Ai cũng biết, ba mẹ nào chẳng muốn cho con mình những thứ tốt nhất trên đời Nhưng mà thật ra không ít phụ huynh đang yêu con theo kiểu "sai cách" đấy, vô tình làm hỏng cả tuổi thơ của bé, khiến các em lớn lên với đầy những vết thương lòng
Nhiều ba mẹ hay làm mọi thứ thay con, nghĩ rằng "đây là vì lợi ích của con". Nhưng họ không nhận ra rằng điều quan trọng nhất chính là để con có quyền tự quyết định cho bản thân mình.
Có một gia đình than phiền rằng con trai họ giống như "người gỗ" vậy, cả ngày buồn thiu, không có chút năng lượng nào. Trước kia cậu bé từng rất năng động nhưng giờ đây, cậu thậm chí chẳng còn hứng thú với những môn thể thao mà mình yêu thích nữa
Sau khi đi hỏi chuyên gia, ba mẹ cậu bé mới ngỡ ngàng nhận ra nguyên nhân. Hóa ra là do cặp đôi này lên kế hoạch cho con từ những thứ nhỏ nhất kiểu như lịch học hành cho đến ngày mai mặc bộ đồ nào. Cứ một khoảng thời gian lại nhắc nhở, thúc giục con trai.
Cậu bé không phản đối gì, cứ hoàn thành hết việc này đến việc khác mà không nói một lời. Mọi thời gian đều do ba mẹ sắp xếp, lựa chọn sẵn rồi. Điều duy nhất cậu cần làm là hoàn thành kế hoạch mà cha mẹ đã đặt ra thôi.
Julie Lythcott-Haims - cựu trưởng khoa tại Đại học Stanford - gọi hiện tượng này là "giáo dục theo danh sách kiểm tra". Nghĩa là ba mẹ đưa ra mọi quyết định cho con cái và các bé chỉ việc làm theo.
Kiểu giáo dục này nhìn có vẻ ngăn nắp, khoa học và hợp lý lắm, giống như hoàn thành hết checklist vậy. Nhưng thật ra, cách nuôi dạy kiểu liệt kê này không chỉ tước đi quyền lựa chọn của trẻ mà còn lấy mất cả tâm hồn của các em luôn
Những đứa trẻ bị "trải thảm đỏ", lớn lên sẽ mất đi chính mình
Trên Zhihu có một topic: "Cuộc sống bị ba mẹ tước quyền lựa chọn thật đáng buồn làm sao?"
Có một comment được nhiều người để ý: "Sau khi trưởng thành, tôi mới nhận ra rằng tôi, người đã mất đi quyền lựa chọn, cũng đã đánh mất chính mình"
Anh chàng này kể rằng sau khi tốt nghiệp và bắt đầu đi làm, cuộc sống của anh bắt đầu đi xuống. Anh không biết bắt đầu từ đâu khi sếp giao nhiệm vụ, vì đã quen với việc có người sắp xếp mọi thứ sẵn cho mình rồi. Sau hai năm, tất cả những người cùng vào công ty với anh đều được thăng chức, tăng lương thậm chí còn làm sếp. Chỉ riêng anh là giậm chân tại chỗ
Vài mối tình sau đó của anh cũng toang hết, lý do chia tay chẳng gì khác ngoài "không có sự quyết đoán" và "rất nhàm chán".
Một nghiên cứu của Đại học London, Vương quốc Anh cho thấy, trẻ bị ba mẹ kiểm soát trong thời gian dài sẽ bị ảnh hưởng suốt đời. Những đứa trẻ này khi lớn lên sẽ kém tự lập và ngày càng phụ thuộc hơn, chỉ số hạnh phúc cũng thấp hơn nữa.
Thực tế cho thấy, những đứa trẻ không có quyền lựa chọn trong thời gian dài cũng sẽ như chim gãy cánh, thường xuyên rơi vào trạng thái hoang mang không biết làm gì
1. Hướng dẫn, không phải định hướng
Người ta nói rằng những ba mẹ thành công nhất là những người giỏi quan sát nhất. Trên con đường trưởng thành của trẻ, điều ba mẹ cần làm không bao giờ là vạch sẵn con đường cho trẻ, mà là hướng dẫn các em đi trên con đường phù hợp nhất với bản thân.
Họa sĩ truyện tranh nổi tiếng của Trung Quốc Cai Zhizhong thích vẽ và hay vẽ lên tường khi còn nhỏ. Vào thời đó, phản ứng của hầu hết các gia đình là mắng và phạt con.
Nhưng mẹ của Cai không làm thế, ngược lại bà còn mua một cây cọ vẽ bằng tiền sinh hoạt phí dành dụm được Sau đó, khi còn học cấp 2, Cai Zhizhong đề xuất nghỉ học và vẽ tranh toàn thời gian, và mẹ của ông đã đồng ý. Nhờ vậy mà Cai Zhizhong, bậc thầy truyện tranh Trung Quốc, mới xuất hiện được.
Là ba mẹ, điều chúng ta cần làm là lặng lẽ quan sát con cái, tìm ra điểm đặc biệt và hướng dẫn để con phát huy được hết tiềm năng của chính mình
2. Cho phép con thử và sai lầm
Một cuộc khảo sát đã đặt câu hỏi: Tại sao ba mẹ thích đưa ra quyết định cho con? 90% câu trả lời là: Vì ba mẹ sợ con chọn sai, hỏng cả đời luôn.
Nhưng đôi khi, cái sai lại là khởi đầu của cái đúng đấy. Nhà giáo dục Đài Loan (Trung Quốc), Lai Nianhua từng nói trong một cuộc phỏng vấn:
"Tôi rất biết ơn ba tôi, vì ông đã cho phép tôi thử sức và thay đổi. Điều đó đã tạo nên tôi của hôm nay."
Ban đầu Lai Nianhua nghĩ rằng mình thích nghệ thuật, vì vậy ba của bà luôn ủng hộ và gửi con gái sang Pháp để học thêm
Sau đó, bà trở thành giáo viên nghệ thuật. Nhưng chỉ một thời gian sau, bà đột nhiên phát hiện ra rằng công việc này không phải điều bản thân thực sự yêu thích, cũng không phải điều mình giỏi nhất.
Đó là lý do tại sao bà bắt đầu nghiên cứu tâm lý học và trở thành một nhà giáo dục nổi tiếng đương thời. Bà luôn tin rằng việc cho phép mình thử và phạm sai lầm là món quà tuyệt vời nhất mà ba đã tặng cho mình
Bởi vì chỉ khi biết con đường nào sai, chúng ta mới có thể tìm ra con đường đúng được.
3. Hạ thấp kỳ vọng thay vì lo lắng quá mức
Nhiều nhà giáo dục đã chỉ ra rằng vấn đề lớn nhất của các ba mẹ thời này là sự lo lắng quá đà. Vì lo lắng, các phụ huynh cố gắng hết sức để lên kế hoạch và quyết định mọi việc thay con để con tránh đi đường vòng.
Nhưng sự lo lắng như vậy chỉ mang lại áp lực cho trẻ thôi, chỉ có hạ thấp kỳ vọng xuống thì trẻ mới có thể phát triển tốt hơn
Lựa chọn tạo nên cuộc sống. Con trẻ phải đối mặt với vô vàn những lựa chọn lớn nhỏ trong đời. Ba mẹ hãy dạy con kỹ năng lựa chọn càng sớm càng tốt để khi một mình đối diện với khó khăn, trẻ không cảm thấy hoang mang, lo sợ mà sẽ đưa ra được quyết định khôn ngoan nhé!
Nguồn: soha.vn