Nếu con bạn qua 2 tuổi mà vẫn có bàn chân kiểu này thì nhanh tay phát hiện và điều trị ngay nha các ba mẹ ơi!
Chắc hẳn nhiều người đã từng nghe đến tật bàn chân bẹt rồi nhỉ? Nhưng không phải ai cũng hiểu đúng về căn bệnh này đâu nha. Bàn chân bẹt là gì, ai dễ mắc, ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống và quan trọng nhất là làm sao để điều trị? Cùng mình tìm hiểu thôi!
Bàn chân bẹt là tật dị dạng do lòng bàn chân không có hình vòm như bình thường. Cung dọc của bàn chân bị sụp xuống, khiến toàn bộ gan bàn chân tiếp xúc với mặt đất luôn á.
Thật ra thì tật bàn chân bẹt khá phổ biến ở trẻ nhỏ đấy! Một nghiên cứu được đăng trên Tạp chí quốc tế về Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe cộng đồng (Int J Environ Res Public Health) đã phân tích dữ liệu về bàn chân bẹt ở trẻ em, thanh thiếu niên. Kết quả cho thấy trong 20 năm qua (2001-2021), tỉ lệ phát hiện bàn chân bẹt ở trẻ em là 25% luôn đó các bạn ơi! Đặc biệt là các bé trai dễ bị hơn các bé gái, và tỉ lệ này sẽ giảm dần khi con lớn lên.
Theo tài liệu Hướng dẫn về Bàn chân Bẹt ở trẻ em được lưu tại Thư viện Y khoa Quốc gia (Hoa Kỳ), khi nói về tật bàn chân bẹt cần phân biệt giữa bàn chân bẹt linh hoạt và bàn chân bẹt dạng cứng (dai dẳng) nha. Hầu hết trẻ em từ 6 tuổi trở xuống gặp tình trạng bàn chân bẹt dạng linh hoạt (97% ở tất cả trẻ 19 tháng tuổi gặp phải đó) và có thể thay đổi sau khi lớn lên. Đến khi 10 tuổi, xương của bàn chân phát triển nên chỉ một số ít trẻ em (4% ở trẻ 10 tuổi) có dị tật bàn chân bẹt dai dẳng hoặc tiến triển. Qua 10 tuổi, xương trẻ đã cứng hơn nên số trẻ bị đau chân do tật bàn chân bẹt càng ít hơn (dưới 2%). Một yếu tố nguy cơ rõ ràng đối với tật bàn chân bẹt dai dẳng ở trẻ em chính là béo phì (62% trẻ 6 tuổi gặp tật bàn chân bẹt bị béo phì).
ThS.BS Vũ Duy Chinh (chuyên ngành Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec) cho biết, bàn chân bẹt là tình trạng dị tật không hiếm gặp nhưng nhiều cha mẹ vẫn chủ quan, không kịp thời phát hiện và đưa con đi điều trị, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc về sau này.
Vậy bàn chân bẹt là gì? Theo ThS.BS Vũ Duy Chinh, bàn chân bẹt là tình trạng một hoặc cả 2 bàn chân không có vòm gan chân. Khi bạn đứng, các miếng đệm của bàn chân ấn xuống đất. Hiểu đơn giản hơn thì mặt lòng bàn chân bằng phẳng, không lõm chút nào luôn.
ThS.BS Vũ Duy Chinh nhận định, bàn chân bẹt ban đầu không gây tổn thương thần kinh cột sống nghiêm trọng đâu nha. "Quá trình này diễn ra từ từ và thầm kín, về lâu dài mới dẫn đến những hậu quả như tổn hại thần kinh cột sống. Tức là, không phải ai bị bàn chân bẹt là cũng sẽ bị tổn thương thần kinh cột sống luôn đâu", chuyên gia lý giải.
Về nguyên tắc, trẻ bị bàn chân bẹt khi đi lại thì toàn bộ mặt bàn chân sẽ tiếp xúc xuống mặt phẳng. Khi cạnh trong bàn chân áp sát xuống mặt phẳng, gót chân sẽ bị xoay ra ngoài, trục của cẳng chân xoay vào trong, làm cho gối chụm vào.
Điều này khiến dáng đi của trẻ không đẹp, không vững, khi đi chân đất sẽ phát ra tiếng rất rõ luôn á.
"Về lâu dài, bàn chân bẹt gây biến đổi trục của khớp cổ chân, bàn chân, khớp gối, khớp háng dẫn đến hiện tượng đau mỏi khớp. Ở một số trường hợp, bàn chân bẹt không đều 2 bên hoặc một bên chân ngắn - một bên chân dài sẽ làm khung chậu bị lệch. Khi khung chậu bị lệch, cột sống sẽ bị vẹo. Dần dần sẽ gây ảnh hưởng đến cột sống (gây vẹo thắt lưng, cột sống cổ), sau đó đến thần kinh (đau thần kinh tọa, đau mỏi cổ vai gáy…)", BS Chinh nói.
Chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh, đây là hậu quả rất lâu sau này ở những người bị bàn chân bẹt nên không cần quá hoang mang khi phát hiện con mình bị tật bàn chân bẹt nha các ba mẹ!
Theo chuyên gia, bàn chân bẹt có 2 loại: bàn chân bẹt sinh lý và bàn chân bẹt bệnh lý.
Bàn chân bẹt sinh lý là tình trạng thường gặp, chân có bẹt nhưng có tính đàn hồi, mềm dẻo, linh hoạt, không cần can thiệp y tế. Tức là ở tư thế nằm hay ngồi, khi giơ bàn chân lên, vòm gan chân vẫn có, chỉ khi đứng xuống mới thấy độ bẹt rõ (do trọng lượng cơ thể lớn, làm cấu trúc cân cơ ở gan chân bị giãn ra). Đây chỉ là một dạng biến thể của bàn chân bình thường thôi. "Ở trường hợp này, bạn có thể đi những loại giày chỉnh hình, nâng đế gót chân… thì sẽ cải thiện dần dần chứng bàn chân bẹt. Lưu ý cần thực hiện sớm mới đem lại hiệu quả tốt nhất nha", BS Chinh gợi ý.
Ngược lại, bàn chân bẹt bệnh lý thường cứng, làm biến dạng cấu trúc xương bàn chân, dù ở tư thế nào (nằm, ngồi hay đứng) vẫn có dạng bẹt. Lúc này, bạn bắt buộc cần can thiệp sớm, thậm chí có thể cần đến phẫu thuật để đảm bảo trọn vẹn chức năng của bàn chân luôn đó.
Theo Cleveland Clinic, nhiều người có bàn chân bẹt không bị đau cũng như các vấn đề khác. Tuy nhiên, nhiều người sẽ gặp phiền toái với các triệu chứng cụ thể như:
• Thường xuyên bị chuột rút
• Đau nhức bàn chân, cẳng chân
• Đau vòm, mắt cá chân, gót chân, bên ngoài bàn chân
• Đau khi đi bộ hoặc thay đổi dáng đi
• Phần trước của bàn chân, ngón chân có hướng chĩa ra ngoài
ThS.BS Vũ Duy Chinh cho biết, độ tuổi chính xác nhất để bạn tự kiểm tra xem con mình có thực sự bị bàn chân bẹt hay không là sau 3 tuổi. Ở tuổi này, các vòm bàn chân đã hình thành nên mới xác định được rõ nhất.
"Trẻ từ 3 tuổi trở lên, vòm gan chân với các cơ, gan mới hoạt động nhiều. Việc đi lại nhiều mới giúp bộ phận này cứng cáp, định hình xương bàn chân thì mới có vòm gan chân. Dưới 3 tuổi không thể chẩn đoán chính xác con bạn có bị bàn chân bẹt hay không đâu. Bởi lúc này, tổ chức liên kết của gan bàn chân đầy, dày, nhìn thì thấy lúc nào cũng bẹt nhưng thực ra không phải", BS Chinh giải thích.
"Để chẩn đoán trẻ mắc tật bàn chân bẹt hay không, sau 3 tuổi mới là độ tuổi chính xác nhất", chuyên gia nhấn mạnh. Lúc này, bố mẹ có thể kiểm tra con mình bị bàn chân bẹt hay không ngay tại nhà dễ dàng. Từ đó xác định tình trạng và đưa con đi thăm khám, điều trị kịp thời.
Tất nhiên, đối với các bác sĩ chuyên môn, khi đưa con đến khám sớm hơn vẫn có thể xác định bàn chân này sẽ bẹt hay không nha các ba mẹ!
Nguồn: kenh14.vn