Số ca mắc tăng vọt, tình hình báo động đỏ
Dịch sốt xuất huyết (SXH) đang bùng phát cực mạnh trong cộng đồng, riêng Hà Nội chỉ trong 2 tuần đã có thêm hơn 2000 ca mắc, nâng tổng số lên hơn 13 nghìn ca và đã có 7 người tử vong
TS BS Đoàn Thu Trà – Phó trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai cho biết năm nay SXH có biểu hiện nặng hơn mọi năm. Bệnh nhân đến viện mới mấy ngày đầu đã xuất hiện biến chứng nặng và ảnh hưởng nội tạng luôn rồi. Đặc biệt, bệnh gặp nhiều ở người có bệnh nền như đái tháo đường, phụ nữ có thai, người già thậm chí có người 85 tuổi vẫn mắc sốt xuất huyết nha.
Khi nào thì điều trị tại nhà, khi nào phải vào viện?
Theo bác sĩ Trà, khi sốt ngày đầu mạch ổn định, sốt cao đau nhức mình mẩy thì có thể điều trị tại nhà được. Hàng ngày nên vào khám ở các chuyên khoa truyền nhiễm để làm xét nghiệm máu theo dõi tiểu cầu nhé.
SXH dengue đến ngày thứ 4, 5 sẽ là nặng nhất và cần theo dõi ở bệnh viện. Khi xuất hiện những dấu hiệu này thì phải vào viện ngay lập tức:
• Đau bụng vùng gan
• Xuất huyết vùng da
• Nôn, vật vã
• Với chị em: rong hành kinh không đúng kỳ, số lượng hành kinh nhiều hơn bình thường
Nếu những ngày đầu có tình trạng cấp cứu thì nên vào bất cứ cơ sở y tế nào để cấp cứu. Khi có SXH dengue thì nên vào các chuyên khoa truyền nhiễm để điều trị kịp thời, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng để có thể điều trị ở nhà hay ở viện.
4 giai đoạn của SXH cần nắm rõ
Theo TS Đỗ Duy Cường - Trưởng khoa truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai, dịch SXH vẫn có diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng thêm và chưa dừng lại ở số ca mắc hàng nghìn ca mỗi tuần ở Hà Nội. Chính vì thế, việc nhận biết SXH sẽ giúp bệnh nhân có hướng điều trị tốt hơn, tránh các biến chứng nguy hiểm.
Theo TS Cường, SXH chia thành 4 giai đoạn và cả 4 giai đoạn này khá rõ ràng:
Giai đoạn 1: Sốt ️
Lâm sàng:
• Sốt cao đột ngột, liên tục kéo dài từ 2-7 ngày
• Nghiệm pháp dây thắt dương tính
• Chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam
• Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn
• Da xung huyết, phát ban
• Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt
• Có thể nổi hạch
Cận lâm sàng:
• Hematocrit bình thường
• Số lượng tiểu cầu bình thường hoặc hơi giảm
• Số lượng bạch cầu thường giảm
Giai đoạn 2: Cảnh báo sốt xuất huyết
Về lâm sàng:
• Đau bụng hoặc tăng cảm giác đau
• Nôn liên tục
• Ứ dịch trên lâm sàng
• Xuất huyết niêm mạc
• Ý thức u ám, kích thích
• Gan to > 2 cm
Xét nghiệm:
• Tăng hematocrit cùng với giảm nhanh số lượng tiểu cầu
Giai đoạn 3: Nguy hiểm
Giai đoạn này thường rơi vào ngày thứ 4-6. Nhiệt độ bắt đầu giảm xuống còn 37.5 – 38 độ C, có khi còn 36 độ C. Tăng tính thấm thành mạch xuất hiện đồng thời với tăng Hematocrit. Thời gian thoát huyết tương có ý nghĩa lâm sàng thường kéo dài 24–48 giờ. Sau khi bạch cầu giảm, số lượng tiểu cầu bắt đầu giảm thấp và thường xảy ra trước khi thoát huyết tương.
Tình trạng thoát dịch có thể phát hiện bằng siêu âm. Mức độ tăng Hct so với giá trị nền tỷ lệ với mức độ thoát huyết tương.
Những bệnh nhân sau khi hết sốt, không có biến chứng: Dengue không nặng.
Có những bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo: tiên lượng Dengue nặng. Trường hợp Dengue có dấu hiệu cảnh báo sẽ phục hồi nếu bù dịch đường tĩnh mạch sớm và đúng, và được xử trí xuất huyết tốt. Một số ca sẽ nặng lên và tiến triển thành Dengue nặng.
Biểu hiện thoát huyết tương:
• Tràn dịch màng phổi
• Tràn dịch màng bụng
• Nề mi mắt và da căng
• Hct tăng
• Albumin máu giảm
• Biểu hiện sốc
Biểu hiện sốc:
• Mạch nhanh, nhỏ, khó bắt
• Huyết áp hạ (HATT < 90 mmHg hoặc giảm 30 mmHg so với HA nền), hoặc kẹt (HATT – HATTr ≤ 20 mmHg)
• Lạnh chi, nổi vân tím
• Thiểu niệu: lượng nước tiểu < 20 ml/h
Biểu hiện xuất huyết:
Xuất huyết trên da:
• Xuất huyết dạng đầu đinh ghim trên nền da xung huyết
• Bầm tím nơi tiêm, lấy máu
Xuất huyết niêm mạc:
• Chảy máu cam
• Chảy máu chân răng
• Rối loạn kinh nguyệt
Xuất huyết nội tạng:
• Xuất huyết đường tiêu hoá
• Xuất huyết não
• Chảy máu phổi
• Chảy máu trong cơ
Các biểu hiện lâm sàng khác:
• Rối loạn chức năng gan
• Rối loạn tri giác
• Suy hô hấp
• Rối loạn nhịp tim…
Giai đoạn 4: Hồi phục
Phần lớn bệnh nhân hết sốt và không có biến chứng nặng sẽ khỏi bệnh trong vòng vài ngày.
Những trường hợp có thoát huyết tương thì trong giai đoạn này sẽ tái hấp thu lại lòng mạch gây quá tải thể tích nên không được truyền dịch trong giai đoạn này nhé.
Nguồn: kenh14.vn