Chúng chứa loại chất độc siêu nguy hiểm, tấn công thẳng vào một gen quan trọng giúp kiểm soát sự phát triển của tế bào và ngăn chặn khối u. Từ đó dẫn đến ung thư gan nhanh không phanh
Chất độc được nhắc đến ở đây chính là aflatoxin - một cái tên nghe đã thấy sợ rồi đúng không nào!
Aflatoxin là cái gì mà nguy hiểm thế?
Aflatoxin là một nhóm độc tố do mấy loại nấm thuộc chi Aspergillus sinh ra, chủ yếu là Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus. Mấy "ông" nấm này cực kỳ thích phát triển trên các loại nông sản như lạc (đậu phộng), ngô, gạo, đậu nành và các loại hạt có dầu khi trời nóng ẩm.
TS. BS Hoàng Minh Đức từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức nhận định: Aflatoxin là một trong những độc tố nấm mốc nguy hiểm nhất đối với con người và động vật luôn. Trong đó, aflatoxin B1 được xem là loại có độc tính cao nhất và có khả năng gây ung thư cực mạnh
Aflatoxin gây ung thư chủ yếu qua con đường ăn uống khi chúng mình tiêu thụ thực phẩm nhiễm độc tố này. Khi vào cơ thể, aflatoxin được chuyển hóa tại gan bởi enzyme cytochrome P450, tạo thành aflatoxin-8,9-epoxide - một chất có khả năng gắn vào DNA và gây đột biến gen.
Mục tiêu chính của aflatoxin là gen TP53, một gen đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát sự phát triển của tế bào và ngăn chặn khối u. Đột biến tại gen TP53 có thể làm mất khả năng kiểm soát phân chia tế bào, từ đó dẫn đến sự hình thành ung thư, đặc biệt là ung thư gan (carcinoma tế bào gan – HCC).
Mối liên hệ "chí mạng" giữa aflatoxin và ung thư gan
TS. BS Hoàng Minh Đức cho biết: Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng aflatoxin là một yếu tố nguy cơ cực kỳ quan trọng đối với ung thư gan nguyên phát, đặc biệt là ở những khu vực có điều kiện bảo quản lương thực kém, khí hậu nóng ẩm như châu Á và châu Phi.
Nguy cơ ung thư gan còn tăng cao hơn gấp bội khi aflatoxin kết hợp với nhiễm virus viêm gan B (HBV) Cơ chế của sự tương tác này là virus HBV làm tăng nguy cơ đột biến DNA do aflatoxin, đẩy nhanh quá trình hình thành ung thư gan.
Những thực phẩm dễ nhiễm aflatoxin mà bạn cần lưu ý ngay
Aflatoxin thường ẩn náu trong:
• Ngũ cốc: lạc, ngô, gạo, đậu nành, lúa mì
• Các loại hạt: hạt dẻ, hạnh nhân, hạt hướng dương
• Gia vị khô: ớt bột, tiêu, nghệ
• Các sản phẩm từ sữa và thịt: khi gia súc ăn phải thức ăn nhiễm aflatoxin, độc tố này có thể tích lũy trong sữa và thịt
Và đặc biệt, bất kỳ thực phẩm bị nấm mốc nào cũng có thể sản sinh ra aflatoxin nhé các bạn ơi!
Làm sao để phòng tránh aflatoxin hiệu quả?
Để phòng tránh nhiễm aflatoxin, TS. BS Hoàng Minh Đức khuyên người dân cần:
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Giữ thực phẩm ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc. Điều này cực kỳ quan trọng luôn! Chọn thực phẩm an toàn: Không sử dụng các loại hạt, ngũ cốc bị mốc hoặc có màu sắc bất thường. Thấy lạ lạ là bỏ qua thôi nha! Chế biến hợp lý: Aflatoxin không bị phá hủy hoàn toàn ở nhiệt độ nấu ăn thông thường, nhưng có thể giảm khi thực phẩm được chế biến kỹ, chẳng hạn như rang hoặc lên men. Kiểm soát chất lượng thực phẩm: Các quốc gia có quy định nghiêm ngặt về giới hạn aflatoxin trong thực phẩm. Người tiêu dùng nên ưu tiên chọn sản phẩm từ các thương hiệu uy tín nhé!
"Aflatoxin là một độc tố cực kỳ nguy hiểm, có liên quan mật thiết đến ung thư gan. Việc kiểm soát và giảm thiểu tiếp xúc với aflatoxin thông qua chế độ ăn uống an toàn là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Cùng với đó, cần nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ nhiễm aflatoxin để phòng tránh các tác hại lâu dài", TS. BS Hoàng Minh Đức chia sẻ.
Nguồn: kenh14.vn