Đầu những năm 1930, giới khoa học thế giới shock nặng trước một thí nghiệm tâm lý kỳ lạ đến rùng mình mang tên "The Ape and the Child" (Con vượn và đứa trẻ). Điều đáng sợ nhất? Người làm thí nghiệm đã dùng chính con trai 10 tháng tuổi của mình làm đối tượng nghiên cứu!
Winthrop Niles Kellogg - một nhà tâm lý học đầy tham vọng tại Đại học Indiana - luôn bị ám ảnh bởi câu hỏi: Điều gì thực sự tạo nên con người? Là gen di truyền hay môi trường giáo dục? Ông tin rằng nếu nuôi một con tinh tinh trong môi trường người từ nhỏ, nó sẽ học được cách cư xử, tư duy và thậm chí cả ngôn ngữ như trẻ em.
Để chứng minh điều này, Winthrop cùng vợ là Luella đã biến nhà mình thành phòng thí nghiệm sống. Ngày 26/6/1931, họ đưa Gua - một bé tinh tinh cái 7 tháng tuổi - về sống chung với con trai ruột Donald Kellogg lúc đó mới 10 tháng tuổi.
Quy tắc của gia đình Kellogg cực kỳ nghiêm ngặt: Gua và Donald phải được đối xử hoàn toàn bình đẳng! Gua không phải thú cưng mà là "chị gái" của Donald luôn. Cả hai cùng mặc tã, mặc quần áo giống nhau, ngủ trên giường tương tự và dùng chung đồ chơi.
Kellogg còn yêu cầu mọi người phải nói chuyện với Gua như cách họ nói với Donald. Hằng ngày, cả hai đều phải qua các bài test thể chất và trí tuệ. Một số bài test nghe cũng "hardcore" phết theo chuẩn bây giờ - như dùng thìa gõ mạnh lên đầu để so sánh âm thanh hộp sọ, hay bắn súng nổ bên cạnh để đo tốc độ phản xạ
9 tháng đầu, Gua là "học sinh" cực đỉnh luôn! Con tinh tinh này học đi thẳng, dùng thìa ăn, mở cửa và phản ứng với lệnh nhanh hơn cả Donald. Gua dường như thích nghi ngon lành với cuộc sống người, chỉ có điều... không thể nói được thôi.
Nhưng rồi drama bắt đầu! Thay vì Gua trở nên "người" hơn, thì chính Donald lại bắt đầu... "khỉ hóa"! Cậu bé 10 tháng tuổi bắt chước mọi hành động của Gua. Donald không còn tập nói mà thay vào đó là gầm gừ, hú hét và tặc lưỡi đòi đồ ăn. Donald còn cắn người và bò bằng bốn chân giống hệt Gua!
Khả năng ngôn ngữ của Donald bị đóng băng hoàn toàn. Cậu bé coi Gua là hình mẫu thay vì bố mẹ. Bà Luella - người mẹ - đã sốc nặng khi chứng kiến con trai mình dần đánh mất bản sắc con người để trở thành... một thực thể lai giữa người và khỉ
Thí nghiệm dự kiến kéo dài nhiều năm đã bị dừng gấp vào tháng 3/1932, chỉ sau 9 tháng. Trong cuốn sách "The Ape and the Child" xuất bản sau đó, Winthrop giải thích họ dừng vì mệt mỏi và Gua quá khỏe để kiểm soát. Nhưng thực ra, giới chuyên môn tin lý do thật là nỗi sợ của người mẹ khi thấy con mình đang biến thành "đứa trẻ rừng xanh".
Gua bị tách khỏi gia đình Kellogg và đưa về Trạm nhân giống động vật linh trưởng Orange Park ở Florida. Tại đây, con tinh tinh tội nghiệp không thể thích nghi lại với cuộc sống khỉ sau khi bị "con người hóa" cưỡng ép. Chỉ một năm sau, mùa hè 1933, Gua mất vì viêm phổi khi mới 3 tuổi
Số phận của Donald cũng chẳng khá hơn là bao. Dù sau này cậu lấy lại được hành vi con người và vào đại học, nhưng ảnh hưởng tâm lý từ 9 tháng sống với tinh tinh dường như không bao giờ biến mất. Năm 1973, Donald đã tự sát ở tuổi 43, chỉ một năm sau khi bố mẹ mất
Thí nghiệm của gia đình Kellogg mãi mãi nằm trong top những nghiên cứu tâm lý phi đạo đức nhất lịch sử. Nó là lời nhắc nhở đắt giá về ranh giới mong manh giữa khoa học và đạo đức, cũng như sức mạnh khủng khiếp của môi trường sống đối với sự hình thành nhân cách của trẻ.
Nguồn: kenh14.vn