TieuTraSua00
New member
Bỏ qua "vạn sự như ý" hay "an khang thịnh vượng", người Mông Cổ lại có câu chúc Tết cực kỳ đặc biệt: "Chúc cho đàn cừu của bạn béo tốt" Nghe có vẻ hơi lạ nhưng thực ra ý nghĩa lắm đó! Ở xứ sở Mông Cổ, cừu chính là nguồn lương thực chính, bữa nào cũng có thịt cừu nên câu chúc này xem như chúc nhau giàu có, no ấm trong năm mới vậy.
Tết cổ truyền ở Mông Cổ có tên gọi siêu đẹp là Tsagaan Sar, tức "Mặt trăng trắng", được tính theo lịch mặt trăng. Tết này diễn ra gần như trùng với Tết Nguyên đán của Việt Nam mình, kéo dài 3 ngày cực vui với cả nhà sum họp, đoàn viên.
Ngoài ra, màu trắng là màu siêu quan trọng với người Mông Cổ, tượng trưng cho sự thuần khiết và may mắn. Vì vậy, trong dịp Tết, trang phục truyền thống màu trắng là bắt buộc phải có nha!
Sau khi ăn uống và chúc Tết xong, người Mông Cổ còn tổ chức các hoạt động giải trí truyền thống cực kỳ đỉnh: đấu vật, đua ngựa, bắn cung. Những môn thể thao này vừa giữ gìn văn hóa, vừa tạo không khí sôi động cho ngày Tết
Những phong tục "có một không hai"
Tsagaan Sar là lễ hội lâu đời và quan trọng của Mông Cổ, diễn ra gần như cùng thời điểm với Tết Nguyên đán Việt Nam. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở những phong tục tập quán mang đậm màu sắc bản địa, độc đáo và cầu kỳ đến không ngờ.
Vào ngày 23 tháng Chạp, sau khi dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, người Mông Cổ sẽ tổ chức nghi thức cúng tế thần lửa. Đây là nghi lễ cực kỳ long trọng vì hỏa thần được coi là có vị trí tối cao trong tín ngưỡng của họ
Tế phẩm bao gồm thịt dê, khăn ha đa (khăn truyền thống) màu trắng, mỡ bò và rượu. Chủ nhà sẽ châm chín ngọn đèn nhỏ, đưa tế phẩm vào lửa rồi cầu phúc cho gia đình. Sau khi lễ xong, mọi người sẽ chia nhau phần tế phẩm - giống kiểu ăn lộc vậy!
Đến ngày cuối năm, nhà cửa, chuồng trại phải được dọn dẹp sạch sẽ. Đặc biệt, họ sẽ đặt ba viên đá lạnh bên ngoài cửa để thần ngựa Palden Lhamo uống khi ghé thăm (nghe huyền bí vãi chưng ). Tất cả mọi người trong nhà đều phải tắm rửa sạch sẽ để đón năm mới tốt lành hơn.
Đến đêm giao thừa - tiếng Mông Cổ gọi là Bituun nghĩa là "tối thui", việc đầu tiên người Mông Cổ làm là... uống trà!
Chủ nhà rót chén trà đầu tiên ra sân trước vẩy khắp 4 hướng (giống như mời trời đất vậy), chén thứ hai dành cho chủ gia đình, rồi mới đến các thành viên còn lại. Sau đó là tiệc tùng ăn uống vui vẻ và xem đấu vật truyền thống trên TV - chill phết đúng không nào!
Trong 3 ngày Tết, người Mông Cổ chỉ mặc trang phục dân tộc, ưu tiên màu trắng. Họ tin màu trắng đem lại may mắn nên thường mặc đồ trắng, mời nhau sữa trắng, tặng đồ trắng - toàn màu trắng luôn!
Vào sáng sớm ngày đầu năm mới, người Mông Cổ dậy sớm đi chúc Tết. Trước khi đi, họ còn làm lễ xuất hành Muruu gargakh để chọn hướng xuất hành cho tốt. Người Mông Cổ tin rằng xuất hành đúng hướng sẽ mang lại may mắn cả năm luôn nè!
Lễ Zolgokh và những món ăn "đỉnh của chóp"
Khi đến thăm họ hàng, người khách phải làm lễ Zolgokh. Từng người cầm khăn Khadag tượng trưng cho điều tốt lành đặt trên tay gia chủ và hỏi thăm. Sau đó, gia chủ hôn hai bên má người khách, tặng một khoản tiền nhỏ và mời uống ba lần rượu - vừa thân thiết vừa trang trọng luôn á!
Xong nghi thức là đến phần ăn uống với các món truyền thống. Trước khi ra về, khách tặng gia chủ một món quà, trẻ em thì được ưu tiên tặng quà nữa nha
Món ăn truyền thống trong dịp Tết bao gồm các sản phẩm từ sữa, bánh buuz nhân thịt cừu (trông giống bánh bao lắm), thịt cừu, thịt bò, sữa dê. Cơm được ăn cùng sữa đông, nho khô, thịt cừu nướng, thịt ngựa, bánh buuz, sữa ngựa lên men hoặc rượu vodka trộn sữa - nghe đã thấy no rồi đó
Tuy nhiên, trước khi mọi người cùng ăn bữa ăn truyền thống, người Mông Cổ có một tục khá giống Việt Nam mình là người trẻ kính rượu các bậc tiền bối. Nhưng mà khắt khe hơn hẳn đó, người kính rượu phải quỳ để tỏ lòng thành kính!
Nếu là đàn ông thì phải quỳ hai gối, cúi đầu xuống thấp, cung kính đưa hai tay dâng rượu về phía trước. Con gái chưa lập gia đình cũng hành lễ tương tự. Phụ nữ đã kết hôn chỉ quỳ một gối, tay phải đưa lên để mời rượu. Khi nhận rượu, người lớn trong gia đình sẽ cầu phúc và tuổi thọ cho con cháu - tôn ti trật tự rõ ràng lắm luôn!
Mời rượu khi đi chúc Tết cũng phức tạp không kém tí nào. Khi đến nhà người khác, việc đầu tiên phải làm là cúi đầu trước Phật đường, sau đó hành lễ với bậc trưởng bối trong nhà. Nhớ nhé, tuyệt đối không được ngồi khi kính rượu chưa xong và đặc biệt phải uống hết ly rượu mời - one shot là bắt buộc nha các bạn!
Nguồn: kenh14.vn