Chính vì đánh giá sai thời điểm phát triển của con, nhiều cha mẹ đã đầu tư muộn màng và có thể bỏ lỡ 5 năm đầu đời siêu quan trọng của bé mà không hay biết luôn á!
Sau khi chào đời, não bộ của bé sẽ tăng trung bình khoảng 2 gram mỗi ngày nha – nghe xịn sò chưa! Đến khi 5 tuổi, não của bé đã đạt khoảng 90% kích thước não người lớn rồi đấy. Tốc độ phát triển này được xem là nhanh hơn bất kì giai đoạn nào sau này luôn, vì trong 5 năm tiếp theo não bộ chỉ tăng thêm khoảng 10% nữa thôi.
Vậy tại sao tốc độ trước 5 tuổi lại "khủng khiếp" đến vậy? Và chúng ta thường mắc những sai lầm gì khi phát triển trí thông minh cho con? Làm cách nào để giúp não bộ bé phát triển tốt nhất? Dưới đây là một số tips từ Chuyên gia Anh Nguyễn, tác giả của cuốn sách "Làm mẹ không áp lực" nha!
Cha mẹ dễ đầu tư sai thời điểm cho con lắm đó
Một khảo sát thú vị trên 2000 cha mẹ ở Mỹ được thực hiện bởi tổ chức Zero to Three cho thấy gần 50% cha mẹ đã đánh giá thời điểm quan trọng cho sự phát triển của con trễ hơn thời điểm thật mà trẻ phát triển.
Chính việc đánh giá sai thời điểm này đã khiến cha mẹ đầu tư trễ hơn và có thể lỡ mất 5 năm đầu đời quan trọng của con mà không biết luôn.
Ví dụ: Khi hỏi độ tuổi nào cách nuôi dưỡng của cha mẹ bắt đầu ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của bé, thì 50% cha mẹ nói rằng ít nhất cũng từ 6 tháng tuổi, nhưng thực ra là ngay từ lúc mới sinh luôn nha!
• Một số cha mẹ có thể nghĩ rằng con còn quá nhỏ, biết gì đâu mà đầu tư hay dạy dỗ, cứ để nó lớn thêm rồi tính. Họ thường quan tâm con ở giai đoạn sau 5 tuổi như vào cấp tiểu học nên chọn trường như thế nào, trường quốc tế gì? Rồi nên vào học đại học danh tiếng nào nhưng lại ít để ý đến ngôi trường mẫu giáo bé học nên cần những gì. Thậm chí có một số lớp mẫu giáo chủ yếu có tivi để giết thời gian của bé hơn là các hoạt động giáo dục hay tương tác.
• Một số cha mẹ có thể đặt nặng về phát triển thành tích sớm của bé như biết tính nhẩm nhanh, làm toán, nói tiếng Anh... nhưng thực ra việc đầu tư dinh dưỡng đúng và thời gian tương tác trực tiếp với bé là rất cần thiết cho giai đoạn dưới 5 tuổi của bé đấy!
Trẻ phát triển gì trong 5 năm đầu đời?
Trong 5 năm đầu đời, não bộ của bé phát triển với tốc độ khủng khiếp không chỉ về cấu trúc kích thước bên ngoài mà cả về nội dung bên trong bằng việc gia tăng các kết nối thần kinh.
• Về cấu trúc: não bé cần dinh dưỡng đầy đủ để xây dựng đủ và đúng các vùng chức năng, có thể ví von như là các phòng ốc vậy.
• Về nội dung: bé cần sự tương tác của cha mẹ. Theo tổ chức First Things First, Mỹ - tổ chức chuyên nghiên cứu và giáo dục về phát triển não bộ trẻ nhỏ, bé sẽ trải qua 4 cụm xây dựng quan trọng cho tiền đề phát triển bền vững sau này:
• Ngôn ngữ-giao tiếp
• Thể chất-vận động
• Tư duy-nhận thức
• Cảm xúc
Vậy bạn đã hiểu rồi đó: Chỉ 5 năm mà quá nhiều việc cần làm! Và, nếu chọn đầu tư vào con thì có lẽ không lúc nào tốt bằng lúc này!
Não bộ trẻ cần gì trong giai đoạn này
Đến nay, có nhiều bằng chứng rõ ràng về 2 yếu tố liên quan đến sự phát triển của não bộ bé. Đó là dinh dưỡng và sự tương tác quan tâm của cha mẹ.
1. Dinh dưỡng
Đây là một số bằng chứng liên quan giữa dinh dưỡng và não bộ:
• Sữa mẹ luôn là lựa chọn hoàn hảo cho bé nhỏ. Bú mẹ sớm và duy trì lâu nhất có thể là quan trọng cho phát triển não bộ.
• Đa dạng nguồn đạm khi bé bắt đầu ăn dặm để đảm bảo cung cấp đầy đủ các axit amin thiết yếu và sắt cho phát triển não bộ.
• Chất béo trong giai đoạn này là rất quan trọng vì việc hình thành cấu trúc của não bộ có vai trò lớn của chất béo. Tuy nhiên, tránh các chất béo bảo hòa và trans-fat từ thức ăn nhanh làm sẵn, mà ưu tiên lựa chọn các chất béo chưa bảo hòa như chuỗi dài omega-3 hay omega-6 từ các loại hạt, dầu thực vật, cá...
2. Tương tác nên có của cha mẹ
Đến nay chúng ta có đủ bằng chứng khoa học để hiểu rằng vai trò của cha mẹ với sự phát triển của con là cực kì quan trọng, đặc biệt là trong những giai đoạn nhỏ của bé. Do đó, trò chuyện, tương tác, chơi và đọc sách là những hoạt động nên làm từ trước 5 tuổi nha. Cụ thể cha mẹ có thể tham khảo những cách bên dưới:
• Hãy tương tác nói chuyện với bé
• Bé < 3 tháng tuổi: Nói chuyện làm bé chú ý đến bạn, bé sẽ nhìn vào khẩu hình miệng của bạn để biết là bạn đang "trò chuyện" với bé đấy. Tận dụng vài dịp trong ngày cho bé nằm sấp để vui chơi cùng bạn, giúp bé sử dụng các cơ lớn trong hoạt động cơ thể.
• Bé từ 4-8 tháng: Cười là biểu lộ cảm xúc mà bé sẽ đáp ứng bạn ở độ tuổi này. Đừng đơn giản chỉ chọc bé cười nhé. Những hoạt động làm bé ngạc nhiên, hứng thú vào 1 trò chơi nào đó cùng bé thì nụ cười đó càng mang lại lợi ích học hỏi.
• Từ 9 tháng tuổi - hết 23 tháng tuổi: Từ độ tuổi này bạn có thể đọc sách cùng bé ít nhất 5-10 phút/ngày, chơi cùng bé và cố lôi kéo sự chú ý của bé trong từng hoạt động.
• 2-5 tuổi: Tương tác không gói gọn ở cha mẹ, mà từ những người xung quanh. Không gian không nên chỉ nằm ở trong phòng bé, mà ở những phòng khác quanh nhà, khuôn viên ngoài sân, và những môi trường lớn hơn như ở nhà sách, trường học.
• Ngay từ lúc bé sinh ra, bé có xu hướng thích chạm vào mẹ, việc giao tiếp qua xúc giác này là điều kì diệu vì giúp bé đọc được suy nghĩ của mẹ, nghe được nhịp tim của mẹ, cảm nhận được sự sợ hãi, sự mệt mỏi, và hơi thở của mẹ. Mẹ nên dành thời gian với bé nhiều hơn, chạm nhẹ vào lòng bàn tay và bàn chân bé khi chơi đùa cùng bé nha.
• Khi bé lớn hơn và biết vận động, nên dành thời gian làm những trò chơi và chơi với bé để giúp bé tăng tương tác như đọc sách, chơi xếp gỗ, chơi vận động ngoài trời... Khi đọc sách, bạn nên tăng tương tác trong câu chuyện, mở rộng vấn đề và đặt câu hỏi để bé trả lời.
Nguồn: soha.vn