"Hồi bé ở quê, tối nào cũng sợ ma đến nỗi không dám ra ngoài đi vệ sinh luôn á. Bước ra tới cửa là lòng đã run lẩy bẩy, cứ nghĩ có 'con ma' nào đó sẽ bắt mình đi rồi" - đó là ký ức tuổi thơ "tím mặt" của Văn Công Duy. Nhưng giờ đây, những nỗi sợ hãi ấy đã trở thành nguồn cảm hứng cháy cho dự án "Ma Quỷ Dân Gian Ký" - tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao của chàng họa sĩ tài năng này!
"Nuôi" tâm hồn bằng cọ vẽ và... truyện ma
Tốt nghiệp ngành Mỹ thuật công nghiệp tại ĐH Kiến Trúc TP.HCM, Văn Công Duy (nickname là Diwan) hiện đang giữ vị trí Giám đốc sáng tạo tại ProductionQ - một agency truyền thông ở Sài Gòn. Đây chính là nơi anh có thể "flex" hết tài năng, đặc biệt là làm thiết kế cho phim kinh dị (nghe đã thấy hợp vibe rồi đúng không nào! ).
Từ nhỏ, dù gia đình có ủng hộ nhưng hành trình học vẽ của Công Duy phần lớn nhờ vào sự nỗ lực của chính bản thân. Như bao designer khác, anh cũng muốn tạo dựng "chữ ký" riêng cho mình. Ban đầu, anh chỉ vẽ theo style chibi hóm hỉnh kết hợp doodle và line art thôi. Nhưng dần dần, vì không muốn bị "nhàm chán" với phong cách quen thuộc, Duy đã mày mò thêm nhiều chất liệu mới, đơn giản hóa nét vẽ để tạo nên phong cách hiện tại mà mọi người thấy ở Ma Quỷ Dân Gian Ký. Đặc biệt, anh còn kết hợp chất liệu hoài cổ, vân giấy cũ kỹ để tác phẩm mang đậm vibe dân gian authentic
"Mình nuôi dưỡng tâm hồn bằng việc vẽ tranh minh họa, sưu tầm mô hình khủng long và cả viết truyện nữa", Công Duy tâm sự. So với style doodle cute cute trước kia thì Ma Quỷ Dân Gian Ký là một cú "plot twist" táo bạo đấy! Đây là dự án "marathon" đầu tiên do chính anh vừa viết vừa vẽ luôn.
Giai đoạn đầu tiếp cận chủ đề tâm linh, do thiếu kiến thức nên anh cũng "đau não" lắm với việc tạo hình. Phải mất hàng tá thời gian để research, tiếp xúc với nhiều luồng tư tưởng mới lạ. "Về phần vẽ thì mình thấy 'dễ thở' hơn vì đó là kỹ năng bản thân rồi. Chứ cứ phiêu lưu tìm phong cách mới liên tục thì khá nguy hiểm và thiếu đồng bộ đó. Quen tay rồi thì mọi thứ sẽ nhanh hơn. Cái mình đổi mới là màu sắc, giúp tranh bắt mắt hơn và trông vintage hơn" - Công Duy chia sẻ.
Đào sâu những câu chuyện "truyện ma có thiệt"
Cảm hứng cho dự án Ma Quỷ Dân Gian Ký đến từ những câu chuyện mang mác "truyện ma có thiệt" mà ai cũng từng nghe qua. Thêm nữa, dự án còn được "thai nghén" từ thói quen nghe truyện ma để... tập trung làm việc của anh (hơi quirky nhỉ ). Vừa nghe, anh vừa hình dung được hình dáng của các hiện tượng tâm linh rồi chợt nảy ra ý tưởng vẽ chúng ra giấy. Chủ đề anh chọn là ma, quỷ trong văn hóa dân gian - những hiện tượng tâm linh được người Việt xưa kể lại qua truyền miệng như: Ma Da, Ma Vú Dài, Chó Đội Nón Mê,...
Điểm đặc biệt của dự án này chính là Duy Văn focus vào yếu tố tâm linh dân gian Việt Nam - thứ đang bị "lu mờ" bởi văn hóa tâm linh từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc hay các nước phương Tây. Duy Văn cho biết, văn hóa tâm linh Việt Nam cũng cực kỳ đa dạng, sở hữu nhiều loài ma quỷ riêng biệt, phản ánh lối sống tinh thần và lễ nghi của người xưa.
"Tuy nhiên, khi nói về ma quỷ của các nước khác, mọi người luôn có hình dung rất cụ thể. Thậm chí Nhật Bản còn xây dựng hẳn một bách khoa toàn thư về yokai (yêu quái), ghi chép tên gọi riêng và đặc trưng của từng loại ma quỷ, từ đó truyền cảm hứng cho phim ảnh, truyện tranh, support việc quảng bá văn hóa dân tộc ra thế giới. Cũng đa dạng, phong phú thế nhưng những loài ma quỷ của Việt Nam vẫn chưa được quan tâm và khai thác hợp lý" - tác giả bộc bạch.
Với tài năng hội họa, Công Duy đã "hồi sinh" những hình tượng tâm linh bằng chất liệu tranh dân gian để tiếp cận công chúng một cách friendly hơn. Qua từng bức tranh kết hợp hoạt họa, mỗi hình tượng tâm linh sẽ được giải mã về nguồn gốc và câu chuyện đằng sau. Anh kể thêm: "Mình đã lục lại những mẫu tham khảo như chất liệu giấy cũ, lối đi màu lấy cảm hứng từ tranh dân gian Việt Nam như tranh Đông Hồ, Hàng Trống, tranh thờ cúng".
Bộ tranh Ma Quỷ Dân Gian Ký được truyền tải theo hai format. Thứ nhất là Bách Khoa Ma Quỷ - nơi anh thể hiện hình minh họa kèm chú thích/câu chuyện để mọi người hiểu rõ hơn về nguồn gốc, đặc tính tâm linh và bài học rút ra mà ông cha ta muốn truyền tải. Format thứ hai đi theo lối truyện ma dân gian - một câu chuyện dài gồm nhiều phần truyện ma ngắn được kết nối bởi một người kể chuyện.
"Cụ thể là một lão già bán Tò He hay đi ngao du và biết rõ nhiều câu chuyện dân gian về Ma Quỷ Việt. Mỗi đêm về làng lão sẽ kể lại một câu chuyện ma rùng rợn, quà tặng cho những đứa nhỏ ngoan là con Tò He mang tạo hình loài Ma/Quỷ trong chính câu chuyện đó - đầy ẩn ý lắm đó! Mình muốn mọi người khi nghe về câu chuyện hay câu nói nào đó của ông bà xưa cũng sẽ phần nào hiểu được chúng là gì và nên kiêng cử, tôn trọng tâm linh thế nào cho đúng" - anh chàng bày tỏ.
"Research kỹ càng mới là chìa khóa thành công"
Giống như nhiều tác giả quan tâm văn hóa dân gian, quá trình thu thập và tổng hợp tư liệu chính là phần khó nhất. Đặc biệt khi chàng họa sĩ trẻ chủ yếu tập trung vào những loài ma quỷ dân gian - tức là các loài được lưu truyền qua truyền miệng chứ không phải từ sử liệu hay tác phẩm văn học như nhiều họa sĩ khác. Vì truyền miệng thường có nhiều dị bản, sai lệch theo vùng miền, dân tộc nên các phiên bản về hình dáng, đặc điểm có thể khác nhau. Vì thế, Công Duy phải "xài hết não" để minh họa dựa trên cảm nhận và sự sáng tạo cá nhân.
Thực hiện một tác phẩm mất khoảng hai ngày làm việc. Duy spoil rằng anh bắt đầu từ quá trình tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu rồi mới đến phần thực hiện nội dung và hình ảnh. Trong đó, câu chuyện là thứ tốn nhiều thời gian nhất để thẩm thấu và đúc kết thông tin cho độc giả.
Với mong muốn phát triển dự án này xa hơn và tiếp cận nhiều bạn trẻ tìm hiểu về tâm linh, tự hào với giá trị dân gian truyền thống, Văn Công Duy đang chuẩn bị xuất bản một cuốn artbook "Ma Quỷ Việt" do chính tay anh vẽ, kèm theo mấy mẩu chuyện ngắn mô tả để mọi người sưu tầm. Bên cạnh đó còn có các sản phẩm khác như mockup tranh ảnh trưng bày, đồ dùng hàng ngày lấy cảm hứng từ văn hóa tâm linh: bùa chú, vật bị ma ám. Nghe qua hơi "creepy" nhưng thực ra sẽ cute lắm đó!
Xa hơn nữa, họa sĩ minh họa Văn Công Duy mong muốn không chỉ người Việt mà cả bạn bè quốc tế biết đến các loài ma quỷ trong văn hóa dân gian Việt Nam thông qua phim hoạt hình, truyện tranh, triển lãm - giống như cách Nhật Bản làm với Yokai hay loạt phim Yamishibai vậy!
Nguồn: svvn.tienphong.vn