Liên quan đến drama hai cha con "người rừng" được "giải cứu" sau 40 năm sống trong rừng sâu ở huyện Tây Trà (Quảng Ngãi), Tiến sĩ Vũ Thế Long – nguyên Trưởng ban nghiên cứu Con người và Môi trường (Viện Khảo cổ Việt Nam) cho rằng đó chỉ là câu chuyện bình thường thôi, không có gì phải drama cả!
Chuyện này... bình thường mà?
Được hỏi về việc hai cha con "người rừng" Hồ Văn Thanh và Hồ Văn Lang ở huyện miền núi Tây Trà (Quảng Ngãi) vừa được phát hiện và "giải cứu" sau 40 năm sống trong rừng sâu, TS. Vũ Thế Long khẳng định:
"Dưới góc độ một người nghiên cứu, tôi cho rằng câu chuyện trên là bình thường."
Anh giải thích có hai lý do nha:
Thứ nhất, những trường hợp người sống trong rừng như hai cha con ông Hồ Văn Thanh đã có rất nhiều rồi, trên thế giới cũng như Việt Nam đều đã ghi nhận nhiều case tương tự, nên đây không phải là chuyện mới.
Thứ hai, ngay cả khi hai cha con họ sống trong rừng thì đây cũng chỉ là một dạng thích nghi với môi trường tự nhiên (rừng núi) – vốn là môi trường đầu tiên và cũng là xưa nhất của loài người. Kiểu như mình không thích sống trong xã hội loài người thì bỏ vào rừng để sống gần gũi với thiên nhiên hơn ấy. Thậm chí quay lại sống gần gũi với thiên nhiên đang là trend của con người hiện đại đó, nó không có gì lạ lẫm cả!
"Bản năng sinh tồn" hay chỉ là... tập quán?
Có thông tin cho rằng ông Hồ Văn Thanh trước kia từng là bộ đội chính quy, sau vì chứng kiến cảnh người thân bị trúng bom chết nên hoảng sợ và bỏ vào rừng sinh sống. Nhiều người bảo đó là bản năng sinh tồn, nhưng TS. Vũ Thế Long lại có quan điểm khác:
"Khoan hãy nói đến những khái niệm to tát như 'phản đối bom đạn', 'nhân văn' hay gì đó. Ở một góc độ nào đó, những ý kiến trên chỉ là sự suy diễn của chúng ta mà thôi. Bản chất không hẳn là như vậy."
Anh nghĩ đây không phải chuyện lớn. Câu chuyện đơn giản chỉ là hai bố con họ từ chối cuộc sống với cộng đồng, bỏ vào rừng để sống. Nếu tìm hiểu kỹ hơn văn hóa và tập quán sinh sống của một số tộc người thiểu số, trong đó có người Cor ở Quảng Ngãi, thì sống trong rừng còn là một tập quán sinh sống của dân tộc họ nữa kìa!
Về chuyện ông Hồ Văn Thanh từng là bộ đội, anh cũng thấy chưa rõ ràng lắm: "Ngay cả chuyện bảo ông Thanh còn giữ chiếc quần bộ đội khi xưa để làm kỷ niệm cũng chưa có sức thuyết phục. Nếu ông Thanh từng đi bộ đội thì phải có hồ sơ về quân ngũ do các cơ quan chức năng hoặc địa phương lưu lại."
Bởi thế, nói ông Thanh bỏ vào rừng sống là "mang tính nhân văn", mang "ý nghĩa phản đối bom đạn" theo anh là hơi gượng ép. Việc hai cha con ông Thanh bỏ vào rừng sinh sống theo anh chỉ là do thói quen, tập quán sinh sống của tộc người Cor mà thôi.
Không phải "người rừng" và không cần "giải cứu"!
TS. Vũ Thế Long phản đối gay gắt việc sử dụng cả hai từ "người rừng" và "giải cứu":
"Cần khẳng định rằng, hai cha con họ KHÔNG PHẢI là 'người rừng' mà chỉ là người sống trong rừng."
"Người rừng" gợi lên một cái gì đó hoang dã, man rợ, trong khi hai cha con họ dù sống trong rừng nhưng thực tế vẫn giữ mối liên hệ với xã hội bên ngoài. Bằng chứng là người con trai của ông Thanh hằng tháng vẫn vào thăm cha và tiếp tế lương thực cũng như đồ dùng cần thiết. Đây chính là "khúc rốn" nối cha con ông Thanh với xã hội bên ngoài, và vì thế, họ không phải là "người rừng".
Còn về từ "giải cứu", anh cũng không đồng ý luôn: "Ông Thanh vào rừng sinh sống vì hai lý do: do sở thích và do tập quán sinh hoạt của dân tộc họ, ông không hề bị lạc mà phải sống trong rừng. Nếu ông muốn ra sinh sống với xã hội bên ngoài thì ông vẫn có cơ hội, nhưng ông đã không ra, nghĩa là hai cha con họ hoàn toàn chủ động trong việc lựa chọn môi trường sống của mình."
Khi nói "giải cứu" thì nên hiểu như thế nào? Giải cứu cái gì và ai giải cứu ai? Anh nghĩ trong câu chuyện này không có khái niệm giải cứu.
Ngoài ra, bức ảnh chụp cảnh xích tay hai cha con họ sau khi đã đưa ra môi trường sống bên ngoài phần nào đó khiến người xem ám ảnh. Về góc độ nhân học, anh đặt câu hỏi: có phải chúng ta đang đối xử một cách có phần phi nhân đạo với cha con họ không?...
Giúp họ hòa nhập chứ đừng làm show!
Về giải pháp cho hai cha con ông Hồ Văn Thanh và Hồ Văn Lang hiện tại, TS. Vũ Thế Long đưa ra gợi ý:
Trước mắt cần giúp họ hòa nhập với môi trường sống mới mà họ đã xa quá lâu. Về lâu dài, hai cha con này là hai case rất đáng để các nhà khoa học nghiên cứu sâu hơn. Ví như họ đã làm thế nào để có thể tồn tại trong rừng suốt 40 năm qua? Họ đã làm gì để chống chọi với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và bệnh tật?
Và khi họ đã hòa nhập được với môi trường sống mới thì có thể mời họ làm người dạy những lớp kỹ năng sống trong rừng, như làm gì để con người có thể tồn tại giữa thiên nhiên hoang dã. Nghe cũng hợp lý đó nha!
Nguồn: soha.vn