Nhìn dưới kính hiển vi thì thấy cảnh tượng kinh dị lắm luôn nhen! Mấy con vi khuẩn có màng đàn hồi bị lún xuống lớp chông nano, rồi cánh ve sầu đâm thủng màng của nó bằng các cột axit béo trên bề mặt. Kiểu như thả một quả bóng bay xuống bàn cắm đầy đinh nhọn ấy, tưởng tượng đi
"Nơi mà u sầu mỏng như là cánh ve. Nụ cười em nở tròn như là bánh xe" - đúng rồi, cánh ve không chỉ truyền cảm hứng cho Đen Vâu viết "Cô gái bàn bên" đâu nha! Nó còn khiến các nhà khoa học phát sốt khi nghĩ đến một bề mặt có tính kháng nước và kháng khuẩn siêu xịn xò luôn
Tưởng tượng nha: kính xe ô tô không bao giờ bị mờ trong sương mù, kính cận đi mưa không bị đọng nước, hay những bề mặt trong bệnh viện mà vi khuẩn chỉ cần rớt trên đó là bị xé toạc và chết luôn. Nghe xịn không?
Mỏng như cánh ve là mỏng cỡ nào?
Khi nhìn xuyên qua cánh ve, bạn sẽ thấy nó thực chất là một lớp màng biểu bì siêu mỏng và trong suốt. Còn mấy đường "gân cánh" kia? Thật ra không phải gân đâu, chúng là mạng lưới mạch máu, kết nối với ống thông khí và cả sợi thần kinh nữa!
Ở chỗ mạch máu lớn nhất, độ dày cực đại của cánh ve khoảng 0,7 mm. Nhưng mà ở chỗ mạch máu nhỏ hơn thì độ mỏng có thể xuống tới 0,07 mm, tức 70 micromet - nhỏ hơn cả đường kính sợi tóc người luôn đó!
Trên bề mặt cánh ve, các nhà khoa học tìm thấy một lớp phủ nano tự nhiên gọi là "nanopillars" (tạm dịch: cột nano). Chúng là các cột phân tử axit béo cao chỉ khoảng 400 nm, xếp san sát nhau ầm ầm.
Khi gặp bụi, phấn hoa hay nước, lớp axit béo nano này giúp ve sầu đẩy lùi vật chất để tự làm sạch. Nước rơi trên cánh ve sẽ trôi tuột đi mà không cần rũ. Hiệu ứng này giống như lá sen vậy, giúp ve sầu trong tự nhiên gần như không bao giờ phải trú mưa cả! ️
Vật liệu chống vi khuẩn tự nhiên đỉnh của chóp
Nhưng không chỉ kháng nước đâu nhen! Những cột axit béo nano trên cánh ve còn nhọn hoắt về phía đỉnh với đường kính đáy khoảng 150 nm và đầu chỉ 80 nm. Trong thế giới vi khuẩn, cánh ve sầu chính là bàn chông ác mộng nếu chúng vô tình rơi vào đó
Các nhà khoa học bắt đầu nghi ngờ điều này khi thấy cánh ve sầu chết phân hủy chậm hơn các bộ phận khác trên cơ thể. Để tìm hiểu lý do, họ nhỏ lên bề mặt cánh ve những chủng vi khuẩn khác nhau và thấy một số chủng đã chết chỉ sau vài phút. Gớm ghê chưa!
Nhìn dưới kính hiển vi thì thấy cảnh tượng kinh dị: những con vi khuẩn có màng đàn hồi bị lún xuống lớp chông nano, rồi cánh ve đâm thủng màng của chúng bằng các cột axit béo.
Quá trình này giống hệt như thả quả bóng hơi xuống bàn cắm đầy đinh nhọn:
Mô phỏng quá trình cánh ve tiêu diệt vi khuẩn
Còn với mấy con vi khuẩn cứng đầu vẫn bám trên bề mặt mà không bị đâm thủng thì sao? Lớp màng của chúng cũng dần bị áp lực đè lên đầu nhọn của các cột nano mà phá hủy. Hoặc khi chúng cố di chuyển trên cánh ve, màng có thể bị mắc vào các đầu chông nhọn và bị xé toạc luôn!
Ứng dụng xịn xò ra sao?
Các nhà khoa học cho biết nếu bắt chước hiệu ứng kháng khuẩn tự nhiên của cánh ve, họ có thể chế tạo ra các bề mặt vật liệu an toàn sinh học, ứng dụng vào y tế, nông nghiệp và cả đời sống nữa!
Ví dụ nha: lớp kháng khuẩn bắt chước các cột nano trên cánh ve có thể phủ lên giường bệnh, tay nắm cửa, lan can cầu thang để hạn chế lây nhiễm chéo trong bệnh viện. Lớp phủ này cũng có thể dùng cho dao mổ và dụng cụ y tế luôn đó!
Các nhà khoa học còn có thể chế tạo bộ lọc hoặc đường ống nước chứa các cột nano siêu nhỏ như trên cánh ve. Một mặt tính kỵ nước cho phép nước chảy nhanh hơn, mặt khác các gai nano có thể giết vi khuẩn và thanh trùng nước. Ez game!
Nguồn: soha.vn