ cực cao, trong một làng có đủ các khâu chuyên môn để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh. Mình chọn lọc những xưởng phù hợp với dòng sản phẩm của mình rồi mời hợp tác. Mình lo khách hàng, mẫu mã, đầu ra, áp dụng quản lý sản xuất, cải tiến... Họ chỉ việc sản xuất", Thực kể.
Anh thuyết phục các xưởng đầu tư máy móc, đổi mới cách làm lẫn thói quen dùng nguyên liệu, tư vấn sản xuất và cải tiến từ những kiến thức đã học hỏi được. Những người thợ quê vẫn có thói quen dùng gỗ tự nhiên nhiệt đới, gỗ quý để sản xuất. Thói quen này tác động cực xấu đến môi trường và sự tồn tại của rừng tự nhiên luôn. Thực thuyết phục họ sử dụng các loại gỗ rừng trồng, nhập khẩu hợp pháp. Những chiếc thìa, cốc, khay, phù điêu, đồ trang trí làm bằng gỗ Sồi, Tần bì và cả tre, luồng... do Thực làm ra có vẻ đẹp rất riêng, đảm bảo chất lượng, vừa thay đổi được thói quen sử dụng gỗ tự nhiên của thợ làng.
Mô hình của Thực liên kết với 7 xưởng để sản xuất muỗng, khay, chén gỗ và các mặt hàng đan lát phục vụ trang trí. Hiện tại, trung bình mỗi tháng công ty Dad's Wood Gift của Thực sản xuất 7.000 - 8000 chiếc thìa gỗ, 1.500 chiếc khay gỗ chưa kể các sản phẩm mây tre đan, cói, chén gỗ... Mỗi mặt hàng Dad's Wood Gift luôn có hơn 100 mẫu khác nhau đấy nhé!
Xưởng sản xuất ở Kim Bảng, nhưng khách hàng chủ yếu ở Hà Nội và các tỉnh. Đó là quãng thời gian Thực chạy như con thoi giữa các nơi. Vừa ở xưởng đôn đốc thợ, vừa lên Hà Nội để gặp khách, lắng nghe feedback, tìm kiếm khách mới. "Mình phải đi, đi để hiểu khách hàng và thị trường cần gì. May mà khách hàng thấy mình yêu nghề nên cũng cảm mến, có anh chị còn giúp ứng tiền trước để xoay sở. Sau một thời gian cật lực, đi hội chợ, cộng với việc thiết lập quy trình sản xuất ưu tiên chất lượng sản phẩm cho các xưởng, bọn mình ổn định dần dần".
Cả năm 2020, hàng của Thực xuất sang Mỹ, châu Âu trị giá gần 1 tỉ đồng, riêng thị trường trong nước hơn 4 tỉ đồng. Khách hàng chủ yếu là người trẻ, doanh nghiệp ngành trang trí nội thất. Ngay cả thời điểm COVID-19 bùng phát khiến nhiều người lao đao nhưng với Thực đó lại là cơ hội khi nguồn hàng thìa, khay gỗ nhập khẩu ồ ạt từ Trung Quốc trước đó bị đứt do "cấm biên", Thực kiếm được khách hàng trong nước nhiều hơn khi họ so sánh nhận thấy chất lượng sản phẩm của mình tốt hơn, giá lại cạnh tranh nữa.
"Doanh số một năm tuy chưa phải là nhiều so với các doanh nghiệp nhưng với mình đó là bất ngờ lớn, thành quả của nỗ lực và hơn hết là nhìn thấy tiềm năng phát triển. Nghề gỗ giờ đã khác quá nhiều so với kiểu làng nghề truyền thống thời bố mẹ mình rồi. Nếu cứ theo nếp cũ, rất khó để tồn tại trong bước đầu khởi nghiệp". Trong tương lai, Thực hướng tới việc phát triển các mặt hàng có hàm lượng sáng tạo cao hơn, nhất là các sản phẩm độc bản.
Theo Thực, ngành gỗ phát triển trước hết phải dựa vào sản xuất và đây chính là cơ hội cho những người trẻ yêu nghề. "Thật ra ngành nào cũng có cơ hội, quan trọng là tạo ra giá trị gì cho cộng đồng. Giới trẻ bây giờ đầy mới mẻ, không thích phương thức sản xuất kiểu truyền thống, từ lề lối làm việc đến chọn lựa gỗ nguyên liệu, mẫu mã. Không phải cứ gỗ quý mới tốt đâu nha".
Có thể một ngày nào đó Facebook buộc Thực phải "khai" tên thật, nhưng chắc chắn không thể bắt chàng trai này thôi "vác" gỗ rồi!
Nguồn: svvn.tienphong.vn