ThoYeu6909
New member
Mấy tháng trời nay, Daniel Zhang cùng hội nhân viên tinh nhuệ đã cày cuốc không ngừng nghỉ tại một garage ở Thượng Hải. Vị CEO của Alibaba đang ấp ủ một kế hoạch bí mật đến nỗi nghe xong chắc các đồng nghiệp ở Hàng Châu cũng phải "what the..."
Zhang muốn thành lập startup ngay trong lòng "đại gia" thương mại điện tử Alibaba luôn! Đó là combo cực xịn giữa cửa hàng thực phẩm, nhà hàng và app giao hàng, xài robot cùng công nghệ nhận diện khuôn mặt để ship hàng và thanh toán siêu tốc
Dự án mang tên Freshippo của Zhang không chỉ là "chơi cho vui" đâu nhé, nó quan trọng lắm đối với tương lai của Alibaba đấy – hiện đã có tận 150 cửa hàng rải rác khắp 17 thành phố ở Trung Quốc.
Vào một buổi chiều cuối tuần, tại cửa hàng ở Hàng Châu, cảnh tượng cứ như phim viễn tưởng ý: những thùng nhựa tự động lướt khắp hành lang, gom hàng để xử lý đơn online. Bên cạnh đó, đội shipper đứng sẵn, sẵn sàng giao hàng trong vòng bán kính 1,9 dặm chỉ mất có 30 phút thôi!
Ít ai biết đến hơn hẳn so với "ông trùm" sáng lập Jack Ma, Zhang (47 tuổi) chính là người được chọn mặt gửi vàng để chèo lái con thuyền Alibaba sau khi Jack Ma nghỉ hưu chính thức. Từ hôm nay, ngoài chức CEO đã đảm nhiệm từ năm 2015, Zhang còn thêm danh hiệu Chủ tịch Alibaba và trở thành người đầu tiên ngoài Jack Ma cầm cả hai "ngai vàng" này
Trong khi Jack Ma là nhân vật "đỉnh của chóp" được cả thế giới biết đến với những bài phát biểu tràn đầy cảm hứng, thì Zhang lại là kiểu người trầm tính hơn, giọng nói nhỏ nhẹ và hơi ngập ngừng khi nói tiếng Anh với các nhà đầu tư quốc tế.
Thậm chí ngay ở Trung Quốc cũng ít người biết đến Zhang. Có một giai thoại "troll" như này: tại trụ sở Alibaba, phụ huynh của một nhân viên từng nhầm lẫn Zhang là... anh tạp vụ luôn
Nhưng đừng để vẻ ngoài khiêm tốn lừa bạn nhé! Zhang cũng quyết liệt và đầy tham vọng không kém người tiền nhiệm đâu. Ông cho rằng điểm độc đáo của Alibaba nằm ở việc kết nối thế giới online và offline trong mọi lĩnh vực – và trước mắt là thực phẩm.
Hàng chục sáng kiến mới của Zhang đang dẫn Alibaba tiến sâu vào các lĩnh vực đa dạng như tài chính, y tế, phim ảnh và âm nhạc. Đặc biệt ở Mỹ – nơi Alibaba niêm yết cổ phiếu – một số nhà đầu tư tỏ ra lo lắng về tham vọng này. Tuy nhiên Zhang coi đó là "vấn đề sống còn"
"Tất cả các mảng kinh doanh đều có vòng đời. Nếu chúng ta không tự 'kết liễu' những thứ đang tồn tại, người khác sẽ làm việc đó thay. Vì thế tôi thà nhìn thấy chính những mảng kinh doanh mới của chúng tôi thay thế những thứ cũ kỹ trong nội bộ", Zhang chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg ngay tại trụ sở ở Hàng Châu.
Chợ trực tuyến đã giúp Alibaba trở thành công ty niêm yết lớn nhất Trung Quốc với giá trị vốn hóa khoảng 460 tỷ USD , nhưng trong những tháng gần đây đã có vài dấu hiệu "không vui" xuất hiện.
Kinh tế Trung Quốc chững lại, khiến chi tiêu tiêu dùng và ngân sách quảng cáo bị ảnh hưởng. Cổ phiếu Alibaba giảm giá. Và biểu tình ở Hồng Kông buộc Alibaba phải hoãn vụ IPO kỳ vọng thu về 20 tỷ USD vốn mới.
Mitchell Green, lãnh đạo của Lead Edge Capital – quỹ đang đầu tư vào Alibaba – nhận định: "Zhang phải tìm thấy những động lực tăng trưởng doanh thu mới và do đó ông đang gieo trồng rất nhiều hạt giống mới".
**Từ kiểm toán viên đến CEO của đế chế tỷ đô**
Sinh ra và lớn lên ở Thượng Hải, Zhang theo nghiệp kế toán của cha mình khi theo học ngành Tài chính tại ĐH Thượng Hải. Thời gian đầu vào nghề, ông đã chứng kiến những tổ chức tưởng như "bất khả xâm phạm" cũng có thể sụp đổ nhanh như chớp.
Ông đang đi phỏng vấn xin việc tại Barings Bank thì bỗng nhiên một trader đánh mất hơn 1 tỷ USD và khiến định chế tài chính 233 năm tuổi này lâm vào khốn cảnh. Sau đó Zhang trở thành kiểm toán tại chi nhánh Trung Quốc của Arthur Andersen và đang làm việc ở đây khi Andersen phá sản vì dính vào vụ bê bối chấn động Enron
Zhang từng là CFO của công ty game Shanda Interactive ở thời điểm đây là công ty internet lớn nhất Trung Quốc. Đó cũng là nơi Phó Chủ tịch Joseph Tsai – người có ảnh hưởng lớn thứ hai của Alibaba sau Jack Ma – tìm thấy Zhang năm 2007.
Alibaba chính là nơi Zhang thực sự "phát huy tài năng" và tìm thấy bản thân mình. Khi ông mới vào Alibaba, website hot nhất của công ty là Taobao – chợ điện tử giống eBay – đang thua lỗ và tràn đầy hàng giả. "Tôi sốc nặng khi nhìn vào báo cáo tài chính. Doanh thu? Bằng 0 luôn. Lỗ khủng khiếp. Bảng cân đối kế toán thậm chí còn tệ hơn nữa", Zhang kể lại
Bắt đầu từ năm 2008, Zhang đảm nhiệm phát triển Tmall – chợ điện tử giống Amazon và hiện vẫn là mảng "đẻ ra tiền" nhiều nhất. Để thu hút đối tác, ông cung cấp những thông tin cực kỳ hữu ích về khách hàng: ai đã mua hàng, họ sống ở đâu và loại quảng cáo nào sẽ phù hợp nhất.
Doanh thu bùng nổ và Zhang từ từ thu hút được các thương hiệu toàn cầu như bột giặt Tide của P&G và mỹ phẩm SK-II đến Trung Quốc bán hàng trực tuyến. Ông cũng cho thấy Alibaba thực sự nghiêm túc với việc chống hàng giả bằng cách lắp đặt phần mềm phát hiện hàng giả và có hotline để báo cáo vi phạm ️
Năm 2009, Zhang và team của ông tạo ra Singles' Day – ngày hội mua sắm được tổ chức vào ngày 11/11 hàng năm với vô số mặt hàng giảm giá sốc. Zhang đã dành nhiều tháng trời "dụ dỗ" các thương nhân tham gia vào sự kiện này.
Doanh thu đạt 135 triệu USD ngay trong năm thứ 2 và đến năm thứ 5 đã tăng lên 5,8 tỷ USD. Năm ngoái con số đạt 31 tỷ USD, vượt xa doanh số của ngày Black Friday ở Mỹ!
**"Bán lẻ kiểu mới" - Tham vọng của Zhang**
Những dự án như Freshippo là một phần trong kế hoạch mà Alibaba lạc quan gọi là "bán lẻ kiểu mới".
Ý tưởng được thai nghén bởi CEO Hou Yi của Freshippo, người đang có ý định tự thành lập công ty khi gặp Zhang năm 2014. Sau khi uống cafe cùng nhau, Zhang thuyết phục được Hou Yi gia nhập Alibaba và đầu tư cho anh 100 triệu USD để bắt đầu, không yêu cầu có lãi trong 2 năm đầu – nghe là thấy "chơi lớn" rồi đúng không!
Freshippo không phải là kiểu dự án "chắc kèo" thành công đâu nhé. Trong ngành thực phẩm, biên lợi nhuận siêu mỏng và có nhiều đối thủ cạnh tranh gay gắt với nguồn vốn dồi dào. Ele.me của Alibaba cũng đang "đốt tiền" ào ào trong trận chiến với Meituan.
Wang Xing, nhà sáng lập của Meituan, trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu năm nay đã nói rằng Alibaba sẽ không thể tiếp tục cạnh tranh đến năm 2020.
Zhang khẳng định điều đó là sai lầm, và Alibaba quyết tâm sẽ có được ít nhất 50% thị phần trong mảng giao đồ ăn để có được lợi thế trong các mảng có liên quan, ví dụ như dịch vụ thanh toán điện tử
**Thách thức lớn nhất: Chinh phục thế giới**
Có lẽ mở rộng ở thị trường nước ngoài là thách thức lớn nhất của Alibaba. Jack Ma cam kết Alibaba sẽ tạo ra ít nhất một nửa doanh thu từ thị trường bên ngoài đại lục – một mục tiêu mà Zhang cũng sẽ theo đuổi.
Tuy nhiên những con số đang ở cách khá xa mục tiêu này. Alibaba đã rót 4 tỷ USD vào Lazada để mở rộng hoạt động ở Đông Nam Á nhưng vẫn đang gặp khó khăn ở những thị trường chủ chốt như Indonesia. Hồi tháng 3, Lazada đã có CEO thứ ba chỉ trong 9 tháng – nghe hơi "lộn xộn" nhỉ
Mặc dù nhu cầu tiêu dùng ở Trung Quốc vẫn rất lớn và giá trị vốn hóa của Alibaba tăng lên, nhưng duy trì là việc ngày càng khó. Cổ phiếu Alibaba đã tăng hơn gấp 3 kể từ thời điểm Zhang lên làm CEO (tháng 9/2015) tính đến tháng 6 năm ngoái, nhưng đến nay đã giảm 15%.
Những sáng kiến mới cũng khiến Zhang "kiệt sức" không ít. Kể cả xét theo tiêu chuẩn làm việc 996 hà khắc phổ biến trong ngành công nghệ Trung Quốc (làm từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày trong tuần), lịch làm việc của ông còn khủng khiếp hơn thế nữa
Nguồn: soha.vn