"Đêm Tối Rực Rỡ" càn quét Cánh Diều Vàng ở mấy hạng mục đỉnh cao (Phim truyện điện ảnh, Biên kịch, Nữ diễn viên chính, Quay phim và Nam diễn viên phụ) là điều hết sức xứng đáng luôn nha! Và thật ra cũng phải nói là "giải cứu" cho kỳ giải thưởng này rồi đấy. Vì so với mặt bằng chung của làng điện ảnh Việt hiện tại - vẫn còn làng nhàng, chưa thực sự sạch sẽ - thì phim này bay cao hơn hẳn
Tất nhiên hơi buồn tí khi đạo diễn "Đêm Tối Rực Rỡ" Aaron Toronto là người Mỹ Nhưng mà bù lại, phim lại RẤT Việt Nam luôn á! Phim cẩn thận nâng niu từng yếu tố văn hóa truyền thống của mình để tạo nên phong vị riêng biệt. Đây lại là thứ mà các nhà làm phim Việt hay... ngó lơ mất.
Phim kể một câu chuyện đậm chất Việt pha-ke, đào sâu vào bi kịch gia đình Việt với đủ thứ: thói gia trưởng hủ, tư tưởng hủ bại, những quan điểm đối đầu nhau dưới lớp vỏ bọc êm ấm hòa thuận. Đi sâu vào đời sống và văn hóa Việt như vậy đòi hỏi skill khủng mà ngay cả filmmaker Việt còn phải suy nghĩ kỹ.
Nhưng "Đêm Tối Rực Rỡ" đã tìm được một góc nhìn độc đáo để rọi vào hiện thực rối ren của truyền thống gia đình Việt. Đó là thông qua một đám tang, và còn cô đọng hơn nữa - CHỈ trong một đêm thôi! Đó cũng là một bài toán khó mà nhà làm phim tự đặt ra cho mình. Nhưng đồng thời nó cũng giúp phim nhanh chóng lên đến cao trào trong một không-thời gian đặc quánh. Đúng như khẳng định của đạo diễn: "Đám ma là lúc gia đình tụ họp, là lúc dễ nhìn sâu vào tâm hồn con người. Mượn đám ma để mổ xẻ mâu thuẫn gia đình, bi kịch nhân vật quá tiện"
Quan niệm về cái chết, về thế giới bên kia bao giờ cũng thể hiện sinh động nhãn quan của mỗi cộng đồng, bản sắc của mỗi nền văn hóa. Chính đêm tối là cái nền để những trầm tích văn hóa được thể hiện qua lễ lạt ma chay của người Việt bừng sáng lên
Chiếc bàn thờ rực rỡ trong căn nhà u tịch, sáng tối tranh nhau là nơi bày đặt những phẩm vật, đồ mã... đắt đỏ nhất. Là nơi tâm thức của mọi thành viên trong gia đình hướng tới với lòng thành kính. Là nơi được chăm nom đầu tiên và cũng là thành trì linh thiêng cuối cùng mà một gia đình có thể gìn giữ. Chính vì thế mà bà vợ đã chọn bàn thờ là nơi cất giấu sổ đỏ trước nguy cơ bị chủ hộ mang đi cầm cố nốt
Một chiếc bàn thờ lung linh hay những lễ lạt cầu kỳ cũng là cách để người sống trốn tránh những vấn đề nan giải của trần thế. Nhã Uyên, đồng biên kịch phim chia sẻ cảm giác choáng thuở mới lớn khi chứng kiến người chuyển giới hát trong đám tang. Bố mẹ cô chia sẻ đó là quan niệm của người dân miền Nam muốn làm đám ma náo nhiệt để chứng minh họ sẽ sống tốt, sống vui để người đã khuất không phải bận tâm. "Chuyện đó làm tôi ấn tượng mạnh. Đám tang miền Nam quá độc đáo, xứng đáng đưa lên màn ảnh", Uyên kết luận.
"Cũng có lúc, đám tang kiểu này khiến vợ chồng tôi thấy phiền vì họ hát thâu đêm suốt sáng, trong nhiều ngày. Anh Aaron lại nhạy cảm với tiếng ồn, không ngủ được khi gần nhà có đám tang. Chúng tôi muốn diễn tả cảm giác này", cô cho hay. Hình thức rình rang cũng là thứ mà gia đình này muốn flex với gia đình khác. Thái độ của hàng xóm với tang gia và người vừa nằm xuống cũng là những chi tiết thú vị mà phim không bỏ qua
Sau khi đã tìm được bối cảnh đỉnh của chóp, đến lượt câu chuyện. Tất nhiên trong gia đình, mối quan hệ cha mẹ con cái sẽ là trung tâm khai thác. "Đêm Tối Rực Rỡ" diễn tả quy luật nhân quả qua ba thế hệ. Đời cha ăn mặn, đời con cố gắng đi tìm nước và đời cháu không cẩn thận có thể chết chìm Bởi hệ lụy của đời cha ông để lại đã không được hóa giải rốt ráo ở thế hệ thứ hai, dẫn đến việc chính thế hệ này cũng đang phải đương đầu với những vấn đề riêng không dễ chia sẻ.
Gia đình cũng là một tập hợp các mối quan hệ xã hội từ các thành viên. Nữ chính (vai của Nhã Uyên) là một người mẹ đơn thân vừa bước ra khỏi cuộc ly hôn với chồng giàu trong khi bệnh trầm cảm vẫn chưa dứt. Trong khi em gái của cô lấy chồng Tây và từng thử chất gây nghiện. Anh hai được ưu ái hơn trong truyền thống giáo dưỡng phụ hệ thì đồng thời cũng kế thừa bản tính ích kỷ và nhu nhược. Ai trong số ba nhân vật này có thể cứu vãn cơ đồ dòng tộc? Và cũng là cứu vãn thế hệ tiếp theo mà chính họ sẽ phải chịu trách nhiệm?
Nhã Uyên, từng bị trầm cảm đã viết vai diễn cho chính mình. Cô mang luôn bụng bầu tháng thứ tám vào phim. "Tôi chuẩn bị cả đời cho vai diễn này", cô nói "Tôi vẫn thường hay rơi vào trạng thái rối loạn lưỡng cực, lúc quá vui khi quá buồn. Đôi khi thích rút mình trong phòng không tiếp xúc với ai. Tôi không biết rõ vì sao mình bị bệnh - có thể do tôi thường xuyên nghe những lời chỉ trích và gặp thất bại trong công việc, và tôi biết rõ trong xã hội Việt Nam hiện tại, rất nhiều người bị như thế".
Trong phim, trầm cảm và bạo lực là một bộ đôi cân xứng làm nên xương sống kịch tính cho phim. Qua đó có thể thấy phim bắt bệnh xã hội và tâm thức của người Việt khá chuẩn xác. Khi người ta vẫn hay mượn bạo lực để đại diện cho mặt đối lập với nó: "Yêu cho roi cho vọt". Nhưng người Việt còn có câu: "Cây xanh thì lá cũng xanh/ Cha mẹ hiền lành để đức cho con". Dù sao thì sự ảnh hưởng, tương tác lẫn nhau giữa các thế hệ trong gia đình là một thực tế hiển nhiên. Và sẽ tốt hơn nếu nó không chỉ được vận hành một chiều từ trên xuống
Với kha khá kịch tính và bạo lực dồn nén trong một khung cảnh, có thể nói bộ phim hơi quá tải so với khả năng tiếp nhận trung bình của khán giả Việt. Và để không làm khán giả bị sốc hơn nữa, đạo diễn đã chọn một cái kết tươi sáng, cho dù hơi vội và có phần "viễn tưởng". "Tôi muốn khán giả có được sự nhẹ lòng phần nào khi bước ra khỏi rạp, thay vì tâm trạng bị nhấn chìm hoàn toàn bởi bi kịch", Aaron chia sẻ
Nhưng chắc chắn một điều, chỉ cần các thành viên trong gia đình cởi mở với nhau đã là một bước tiến dài rồi. Vượt thoát khỏi truyền thống gia đình Việt: trên bảo dưới chỉ có nghe, cấm cãi. Khi gia đình có sự thấu hiểu, khơi thông yêu thương, mọi mâu thuẫn được hóa giải chỉ là vấn đề thời gian thôi
Nguồn: kenh14.vn