Miền Bắc đang bước vào mùa nóng "đỉnh của đỉnh", mà vẫn nhiều bạn trẻ mải mê tập luyện quá sức có thể bị mất nước, dẫn đến sốc nhiệt và rối loạn điện giải, thậm chí có thể gây suy đa tạng và tổn thương não bộ luôn á!
Thời gian gần đây, nhiệt độ ngoài trời miền Bắc "phá đảo" mức 40 độ C rồi. Bất chấp thời tiết "hành" không thương tiếc, nhu cầu duy trì rèn luyện thể chất qua các môn thể thao như chạy bộ, bóng đá hay pickleball vẫn rất cao. Nhưng mà việc vận động cường độ cao trong thời tiết kiểu này cực kỳ dễ khiến bạn gặp phải tình trạng sốc nhiệt và rối loạn điện giải, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe đó nha!
Về cơ chế hoạt động, ThS.BS Lê Đình Thái - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh giải thích, rối loạn điện giải và sốc nhiệt thường xảy ra theo kiểu "combo" liên hoàn luôn. Khi vận động trong môi trường nắng như đổ lửa hoặc độ ẩm cao ngất ngưởng, cơ thể sinh ra lượng nhiệt khủng và phải đổ mồ hôi liên tục để tự làm mát. Quá trình này khiến cơ thể mất nước và khoáng chất thiết yếu, dẫn đến tình trạng rối loạn điện giải làm "bug" tín hiệu thần kinh, gây co rút cơ hoặc loạn nhịp tim.
Chính sự mất nước và khoáng nghiêm trọng này làm "tê liệt" hệ thống làm mát tự nhiên của cơ thể. Khi không thể thoát nhiệt, chúng tích tụ khiến thân nhiệt tăng vọt vượt quá 40 độ C, dẫn đến sốc nhiệt, gây tổn thương não, suy tạng và rối loạn đông máu. Nghe thôi đã thấy kinh rồi đúng không!
Ngoài thân nhiệt quá cao, sốc nhiệt còn khiến da nóng đỏ, nhận thức lơ mơ, lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Thế nhưng, nhiều người chơi thể thao thường bỏ qua những dấu hiệu "cầu cứu" ban đầu của cơ thể. Bác sĩ Thái kể lại một case cấp cứu điển hình mà ông và team từng xử lý:
"Ở giải chạy diễn ra vào tháng 4/2025 tại Phú Thọ trong thời tiết nắng gắt, một vận động viên sau khi hoàn thành cự ly 21km có dấu hiệu bước đi lảo đảo, ý thức lơ mơ và nói nhảm. Sau thăm khám nhanh, chúng tôi xác định vận động viên bị sốc nhiệt và lập tức tiến hành làm mát cơ thể tích cực bằng cách chườm mát ở cổ, nách và bẹn để hạ thân nhiệt, đồng thời bù dịch đường tĩnh mạch để ổn định các chỉ số sinh tồn. Sau khoảng 3 tiếng, thân nhiệt vận động viên bắt đầu giảm và dần hồi phục ý thức", bác sĩ Thái chia sẻ.
Cũng theo bác sĩ Thái, sốc nhiệt là một trong những tình huống cấp cứu nội khoa "nguy hiểm nhất hành tinh" trong mùa nắng nóng vì diễn tiến nhanh như chớp, tỷ lệ tử vong lên đến 80% nếu không được cấp cứu kịp thời và khoảng 30% bệnh nhân vẫn phải chịu các di chứng vĩnh viễn. Thực tế, những rủi ro này không chỉ giới hạn ở chạy bộ mà có thể xuất hiện ở bất kỳ môn thể thao ngoài trời nào nếu bạn chủ quan trước thời tiết khắc nghiệt.
Để đảm bảo an toàn, các gym bro/gym sis cần chú ý lắng nghe cơ thể để nhận diện sớm các dấu hiệu ban đầu như hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc có cảm giác căng cứng cơ. Khi phát hiện người xung quanh có biểu hiện sốc nhiệt cần tiến hành sơ cứu ngay lập tức nhé!
Bước đầu tiên là nhanh chóng di chuyển nạn nhân vào khu vực bóng râm thoáng gió, nới lỏng quần áo để tăng khả năng thoát nhiệt. Tiếp đó, người sơ cứu cần áp dụng các biện pháp làm mát chủ động như lau người bằng nước mát, quạt nhẹ nhàng, cho nạn nhân uống từng ngụm nước khoáng nếu còn tỉnh táo. Bước cuối cùng và quan trọng nhất là nhanh chóng liên hệ với nhân viên y tế hoặc chuyển nạn nhân đến bệnh viện gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Ngoài ra, để đảm bảo sức khỏe và tránh nguy cơ sốc nhiệt khi chơi thể thao, mọi người cần tuân thủ các nguyên tắc tập luyện trong mùa hè. Bác sĩ Thái khuyến cáo, bạn nên lựa chọn khung giờ "xịn" như sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ánh nắng đã dịu và nhiệt độ môi trường giảm xuống. Trường hợp bắt buộc phải hoạt động vào khung giờ ban ngày, nên ưu tiên tập luyện trong nhà, lựa chọn khu vực có bóng mát hoặc chủ động sử dụng đồ che chắn cơ thể. ️
Trong quá trình vận động, cần bù nước và điện giải đều đặn bằng cách uống từng ngụm nhỏ với tần suất từ 15 đến 20 phút một lần, đừng đợi đến khi có cảm giác khát mới uống nha. Đồng thời, hội mê tập nên ưu tiên sử dụng các loại nước điện giải, cũng như chủ động "hạ mood" mục tiêu thành tích hoặc giảm cường độ tập luyện vào những ngày thời tiết oi nóng.
Nguồn: soha.vn
Thời gian gần đây, nhiệt độ ngoài trời miền Bắc "phá đảo" mức 40 độ C rồi. Bất chấp thời tiết "hành" không thương tiếc, nhu cầu duy trì rèn luyện thể chất qua các môn thể thao như chạy bộ, bóng đá hay pickleball vẫn rất cao. Nhưng mà việc vận động cường độ cao trong thời tiết kiểu này cực kỳ dễ khiến bạn gặp phải tình trạng sốc nhiệt và rối loạn điện giải, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe đó nha!
Về cơ chế hoạt động, ThS.BS Lê Đình Thái - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh giải thích, rối loạn điện giải và sốc nhiệt thường xảy ra theo kiểu "combo" liên hoàn luôn. Khi vận động trong môi trường nắng như đổ lửa hoặc độ ẩm cao ngất ngưởng, cơ thể sinh ra lượng nhiệt khủng và phải đổ mồ hôi liên tục để tự làm mát. Quá trình này khiến cơ thể mất nước và khoáng chất thiết yếu, dẫn đến tình trạng rối loạn điện giải làm "bug" tín hiệu thần kinh, gây co rút cơ hoặc loạn nhịp tim.
Chính sự mất nước và khoáng nghiêm trọng này làm "tê liệt" hệ thống làm mát tự nhiên của cơ thể. Khi không thể thoát nhiệt, chúng tích tụ khiến thân nhiệt tăng vọt vượt quá 40 độ C, dẫn đến sốc nhiệt, gây tổn thương não, suy tạng và rối loạn đông máu. Nghe thôi đã thấy kinh rồi đúng không!
Ngoài thân nhiệt quá cao, sốc nhiệt còn khiến da nóng đỏ, nhận thức lơ mơ, lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Thế nhưng, nhiều người chơi thể thao thường bỏ qua những dấu hiệu "cầu cứu" ban đầu của cơ thể. Bác sĩ Thái kể lại một case cấp cứu điển hình mà ông và team từng xử lý:
"Ở giải chạy diễn ra vào tháng 4/2025 tại Phú Thọ trong thời tiết nắng gắt, một vận động viên sau khi hoàn thành cự ly 21km có dấu hiệu bước đi lảo đảo, ý thức lơ mơ và nói nhảm. Sau thăm khám nhanh, chúng tôi xác định vận động viên bị sốc nhiệt và lập tức tiến hành làm mát cơ thể tích cực bằng cách chườm mát ở cổ, nách và bẹn để hạ thân nhiệt, đồng thời bù dịch đường tĩnh mạch để ổn định các chỉ số sinh tồn. Sau khoảng 3 tiếng, thân nhiệt vận động viên bắt đầu giảm và dần hồi phục ý thức", bác sĩ Thái chia sẻ.
Cũng theo bác sĩ Thái, sốc nhiệt là một trong những tình huống cấp cứu nội khoa "nguy hiểm nhất hành tinh" trong mùa nắng nóng vì diễn tiến nhanh như chớp, tỷ lệ tử vong lên đến 80% nếu không được cấp cứu kịp thời và khoảng 30% bệnh nhân vẫn phải chịu các di chứng vĩnh viễn. Thực tế, những rủi ro này không chỉ giới hạn ở chạy bộ mà có thể xuất hiện ở bất kỳ môn thể thao ngoài trời nào nếu bạn chủ quan trước thời tiết khắc nghiệt.
Để đảm bảo an toàn, các gym bro/gym sis cần chú ý lắng nghe cơ thể để nhận diện sớm các dấu hiệu ban đầu như hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc có cảm giác căng cứng cơ. Khi phát hiện người xung quanh có biểu hiện sốc nhiệt cần tiến hành sơ cứu ngay lập tức nhé!
Bước đầu tiên là nhanh chóng di chuyển nạn nhân vào khu vực bóng râm thoáng gió, nới lỏng quần áo để tăng khả năng thoát nhiệt. Tiếp đó, người sơ cứu cần áp dụng các biện pháp làm mát chủ động như lau người bằng nước mát, quạt nhẹ nhàng, cho nạn nhân uống từng ngụm nước khoáng nếu còn tỉnh táo. Bước cuối cùng và quan trọng nhất là nhanh chóng liên hệ với nhân viên y tế hoặc chuyển nạn nhân đến bệnh viện gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Ngoài ra, để đảm bảo sức khỏe và tránh nguy cơ sốc nhiệt khi chơi thể thao, mọi người cần tuân thủ các nguyên tắc tập luyện trong mùa hè. Bác sĩ Thái khuyến cáo, bạn nên lựa chọn khung giờ "xịn" như sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ánh nắng đã dịu và nhiệt độ môi trường giảm xuống. Trường hợp bắt buộc phải hoạt động vào khung giờ ban ngày, nên ưu tiên tập luyện trong nhà, lựa chọn khu vực có bóng mát hoặc chủ động sử dụng đồ che chắn cơ thể. ️
Trong quá trình vận động, cần bù nước và điện giải đều đặn bằng cách uống từng ngụm nhỏ với tần suất từ 15 đến 20 phút một lần, đừng đợi đến khi có cảm giác khát mới uống nha. Đồng thời, hội mê tập nên ưu tiên sử dụng các loại nước điện giải, cũng như chủ động "hạ mood" mục tiêu thành tích hoặc giảm cường độ tập luyện vào những ngày thời tiết oi nóng.
Nguồn: soha.vn