Sau khi bến Vũng Rô (Phú Yên) bị phát hiện, bến Hòn Hèo (Khánh Hòa) được chọn làm điểm giao nhận vũ khí mới. Tại đây, ngày 1/3/1968, thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh cùng các anh em trên tàu C235 đã viết nên câu chuyện huyền thoại về lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh của các chiến sĩ đường Hồ Chí Minh trên biển. Đến giờ, nơi đây đã trở thành Khu di tích lịch sử Quốc gia luôn nha! ️
Quyết tử cho Tổ quốc
Lúc chuẩn bị viết bài này, tác giả định phỏng vấn ông Lê Đình Kiến - nguyên chỉ huy trưởng Đội trinh sát đặc nhiệm HB19 (đơn vị đóng tại bến Hòn Hèo xưa kia, giờ thuộc xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa) - đơn vị có nhiệm vụ đón tàu vận chuyển vũ khí trên đường Hồ Chí Minh biển, trong đó có tàu C235.
Nhưng mà ông Kiến (hiện sống ở Đà Nẵng) đã gần 100 tuổi rồi, trí nhớ có phần hạn chế. Nên tác giả liên hệ với cựu chiến binh (CCB) Đặng Văn Hải - đồng đội thời đó của ông Kiến, người từng gặp mấy năm trước.
CCB Đặng Văn Hải hiện sống tại Hà Nội, hồi xưa là chiến sĩ báo vụ của Đội HB19. Ông Hải kể rằng nhiều năm trước, ông Lê Đình Kiến từng nhắn các đồng đội HB19 là ai có kỷ niệm gì về đơn vị thì ghi lại đi, kẻo già quên mất. Sau đó những câu chuyện này được tập hợp thành cuốn sách nhỏ, chủ yếu lưu hành nội bộ trong các thành viên Đội HB19 thôi.
Theo bài viết của ông Lê Đình Kiến, sau chuyến giao vũ khí cuối cùng tại bến Vũng Rô của thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh khoảng nửa tháng, vào ngày 16/2/1965, tàu số hiệu 143 của mình đã bị lộ tại bến này luôn
Trước tình hình đó, bến Hòn Hèo được chọn thay thế. Đầu năm 1967, Đội HB19 ở khu vực Hòn Hèo được thành lập, do ông Lê Đình Kiến làm Chỉ huy trưởng.
Đến cuối tháng 2/1968, sau vài đợt đón nhận vũ khí, Đội HB19 nhận lệnh canh trực đón tàu cập bến Hòn Hèo. Do tín hiệu liên lạc lúc đó gặp khó khăn nên Đội HB19 phải tập trung ứng trực cực kỳ.
Đêm 29/2/1968, thiếu úy Huỳnh Hường (người từng học thuyền trưởng được điều về bến Hòn Hèo) làm nhiệm vụ trinh sát phát hiện có tàu tiến vào phía đông xã Ninh Vân.
Với kinh nghiệm của một thuyền trưởng quê ở Nha Trang (Khánh Hòa), Huỳnh Hường nhận định đó là tàu mình đang vào bến nên vội về đơn vị báo cáo ngay!
Chiếc tàu mà ông Huỳnh Hường nhìn thấy chính là tàu C235 do thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh chỉ huy đấy.
CCB Lê Duy Mai (một trong những thủy thủ tàu C235 còn sống) cho biết, lúc đó việc vận chuyển vào bến Hòn Hèo khó khăn vô cùng do nơi này có nhiều đá ngầm, luồng lạch hẹp nên tàu khó cập bến lắm.
Tối 27/2/1968, tàu C235 (gồm 20 thành viên) xuất phát, đến tối 29/2 tới vùng biển Nha Trang và tiến về Hòn Hèo. Nhưng lúc này địch đã phát hiện tàu mình và tổ chức bao vây rồi
Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh ra lệnh tắt hết đèn trên tàu để tiếp tục vào bến. Địch cũng tắt hết đèn tàu để phục kích tàu mình. Dù vậy, thuyền trưởng Phan Vinh vẫn chỉ huy tàu C235 lách qua vòng vây của địch để cập bến Hòn Hèo - xịn sò quá đi!
Sau khi bắt tín hiệu với bến không được, anh hạ lệnh thả vũ khí tại nơi đã định rồi nhanh chóng rời khỏi đây để địch không phát hiện ra điểm thả hàng.
CCB Hà Minh Thật (một thủy thủ khác của tàu C235) nhớ lại, thời điểm đó là rạng sáng 1/3/1968, địch tiếp tục bắn đạn cỡ lớn chặn đầu để không cho tàu C235 vào bờ, đồng thời huy động thêm hàng chục chiến hạm và hải thuyền có phi cơ yểm trợ để bắt sống tàu mình.
Thuyền trưởng Phan Vinh bình tĩnh chỉ huy đồng đội vừa chiến đấu, vừa điều khiển tàu sát vào bờ. Cuộc chiến không cân sức này khiến một số chiến sĩ hy sinh và bị thương
Trước tình thế hiểm nghèo, thuyền trưởng Phan Vinh hạ lệnh cho các đồng đội rời khỏi tàu để chuẩn bị cho C235 phát nổ.
Sau khi tất cả lên được bờ, thuyền trưởng Phan Vinh mới cho phát nổ tàu. Sau đó, anh cùng một đồng đội ở lại chặn địch và cả hai cùng hy sinh, qua đó giúp đồng đội thoát hiểm - nghĩa khí đỉnh cao luôn!
Ngọn lửa bất khuất mãi mãi cháy
Quay lại câu chuyện của Đội HB19, sau khi được thiếu úy Huỳnh Hường thông báo, họ lập tức tới chỗ thả vũ khí. Và Đội HB19 bất ngờ nghe một tiếng nổ vang trời, mặt biển Hòn Hèo bùng lên một cột lửa khổng lồ thì biết chuyện không ổn rồi.
Tàu của mình tự hủy để không rơi vào tay địch. Ngày ấy, do sức công phá của thuốc nổ, một phần xác tàu C235 đã văng lên lưng chừng núi Bà Nam thuộc địa bàn xã Ninh Vân, phần còn lại chìm xuống biển
CCB Lê Duy Mai cho biết, sau khi trận chiến lắng xuống, thành viên tàu C235 chỉ còn bảy người.
Sau đó, khi bị địch truy đuổi, thuyền phó tàu C235 Đoàn Văn Nhi cũng hy sinh, đồng đội Mai Văn Khung bị địch bắt (sau này khi Hiệp định Paris năm 1973 ký kết, anh được trao trả). Còn nhóm 5 người tiếp tục tránh sự truy bắt của địch, duy trì sự sống bằng ăn quả rừng, kiến, ốc sên, uống nước hốc cây... nghe mà thương quá
Sau đó, trong một lần đi lấy nước, Hà Minh Thật bị lạc đồng đội. Đến đêm thứ 13 kể từ trận đánh, khi sức khỏe đã kiệt quệ, nhóm 4 thành viên tàu C235 gồm Lê Duy Mai, Nguyễn Hồng Phong, Lâm Quang Tuyến, Vũ Long An may mắn gặp người của Đội HB19, được họ đưa về xã Ninh Vân chăm sóc.
"Còn tôi, khi bị lạc đồng đội, qua mấy ngày tránh địch, tôi gặp một người đi dọc bờ biển như muốn tìm ai. Qua phán đoán, tôi nghĩ có thể đây là người của Đội HB19 nên rời khỏi chỗ nấp, nói mật hiệu 'kiến', thì người kia đáp 'vàng' nên nhận ra nhau. Tôi cũng được đưa về căn cứ của Đội HB19, sau đó gặp lại 4 đồng đội của tàu C235" - CCB Hà Minh Thật kể thêm.
Sau khi được Đội HB19 chăm sóc và khỏe lại, năm thủy thủ tàu C235 trở lại nơi con tàu bị đắm và tìm xung quanh nhưng không gặp được đồng đội nào nữa. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và 13 đồng đội tàu C235 đã hy sinh tại khu vực Hòn Hèo ️
CCB Đặng Văn Hải cho biết, năm 2011, nhân kỷ niệm 50 năm Đường Hồ Chí Minh trên biển, những CCB tàu C235 và một số thành viên Đội HB19 mới có dịp được gặp lại nhau tại chiến trường xưa ở khu vực Hòn Hèo - cảm động quá đi mất thôi!
Nguồn: soha.vn