NhimMap2725
New member
Okay các bạn ơi, story này nó dài và twist hơn cả phim trinh thám đấy!
Nhớ hai phần trước chứ? Mọi chuyện bắt đầu từ một bức ảnh AI về chị y tá... không hề tồn tại, nhưng lại ăn ngon 65.000+ tương tác trên Facebook Thụy Điển. Xịn sò vãi nha!
Từ đó, đội điều tra lần mò theo dấu vết của cả rừng fanpage đăng mấy câu chuyện cảm động được gen bằng AI, dẫn tới một mạng lưới nội dung khủng hoạt động xuyên biên giới luôn. Và plot twist cuối cùng? Mọi manh mối đều về... Việt Nam, cụ thể là BeeUp - một công ty marketing ở Hà Nội.
Nhưng mà đừng tưởng BeeUp là hồi kết của câu chuyện nhé!
Gặp gỡ "thám tử" Jonathan Lundberg - người phá án
Để hiểu rõ drama này sâu sắc hơn, team mình đã phỏng vấn anh Jonathan Lundberg - nhà báo Thụy Điển trực tiếp điều tra cho tổ chức Källkritikbyrån.
Anh Lundberg này không phải dạng vừa đâu nha. Ông chuyên soi mói các vụ tin giả, thao túng thông tin và cách mấy nền tảng số họ làm việc. Nhưng ngay cả với kinh nghiệm dày dặn, quy mô vụ này vẫn khiến ông... sốc nặng!
Điều khiến Lundberg giật mình không phải là việc dấu vết dẫn tới Việt Nam đâu. Cũng không phải chuyện một bức ảnh AI lừa được cả chục nghìn người. Mà là quy mô của cỗ máy đứng sau nó.
Ban đầu ông nghĩ mình đang đuổi theo một mạng lưới clickbait tầm tầm thôi. Nhưng càng đào sâu, số fanpage liên quan càng... tăng vọt! Từ một trang ban đầu, cuộc điều tra mở rộng ra hàng chục fanpage hoạt động ở Thụy Điển và nhiều nước châu Âu khác.
Điểm bùng nổ xuất hiện khi dấu vết kỹ thuật dẫn tới BeeUp - công ty tự nhận sở hữu khoảng 1.700 fanpage Facebook với tổng cộng 10 triệu người theo dõi. Gộp lại còn nhiều hơn cả dân số Thụy Điển ấy!
"Đó là lúc tôi nhận ra quy mô thực sự của vấn đề", Lundberg tâm sự.
Plot twist: Tin giả giờ là ngành công nghiệp toàn cầu rồi!
Nhưng điều quan trọng nhất không nằm ở BeeUp. Mà nằm ở hai nhận định cốt lõi mà Lundberg nhấn mạnh: "Tin giả đã trở thành một ngành công nghiệp toàn cầu".
Theo ông, trong nhiều năm, mọi người hay gắn tin giả với chính trị hoặc thao túng dư luận. Nhưng thực tế cuộc điều tra chỉ ra lại đơn giản hơn nhiều: Động lực chính là... tiền!
Ngày càng nhiều tổ chức sản xuất nội dung fake không phải để phục vụ hệ tư tưởng gì cao siêu, mà để... kiếm tiền thôi.
Đó là lý do những nhân vật không tồn tại - từ chị y tá, anh lính cứu hỏa đến bác công nhân vệ sinh - liên tục xuất hiện trên mạng xã hội. Đó cũng là lý do các bài viết này luôn dẫn người đọc tới những website phủ kín quảng cáo.
Formula đơn giản mà hiệu quả:
• Cảm xúc được tạo ra để đổi lấy tương tác
• Tương tác được chuyển hóa thành lưu lượng truy cập
• Lưu lượng truy cập được chuyển hóa thành tiền
Đó là một dây chuyền sản xuất nội dung hoàn chỉnh luôn á!
AI chính là game changer
AI không tạo ra mô hình này, nhưng đang khiến nó vận hành hiệu quả hơn bao giờ hết. Những gì trước đây cần cả một đội ngũ lớn, giờ có thể tự động hóa phần lớn, giúp giảm chi phí và tăng sản lượng nội dung theo cấp số nhân. Stonks!
Câu hỏi triệu đô: Ai mới là người hưởng lợi nhất?
Nhưng nhận định thứ hai của Lundberg mới là câu hỏi đáng suy ngẫm: "Những người này kiếm tiền từ hệ thống đó. Nhưng các nền tảng cũng kiếm tiền từ nó".
Theo ông, khi một nội dung gây sốc hoặc gây xúc động viral trên Facebook, người hưởng lợi không chỉ là người tạo content. Mỗi lượt xem, mỗi lượt tương tác và mỗi cú click cũng tạo ra doanh thu cho chính nền tảng phân phối.
Trong trường hợp BeeUp, nhóm điều tra cho rằng các fanpage và website liên quan đã tồn tại lâu dù vi phạm chính sách. Lundberg cho biết ông đã cố gắng đặt câu hỏi này với Meta: Nếu nội dung đó vi phạm quy định, sao chúng vẫn còn đấy?
Tuy nhiên, phía Meta... im re luôn.
Kết luận đáng suy ngẫm
Và đó có lẽ là điểm đáng suy ngẫm nhất của toàn bộ câu chuyện.
Một cuộc điều tra bắt đầu từ một bức ảnh AI tưởng như vô hại cuối cùng lại dẫn tới một vấn đề lớn hơn nhiều: Khi tin giả đã trở thành một ngành công nghiệp toàn cầu, ai mới thực sự là người hưởng lợi lớn nhất từ nó?
Nguồn: soha.vn