CaoNho6333
New member
Thời gian gần đây, các bệnh viện lớn ở Sài Gòn như Răng Hàm Mặt Trung ương, Tai Mũi Họng, Chợ Rẫy đang đối mặt với một tình trạng đáng báo động: số ca hoại tử xương sọ và xương vùng hàm mặt tăng đột biến, thậm chí có 2 trường hợp không qua khỏi
Điều đáng lo ngại là số bệnh nhân bị hoại tử xương hàm trên không rõ nguyên nhân tăng bất thường. Trước đây, các bệnh viện chỉ thỉnh thoảng mới gặp ca hoại tử xương hàm dưới, thường do xạ trị ung thư hoặc biến chứng tiểu đường. Nhưng giờ đây, bác sĩ chưa xác định được chính xác nguyên nhân ở những bệnh nhân gần đây. Tuy nhiên, điểm chung đáng chú ý là tất cả họ đều từng "dính" Covid-19, mà không có tiền sử bệnh tai mũi họng hay răng hàm mặt nào cả.
Theo phó giáo sư Trần Minh Trường - nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, Chủ tịch Hội Phẫu thuật đầu cổ TP HCM - dựa vào biểu hiện lâm sàng của bệnh nhân và nghiên cứu tài liệu quốc tế, các bác sĩ xác định đây là tình trạng cốt tủy viêm xương hàm mặt và cốt tủy viêm xương nền sọ.
Trước đây, bệnh này cực kỳ hiếm gặp, nhưng từ tháng 5/2021 đến tháng 5 năm nay, y văn thế giới đã ghi nhận khoảng 80 bài báo cáo về tình trạng này, chủ yếu ở Ấn Độ, Trung Quốc, nhiều nước châu Á và một số nước châu Âu, Mỹ. Hầu hết bệnh nhân có bệnh nền (đặc biệt là đái tháo đường), và đều từng mắc Covid-19 vào thời điểm biến chủng Delta "làm mưa làm gió".
Những triệu chứng bạn cần lưu ý ngay!
Theo phó giáo sư Trường, các bệnh nhân thường kể lại rằng họ bị đau vùng mặt, đau răng, đau khẩu cái trong giai đoạn nhiễm Covid-19, sau đó tình trạng này tiếp tục kéo dài âm ỉ mà không giảm.
Các biểu hiện lâm sàng thường gặp khi bác sĩ khám bao gồm:
• Sưng viêm mi mắt ️
• Sưng vùng sọ trán
• Hoại tử xương hàm, răng, xương khẩu cái khiến nhai khó khăn
• Hoại tử nặng ở hốc mũi lan lên nền sọ
Đáng lo là bệnh có một số dấu hiệu giống viêm xoang nên dễ bị chẩn đoán nhầm!
Các bệnh nhân tại TP HCM chủ yếu bị hoại tử xương vùng hàm mặt. Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn - Trưởng Khoa Phẫu thuật hàm mặt, Bệnh viện Răng hàm mặt Trung ương TP HCM - cho biết các bệnh nhân thường vào viện với các triệu chứng như lung lay cả răng lẫn khối xương hàm, chảy mủ, sưng đau vòm miệng, có những vết loét và lộ cả xương hàm trên luôn
Bệnh cốt tủy viêm xương nền sọ còn hiếm gặp hơn, nhưng lại dễ ảnh hưởng đến tính mạng hơn nhiều. Theo RSNA Journals, đây là bệnh nhiễm trùng xương thái dương, xương cầu hoặc xương chẩm. Bệnh khó chẩn đoán vì các triệu chứng không điển hình, diễn biến lâm sàng kéo dài và hình ảnh chụp X-quang dễ gây nhầm lẫn với các bệnh khác.
Bệnh nhân thường có các triệu chứng không đặc trưng như nhức đầu, đau mặt. Hầu hết khởi phát từ viêm tai ngoài, với biểu hiện đau nhức dữ dội, chảy mủ tai, một số trường hợp nặng dẫn đến mất thính giác. Trong các trường hợp khác, người bệnh bị viêm xoang, dẫn đến nghẹt mũi, chảy nước mũi, nhức đầu và sốt.
Mức độ nguy hiểm: Không phải đùa!
Hai bệnh nhân đầu tiên vào Bệnh viện Chợ Rẫy, các bác sĩ mổ xoang xong, họ cảm thấy khỏe hơn nhưng hình ảnh phim chụp lại cho thấy tình trạng hoại tử xương bất thường. Bác sĩ đề nghị mổ tiếp nhưng vì cảm thấy sức khỏe ổn nên họ từ chối. Sau đó, tình trạng suy đa tạng diễn ra rất nhanh, dù bác sĩ cố gắng hết sức nhưng không thể cứu được.
Trong số những bệnh nhân tại TP HCM, có trường hợp nhiễm nấm xoang và nấm trở nên xâm lấn làm hủy xương, sau khi nhổ răng bệnh nhân bị mù mắt. Một nữ bệnh nhân khác ở Kiên Giang bị hoại tử xương khẩu cái, trong lúc mổ bác sĩ phải loại bỏ xương chết, nhổ bỏ hầu hết răng
Theo bác sĩ Tuấn, phần xương bị hoại tử nếu không được loại bỏ, phẫu thuật lấy ra ngoài sẽ trở thành ổ khu trú của vi khuẩn, có thể dẫn đến sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng máu nguy hiểm tính mạng. Bệnh phát hiện sớm, xử trí kịp thời có thể ngăn ngừa được tiến triển hoại tử xương, nhưng nếu để hoại tử lan rộng đến sàn sọ, mức độ nguy hiểm sẽ tăng gấp bội.
Những bệnh nhân hoại tử xương sọ, nếu tình trạng viêm nhiễm thông thương vào não sẽ gây viêm màng não, áp xe não, dẫn đến tử vong.
Tại sao lại có chuyện này?
Tiến sĩ Lê Quốc Hùng - Trưởng Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Chợ Rẫy - cho biết nguyên nhân của tình trạng hủy xương thường do tắc mạch, giảm máu nuôi dẫn đến hoại tử, hoặc có thể do các yếu tố bên ngoài như vi sinh vật tấn công làm viêm nhiễm xương.
Đến nay, các chuyên gia vẫn chưa thể khẳng định 100% bệnh này có liên quan đến Covid-19 hay không. Bác sĩ đưa ra giả thuyết rằng cơ thể người mắc Covid bị rối loạn miễn dịch kéo dài, cộng với bệnh lý nền sẵn có, có thể dẫn đến nấm phát triển nhiều hơn trong cơ thể, gây viêm nhiễm. Bình thường, môi trường xung quanh có nhiều loại vi sinh vật, khi cơ thể suy giảm miễn dịch do mắc bệnh, sẽ dễ bị vi khuẩn, nấm tấn công.
Theo bác sĩ Tuấn, y văn đưa ra 4 yếu tố nguy cơ gây hoại tử xương hàm trên:
Thứ nhất: Virus SARS-CoV-2 bám vào thụ thể ACE2 (có nhiều ở niêm mạc mũi, miệng) gây biến chứng mạch máu, có khả năng làm tắc mạch máu nuôi xương. Việc mắc Covid-19 còn gây tăng đông máu, giảm máu nuôi dưỡng xương dẫn đến hoại tử.
Thứ hai: Việc sử dụng thuốc corticoid (kháng viêm) trong phác đồ điều trị Covid-19 cũng có thể làm việc nuôi dưỡng của xương kém đi.
Thứ ba: Bệnh nhân bị nhiễm trùng cơ hội do vi khuẩn, vi nấm.
Cuối cùng: Bệnh nhân có bệnh nền, đặc biệt bệnh tiểu đường sẽ dễ hoại tử xương do bệnh làm giảm nuôi dưỡng của mạch máu, giảm sức đề kháng ảnh hưởng chức năng bạch cầu nên dễ bội nhiễm...
Tại Ấn Độ, một số chuyên gia cho rằng nguyên nhân của tình trạng nhiễm nấm dẫn đến hoại tử xương là do bệnh nhân phải sử dụng steroid để điều trị khi nhập viện. Bên cạnh đó, trong đợt dịch thứ hai, nhiều gia đình phải tự mua thuốc và cho người thân thở oxy tại nhà mà không được vệ sinh đúng cách. Các chuyên gia tin rằng tình trạng đông đúc và thiếu oxy y tế trong đại dịch tạo điều kiện cho nấm phát triển mạnh hơn.
Arunaloke Chakrabarti - chuyên gia vi sinh vật học tại Viện Nghiên cứu và Giáo dục Y khoa Ấn Độ - cho biết nhiều bác sĩ đã kê toa steroid với số lượng lớn, vượt xa khuyến nghị của WHO. Lượng steroid đó làm tổn thương hệ miễn dịch, khiến bệnh nhân Covid-19 dễ nhiễm các bào tử nấm hơn. Steroid cũng có thể làm tăng lượng đường trong máu ở mức nguy hiểm, khiến các bệnh nhân tiểu đường dễ nhiễm nấm đen, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và suy dinh dưỡng.
Chuyên gia đang họp bàn tìm giải pháp
Trong bối cảnh các ca bệnh tăng, giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết sẽ lập hội đồng chuyên môn với khoảng 20-30 chuyên gia, dự kiến hội thảo ngày 21/7 nhằm đánh giá bệnh. Để có dữ liệu, thông tin đầy đủ về bệnh lý này, các bệnh viện đang tổng hợp tình hình tiếp nhận, điều trị những ca hoại tử xương sọ, hàm mặt trong thời gian qua.
"Các chuyên gia sẽ đánh giá ban đầu về những vấn đề của bệnh lý trên cơ sở khoa học, tiếp tục khảo sát các yếu tố có liên quan và không vội vàng quy kết cho nguyên nhân Covid do dễ gây ra tâm lý hoang mang cho người dân", ông Thượng nói.
Điều trị như thế nào và bạn cần làm gì?
Nguyên tắc điều trị xương hoại tử là phẫu thuật lấy phần xương này đi, sau đó "tấn công" bằng kháng sinh, kháng nấm tối thiểu 3 tuần, có thể kéo dài đến 6 tháng, đồng thời theo dõi nguy cơ tái phát. Khi tình trạng bệnh nhân ổn định, bác sĩ sẽ xem xét tái tạo, phục hình xương.
Nguồn: soha.vn