Tưởng tượng nhé, đột nhiên có cuộc gọi từ mẹ bạn, giọng nghe quen đến từng chữ, nhờ bạn chuyển tiền gấp vào một tài khoản nào đó. Tin tưởng 100% vì giọng mẹ mà, bạn chuyển tiền luôn không nghĩ ngợi gì. Nhưng plot twist đau lòng: bạn vừa bị lừa bằng công nghệ deepfake - loại công nghệ fake giọng nói y chang thật đấy!
Cảnh này chắc ai cũng dễ tưởng tượng: Bạn vừa về nhà sau ngày làm việc kiệt sức, chuẩn bị ăn tối thì điện thoại reo. Đầu dây bên kia là người thân yêu - có thể là ba mẹ, con cái hoặc bạn thân thời thơ ấu, đang cầu cứu bạn chuyển tiền gấp.
Bạn hỏi han xem chuyện gì xảy ra thì thấy câu trả lời... hơi sus Mơ hồ, kỳ lạ, có khi còn lag giữa câu như kiểu người ta đang suy nghĩ chậm hơn bình thường.
Nhưng mà... bạn vẫn chắc chắn 100% đó là người thân của mình đấy! Giọng nói nghe quen thuộc từng ly từng tí, số điện thoại hiện lên cũng đúng. Lo lắng vì lời van xin khẩn cấp, bạn chuyển tiền vào tài khoản họ đưa ngay lập tức.
Sang hôm sau, bạn gọi lại để hỏi thăm thì người thân... ngơ ngác hoàn toàn, không hiểu bạn đang nói gì. Plot twist cực mạnh: họ chưa bao giờ gọi cho bạn cả! Vậy là bạn đã bị lừa bằng công nghệ deepfake giọng nói rồi đó. Và báo động đỏ luôn nhé: hàng nghìn người đã sập bẫy kiểu này chỉ riêng trong năm 2022 thôi!
Công nghệ ngày càng đỉnh, scammer cũng càng pro hơn
Các thuật toán học sâu (deep learning), kỹ thuật chỉnh sửa âm thanh và công nghệ tạo giọng nói tổng hợp giờ đây phát triển vượt bậc. Quá trình mô phỏng giọng nói của một người ngày càng tinh vi đến mức khó phân biệt thật giả.
Còn tệ hơn nữa, các chatbot như ChatGPT đang có khả năng tạo ra kịch bản đối thoại siêu thực tế với phản hồi ngay lập tức. Khi kết hợp mấy công nghệ này lại với nhau, một giọng nói fake có thể trò chuyện qua điện thoại một cách thuyết phục đến mức bạn không thể ngờ được đấy!
Trước kia, việc tạo ra một deepfake chất lượng cao (dù là video hay âm thanh) không hề dễ dàng tí nào. Cần nhiều kỹ năng, phần cứng xịn xò và mẫu giọng chất lượng cao.
Nhưng giờ thì khác rồi! Ngày càng có nhiều dịch vụ cung cấp bản sao giọng nói chất lượng từ trung bình đến cao với giá phải chăng. Một số công cụ giả mạo giọng nói chỉ cần mẫu giọng dài... một phút, thậm chí vài giây là đã tạo ra bản sao đủ chân thật để đánh lừa người khác rồi!
May mắn là có những người hùng đang cố gắng ngăn chặn tình trạng này. Dự án DeFake của Viện Công nghệ Rochester, Đại học Mississippi và Đại học Bang Michigan, cùng các nhà nghiên cứu khác đang nỗ lực tìm cách phát hiện video và âm thanh deepfake, đồng thời hạn chế tác hại mà chúng gây ra.
Vậy làm sao để tự bảo vệ bản thân? ️
Ngoài những công nghệ cao siêu kia, có những cách đơn giản mà bạn có thể áp dụng ngay để tự vệ đấy!
Chiêu lừa bằng giọng nói giả có thể xảy ra bất cứ đâu trong cuộc sống hàng ngày - cả ở công ty lẫn tại nhà.
Năm 2019, một công ty năng lượng đã bị lừa mất tới 243.000 USD (hơn 6 tỷ đồng đó các bạn!) khi bọn tội phạm fake giọng của sếp công ty mẹ để ra lệnh cho nhân viên chuyển tiền cho "nhà cung cấp".
Năm 2022, công chúng đã bị lừa ước tính khoảng 11 triệu USD (gần 280 tỷ đồng luôn!) vì những giọng nói mô phỏng này. Con số khủng khiếp phải không nào!
Tips tự vệ bạn cần nhớ ngay:
Cảnh giác với cuộc gọi bất ngờ, ngay cả từ người bạn biết rõ. Đừng tin vào nhận dạng người gọi trên màn hình điện thoại vì cái này cũng có thể bị fake được.
Ví dụ: Nếu nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là nhân viên ngân hàng, hãy gác máy và tự mình gọi lại số hotline chính thức của ngân hàng để xác nhận cho chắc ăn nhé!
Giữ kín thông tin cá nhân như số bảo hiểm xã hội, địa chỉ nhà, ngày sinh, số điện thoại, tên đệm và cả tên con cái, thú cưng nữa đấy.
Scammer có thể dùng những thông tin này để mạo danh bạn với ngân hàng, làm giàu cho bọn chúng trong khi bạn... phá sản hoặc mất điểm tín dụng luôn á!
Hiểu rõ bản thân mình - biết những điểm yếu, vấn đề đang gặp phải để tránh bị thao túng. Scammer thường tìm cách chọc vào điểm đau, khiến bạn hoang mang và làm theo ý chúng.
Luôn cảnh giác - đây là biện pháp bảo vệ hợp lý nhất! Deepfake có thể lợi dụng sự tin tưởng của bạn về người thân.
Nếu nghe thấy giọng của người quan trọng nói điều gì đó nghe... không đúng vibe, hãy dừng lại và kiểm tra kỹ càng nhé! Gọi lại số khác, nhắn tin hỏi thêm, hoặc yêu cầu video call để chắc ăn!
Nguồn: kenh14.vn