NangPinky4643
New member
Nghe có vẻ hơi trớ trêu nhỉ? Bên cạnh những drama kinh hoàng như nước biển dâng cao, các loài động vật tuyệt chủng và cây trồng "đi vào quên lãng", thì biến đổi khí hậu còn mang đến một "side effect" khá thú vị nữa đó các bạn ơi!
Cơ chế hình thành cầu vồng nghe thì ez thôi: khi ánh sáng mặt trời chiếu vào giọt nước gần tròn giữa không trung, ánh sáng bị khúc xạ và phản xạ. Trên bầu trời sẽ hình thành một quang phổ nhiều màu sắc có hình vòm, từ vòng ngoài vào vòng trong lần lượt có các màu đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm và tím. Đó chính là cầu vồng mà chúng ta thường thấy.
Tuy nhiên, để có cầu vồng hoàn chỉnh thì không đơn giản chút nào luôn đó!
Đầu tiên phải có một trận mưa lớn, nhưng không phải kiểu mưa giông nhiều mây mà là cơn mưa rào dễ chịu. Thứ hai, cần những hạt mưa to càng to càng tốt. Vì những hạt mưa nhỏ sẽ liên tục khúc xạ ánh sáng mặt trời, và sau khi các sóng ánh sáng phát ra giao thoa với nhau thì độ sáng của cầu vồng yếu đi rất nhiều, thậm chí không nhìn thấy được bằng mắt thường.
Cuối cùng, phải có ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào bầu khí quyển sau cơn mưa và ở góc 42° so với mắt người xem. Tức là thường vào sáng sớm hoặc đầu giờ chiều ở hầu hết các nơi trên thế giới.
Chỉ khi đủ ba điều kiện này, bạn mới có thể "flex" hình ảnh cầu vồng đỉnh của chóp trên bầu trời!
Vì điều kiện hình thành không phải dễ, nên cầu vồng thường xuất hiện ngẫu nhiên và khó nhìn thấy lắm. Đây cũng là lý do nhiều người yêu cầu vồng phải "đi săn" chúng khắp mọi nơi. Nhiều hội nhóm phải lập kế hoạch cụ thể, vượt núi băng sông để săn tìm và ghi lại hình ảnh của cầu vồng.
Nhưng mà có một nơi cực kỳ dễ bắt gặp cầu vồng trên đời này đó! Đó là quần đảo Hawaii ở Mỹ. Đến đây là bạn sẽ thấy cầu vồng khắp nơi luôn á. Đặc biệt là đảo Kauai, một hòn đảo mưa nhiều và có núi Waialeale – một trong những nơi ẩm ướt nhất trái đất. Đó là lý do cầu vồng xuất hiện thường xuyên ở đây hơn mọi nơi khác trên thế giới.
Nhưng với Kimberly Carlson, giáo sư khoa học môi trường tại Đại học New York, việc thường xuyên nhìn thấy cầu vồng rực rỡ ở quê nhà Hawaii lại khiến cô... lo lắng! Bởi cô luôn băn khoăn liệu chúng ta có tiếp tục nhìn thấy những cầu vồng tuyệt đẹp này trong tương lai không?
Vì vậy, nữ khoa học gia này đã tập hợp một nhóm đồng nghiệp cũng quan tâm đến cầu vồng như mình và bắt đầu nghiên cứu về cầu vồng trong tương lai.
Đầu tiên, họ tìm kiếm 120.000 bức ảnh được đánh dấu là "cầu vồng" trên khắp thế giới trong 16 năm từ 2004 đến 2019 trên trang web chia sẻ ảnh Flickr. Sau đó, họ lọc ra 7.094 bức ảnh cầu vồng hiển thị trong bầu khí quyển có liên quan đến lượng mưa.
Tiếp theo, họ đối chiếu bản đồ phân bố cầu vồng với các mô hình dự đoán khí hậu để xem liệu các điều kiện có phù hợp với cầu vồng tại thời điểm chụp ảnh hay không. Các dự đoán của mô hình cho thấy sự phù hợp chặt chẽ với các quan sát bằng hình ảnh, có nghĩa là mô hình đó có thể được sử dụng để dự đoán cầu vồng trong tương lai.
Vào tháng 11 vừa qua, Carlson và các đồng nghiệp đã công bố kết quả dự đoán trên tạp chí khoa học môi trường. Kết luận của báo cáo đầy bất ngờ: Càng nhiều cầu vồng sẽ xuất hiện khi Trái đất càng nóng lên. ️
Theo quan sát, số ngày cầu vồng xuất hiện hàng năm thấp nhất ở vùng cực và vùng sa mạc ít mưa, cao nhất ở vùng nhiệt đới ven biển và cận nhiệt đới có lượng mưa lớn. Nhưng khi lượng khí thải nhà kính tăng lên, trong tương lai có thể sẽ ít mây hơn và mưa nhiều hơn, dẫn đến số ngày thấy cầu vồng trung bình tăng lên.
Hiện tại, số ngày trung bình cầu vồng xuất hiện trên đất liền mỗi năm là 117 ± 71 ngày, theo dự đoán của mô hình. Và đến năm 2100, con số này sẽ tăng thêm 4 đến 5 ngày trên cơ sở này.
Nghe thì có vẻ mức trung bình toàn cầu không tăng nhiều, nhưng phần lớn sự gia tăng thời tiết để có thể xuất hiện cầu vồng lại tập trung ở các vùng vĩ độ cao. Ở những vùng có độ cao lớn như dãy Himalaya, thậm chí có thể tăng thêm 30-50 ngày có cầu vồng nha!
Nhưng đừng vội mừng! Có nhiều ngày xuất hiện cầu vồng hơn không có nghĩa là mọi người trên khắp thế giới sẽ có nhiều cơ hội nhìn thấy cầu vồng hơn đâu. Các khu vực của Địa Trung Hải, miền nam châu Phi và thậm chí cả Nam Mỹ nhiệt đới sẽ trở nên khô hạn hơn trong tương lai.
Giáo sư Carlson cho biết: "Những nơi này có thể mất hầu hết các ngày có cầu vồng vào năm 2100".
Ở Hawaii, "thủ đô cầu vồng của thế giới", người Hawaii bản địa có rất nhiều từ khác nhau để mô tả cầu vồng đó. Pūloʻu mô tả một cung cầu vồng không chạm đất; Kahili là một mảnh cầu vồng thẳng đứng, hướng lên bầu trời phía trên; còn Punakea là một loại cầu vồng gần như vô hình.
Mọi người thường hay nói hãy luôn kiên nhẫn chờ đợi cầu vồng sau cơn mưa, với hàm ý hình ảnh cầu vồng là một biểu tượng đẹp đẽ. Tuy nhiên, trong các nền văn hóa và truyền thuyết cổ xưa, cầu vồng thường không phải là một điềm báo tích cực đâu nha!
Trong thần thoại Hy Lạp cổ đại, Iris, nữ thần cầu vồng, luôn mang đến tin tức về chiến tranh và xung đột. Trong các cộng đồng thổ dân ở Úc, cầu vồng vừa là người tạo ra vừa là kẻ hủy diệt mọi thứ.
Trong văn hóa dân gian của người Karen ở Đông Nam Á, cầu vồng là một con quỷ ăn thịt trẻ em (rùng mình luôn á! ). Trong một số nền văn hóa ở Trung và Nam Mỹ, cầu vồng là một thế lực tà ác có thể gây hại.
Ở Babylonia cổ đại, nhiều tai họa thường xảy ra trước những lần xuất hiện cầu vồng ấn tượng, càng củng cố vai trò của chúng như một điềm báo nguy hiểm.
Ngày nay, hình ảnh cầu vồng bảy màu đẹp đẽ dường như còn có thể báo trước một cuộc khủng hoảng khí hậu lớn hơn. Trong những ngày nóng hơn sắp tới, Bắc Cực sẽ thấy nhiều cầu vồng hơn do nhiều nước sẽ rơi từ trên trời xuống dưới dạng mưa thay vì tuyết. Còn số ngày có cầu vồng ở rừng nhiệt đới Amazon có thể sẽ giảm đi do lượng mưa vốn chiếm ưu thế trong rừng nhiệt đới sẽ dần biến mất, khi hạn hán trở nên phổ biến hơn.
Biến đổi khí hậu toàn cầu không chỉ ảnh hưởng đến cầu vồng mà còn ảnh hưởng đến tất cả những ai nhìn thấy chúng nữa.
Sẽ vẫn rất may mắn khi nhìn thấy nhiều cầu vồng hơn và cầu vồng vẫn sẽ xuất hiện sau một trận mưa lớn. Nhưng lần tới, khi nhìn lên cầu vồng, bạn hãy thử cố gắng nhìn thấu tín hiệu nguy hiểm đằng sau những dải màu tuyệt đẹp trên bầu trời kia nhé!
Tham khảo NatGeo, iFeng
Nguồn: kenh14.vn