Phát minh này phải gọi là "huyền thoại toàn cầu" luôn nha! Vì nó đã làm cho hàng triệu người sướng phát điên, cứu vớt biết bao nhiêu bữa tiệc nhạt nhẽo, nhưng mà đôi khi cũng là "tra tấn" luôn với những hàng xóm nhạy cảm về thính giác
Daisuke Inoue - huyền thoại đến từ xứ sở mặt trời mọc, nhưng mà ông lại quên mất một việc siêu quan trọng: đăng ký bản quyền! Thế là lỡ mất cơ hội kiếm bộn tiền với ý tưởng bá đạo của mình rồi đấy
Cuối cùng ông cũng được vinh danh nhưng mà...
...bằng lời cảm ơn từ Ủy ban Giải Nobel à? Ừm không hẳn! Đúng hơn là giải Ig-Nobel - giải thưởng "vui là chính" dành cho những thành tích khoa học... hơi lạ lùng
Đó là một ngày đẹp trời năm 2004, hơn 40 năm sau khi Daisuke Inoue tạo ra phát minh thần thánh.
Ông cụ với mái tóc hoa râm và cặp kính to lù lù bước lên sân khấu nhận giải "Nobel Hòa bình" phiên bản... vui tính. Hơn ai hết, ông hiểu rằng việc này "vui là chính" thật, dù cái vui đó thuộc về hàng triệu người khác hưởng thụ, còn bản thân ông thì đáng lẽ phải giàu sụ rồi chứ
Vậy Inoue đã làm gì mà xịn sò đến thế? Người đàn ông quê ở Osaka này, theo lời khen của ban tổ chức, "đã phát triển một cách hoàn toàn mới để dạy con người... chịu đựng lẫn nhau"
Ý tưởng của Inoue đã tăng sự hiểu biết và lòng khoan dung giữa mọi người: một sân khấu, một cây mic, một phòng đầy những người sẵn sàng vứt hết ngại ngùng để bung lụa với những động tác sến sẩm và gào thét những bài hát yêu thích - dù lệch nhịp tầm 2-3 nốt so với bản gốc, đôi khi còn hát bằng thứ tiếng mà họ tự tin là "cực chuẩn" nhưng thực ra... ai mà biết
Đúng rồi đó! Daisuke Inoue chính là người phát minh ra karaoke, và lẽ ra ông đã giàu có nức tiếng, nếu không mắc phải một sai lầm đơn giản.
Câu chuyện bắt đầu từ đây nè...
Vào những năm 1970 tại Kobe - thành phố ven biển cách Tokyo 400km về phía Tây Nam, nơi âm nhạc không chỉ giúp làm món steak bò nổi tiếng, mà còn là "cơm áo gạo tiền" cho nhiều ban nhạc.
Họ diễn ở các nhà hàng và quán bar, thường xuyên phải chiều lòng khách bằng cách... cho khách lên sân khấu cướp mic. Lúc đó, trong vài phút, ban nhạc có thêm một "ca sĩ mới" với nhiều kỳ vọng trình diễn nhưng thực lực thì... hên xui
Hồi đó Daisuke Inoue 31 tuổi, chơi trống trong một ban nhạc, và một ngày đẹp trời ông nảy ra ý tưởng bá cháy: tại sao không tận dụng những phút nghỉ ngơi và để khách hát trên nền nhạc thu sẵn trong băng cassette?
Nghĩ là làm! Ông ghép một đầu cassette với bộ tăng âm mini cho guitar, nhét vào một thùng gỗ sơn trắng đỏ, rồi nối tất cả với một cây micro.
Một cấu trúc đơn giản: bỏ tiền xu vào là có điện, và thế là máy karaoke (kara: rỗng, oke: dàn nhạc) đầu tiên trên đời ra mắt! Về cơ bản không khác gì bây giờ, chỉ là kém tiện hơn vì chưa có máy tính hỗ trợ chọn bài thôi.
Thành công ngoài mong đợi khiến Inoue liên tục sản xuất thêm máy và nâng cấp công nghệ.
Ông thu âm hàng trăm bài của các nghệ sĩ địa phương với cao độ vừa phải cho dễ hát, cho thuê máy cho các nhà hàng ở Kobe, kèm theo lời bài hát in thành sách.
Chỉ trong chớp mắt, cơn sốt karaoke lan sang các thành phố lớn như Osaka, Tokyo, rồi toàn quốc. Inoue lập Công ty Crescent, tự mình chở thiết bị và bài hát mới bằng xe tải mini đến tận nơi cho khách hàng khắp mọi miền.
Mải mê quá đà...
Inoue đã quên béng một bước cực kỳ quan trọng: đăng ký bản quyền cho phát minh! Nói đúng ra, ông không nghĩ mình đã phát minh ra gì mới mà chỉ ghép các công nghệ có sẵn lại với nhau.
Thêm nữa, lệ phí đăng ký tác quyền lúc đó tốn mấy nghìn USD
"Tôi nghĩ thầm, ngốc gì mà bỏ ra nhiều tiền thế", ông kể lại năm 2007 với nhà báo Mỹ Brian Raftery, tác giả cuốn sách "Karaoke đã chiếm lĩnh thế giới và biến đổi cuộc đời tôi ra sao".
Tính khiêm tốn hơi "ngây thơ" của Inoue đã bị các doanh nhân khác lợi dụng triệt để.
Cuối những năm 1970, hàng chục công ty Nhật tung máy karaoke ra thị trường, khiến doanh số của Inoue giảm sút thê thảm
Rồi công nghệ analog cũng dần lỗi thời, khiến các quán karaoke đua nhau thanh lý máy cũ dùng cassette.
Năm 1993 Daisuke Inoue bị suy nhược thần kinh, phải nằm viện tâm thần ba tháng Như ông kể lại, đến lúc đó ông cũng đủ tiền tiêu rồi nhưng cảm thấy cuộc đời trống rỗng vì không còn mục tiêu lớn nào để theo đuổi.
Một ý tưởng mới giúp Inoue...
...quay lại đường đua kinh doanh! Ông phát triển một hộp kim loại nhỏ, chuyên phun khí độc vào ban đêm để diệt gián - thủ phạm cắn dây điện trong máy karaoke.
Cũng hơi trớ trêu ha, khi sáng kiến này lại có lợi cho những người đã... "ăn cắp" phát minh của chính ông Ít ra thì lúc này ông cũng đã bớt hận thù, và thế giới rộng lớn thì đâu có ai biết đến tên tuổi Daisuke Inoue đâu?
Cho đến khi tạp chí Time châu Á năm 1999 công bố danh sách 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20.
Và giữa những cái tên đình đám như Mao Trạch Đông và Mahatma Gandhi xuất hiện... Daisuke Inoue! Time vinh danh ông vì đã "đem lại tiếng nói cho người câm và thay đổi diện mạo đêm châu Á" - nghe mà sướng tai phải không nào?
Quả thực ý tưởng của Inoue là khởi đầu cho một cuộc cách mạng văn hóa theo nghĩa tích cực nhất.
Ở Nhật Bản, hầu như góc phố nào cũng có quán karaoke với quy mô từ một đến năm sao
Ngay cả trong taxi hay bể tắm cũng có karaoke để giải trí cho khách luôn!Và dù rất khiêm tốn, Inoue tin rằng mình đã góp phần thay đổi đồng bào: "Người Nhật vốn kín đáo và hướng nội, nhưng đưa vào tay họ cây micro thì họ sẽ không bao giờ chịu ngừng hát!"
Nguồn: soha.vn