Dân Hàn Quốc những năm 1990 có một câu đùa huyền thoại: "Nếu nhân viên các chaebol vô tình đụng mặt con gấu trong rừng, họ sẽ làm gì?"
Câu trả lời thần thánh: "Team Hyundai sẽ 'đánh úp' con gấu không cần suy nghĩ. Team Daewoo sẽ gọi ngay cho Chủ tịch Kim Woo-jung chờ lệnh sếp. Team Samsung sẽ họp hành ngay trước mặt gấu để quyết định nước đi tiếp theo. Còn LG thì... chờ Samsung làm gì rồi copy y chang". Căng đét!
Mặc dù giờ Daewoo Group đã "toang", các tập đoàn tài phiệt còn lại vẫn là những trùm cuối chi phối nền kinh tế, văn hóa và chính trị xứ Kim Chi. Hàn Quốc có khá nhiều chaebol, nhưng giàu và quyền lực nhất vẫn là "Bộ Tứ Siêu Đẳng" Hyundai Motor Company, SK Group và hai ông lớn vừa là thông gia vừa là kỳ phùng địch thủ thế kỷ: Samsung và LG.
Nhờ bàn tay vàng của các chaebol, Hàn Quốc đã lột xác từ một đất nước nghèo khó sau nội chiến tàn khốc thành quốc gia có GDP đứng thứ 13 thế giới (theo World Bank 2015). Chỉ trong vài thập kỷ, rất nhiều chaebol đã leo lên top đầu thế giới và trở thành biểu tượng của cả ngành công nghiệp luôn. Ai mà chả biết smartphone Samsung Galaxy, máy giặt/tivi LG hay xe hơi Hyundai cơ chứ?
Điều đáng shock là những công ty từng là trò cười của dân Hàn giờ lại trở thành những đối thủ "xịn sò" nhất trong các lĩnh vực chi phối kinh tế toàn cầu đó nha!
Trong hàng chục năm qua, tình cảm của người dân Hàn Quốc với các chaebol cũng lên xuống thất thường theo tình hình kinh tế, chính trị và xã hội từng giai đoạn. Tham gia nhiều lĩnh vực khác nhau và đôi khi cạnh tranh nhau siêu gắt, nhưng các chaebol Hàn Quốc đều hiểu một điều: năng lực công nghệ chính là chìa khóa quyết định họ sẽ tàn lụi như Daewoo hay sẽ trở thành thế lực "sống dai" trăm năm.
Hán tự của chaebol là hai chữ "tài phiệt" - tức là những tập đoàn có khả năng chi phối, thao túng cả thị trường luôn á. Trong văn hóa Hàn Quốc, mỗi chaebol coi như một triều đại gia đình trị ấy. Sự đóng góp của các chaebol vào nền kinh tế xứ Hàn lớn đến mức các vị chủ tịch lãnh đạo nổi tiếng chẳng kém gì idol, diễn viên hạng A đâu nhé! Tại mỗi chaebol, họ vừa là "tộc trưởng" vừa là những nhà lãnh đạo có quyền hành tuyệt đối.
Các vị trí then chốt gần như lúc nào cũng được trao cho những người họ hàng của nhà sáng lập/chủ tịch chaebol. Ví dụ, CEO hiện tại của LG Electronics, Koo Bon-joon cũng là em trai của chủ tịch tập đoàn mẹ LG Group, Koo Bon-moo. Hay chủ tịch Lee Myung-hee của chuỗi bán lẻ Shinsegae cũng chính là em gái của chủ tịch Samsung Lee Kun-hee. Toàn "nhà trẻ" cả!
"Gia đình trị" không phải là đặc điểm duy nhất của các chaebol đâu nha: mỗi tập đoàn đều phải tham gia kinh doanh ít nhất 2 lĩnh vực khác nhau trở lên. Ví dụ, Samsung có công ty con nổi tiếng nhất là Samsung Electronics nhưng cũng sở hữu nhiều công ty về bất động sản, bảo hiểm hay hóa chất. Samsung SDI - công ty sản xuất pin cho chiếc Note7 "huyền thoại" và nhiều mẫu iPhone - cũng là một thực thể độc lập so với Samsung Electronics luôn.
Nguồn: soha.vn