Hội mê ăn nhậu đón Tết chú ý ngay! Sau những bữa tiệc "no nê" quá đà, không ít người phải vào viện cấp cứu vì viêm tụy cấp - một căn bệnh nguy hiểm có thể "game over" nếu không kịp xử lý.
Viêm tụy cấp là hiện tượng tuyến tụy bị viêm đột ngột, từ nhẹ chỉ cần nằm viện vài ba hôm đến nặng thì tỷ lệ tử vong lên tới 20-50% luôn á! Đặc biệt khi kèm theo suy đa tạng và nhiễm trùng thì tình hình càng "đen tối".
Tuyến tụy là gì mà quan trọng thế?
Tuyến tụy là một "cục" to nằm trong bụng, đóng vai trò siêu quan trọng trong việc tiết men tiêu hóa và kiểm soát đường huyết. Bình thường nó tiết men ở dạng "ngủ đông" (tiền men) và chỉ "thức giấc" khi xuống tá tràng. Nhưng khi quá trình này bị rối loạn, các men này lại "quay xe" tấn công chính tuyến tụy, gây ra viêm tụy cấp.
Tại sao lại bị viêm tụy cấp?
Nguyên nhân đa dạng lắm nha: nhậu rượu bia quá trớn, mỡ máu cao vọt trần, sỏi mật gây tắc nghẽn, bị đập vào vùng tụy, rối loạn chuyển hóa, hoặc các bệnh tự miễn... Nhưng plot twist là có 10-15% trường hợp không tìm ra nguyên nhân luôn á! 
Dấu hiệu nhận biết "đỏ flashing":
• Đau bụng kinh hoàng: Đau ở vùng thượng vị xuất hiện đột ngột, đau dữ dội và dai dẳng, lan cả ra lưng nữa. Đặc biệt là sau những bữa ăn "buffet kiểu trời ơi", nhiều dầu mỡ hoặc nhậu tới bến
• Nôn không ngừng nghỉ: Buồn nôn liên tục, nôn hoài mà vẫn không thấy đỡ đau tí nào
• Với các case nặng hơn thì còn có: sốt, khó thở, đau ngực, đi tiểu ít, huyết áp tụt thảm
Không chữa kịp thì sao?
Nếu không điều trị kịp, bệnh có thể "phát triển" nhanh chóng với đủ thứ biến chứng: tụ dịch quanh tụy, nang giả tụy, hoại tử tụy, nhiễm trùng... Còn có thể gây suy thận cấp, viêm phổi, ARDS (hội chứng suy hô hấp cấp kiểu người lớn), làm nặng thêm các bệnh tim mạch, hô hấp sẵn có.
Đỉnh điểm là suy đa cơ quan với các triệu chứng: trụy mạch, suy hô hấp, suy gan, suy thận, rối loạn đông máu - có thể dẫn đến tử vong nếu không cấp cứu kịp thời!
Điều trị thế nào?
Tùy mức độ nặng nhẹ mà bác sĩ sẽ có phác đồ khác nhau, nhưng phần lớn phải nhập viện để theo dõi sát sao. Thường thì sau 5-10 ngày điều trị sẽ ổn định, trừ case nặng phải nằm ICU lâu hơn.
Case nhẹ: Nhịn ăn tạm thời, truyền dịch, dùng thuốc giảm đau... Khi đỡ đau và bớt buồn nôn thì ăn theo trình tự: nước đường → cháo đường → cơm nhão → cơm bình thường. Nhớ kiêng sữa, mỡ, béo nha! Một số trường hợp nhẹ có thể ăn sớm sau 24-72 giờ nhập viện.
Case nặng: Nếu có biến chứng như nhiễm trùng hoại tử tụy, nang giả tụy thì có thể phải can thiệp ngoại khoa - dẫn lưu hoặc phẫu thuật nội soi. Những trường hợp nghiêm trọng gây suy đa cơ quan (suy hô hấp, trụy tim mạch, suy gan, suy thận) thì phải nằm ICU.
Phòng bệnh thế nào cho pro?
Viêm tụy cấp nguy hiểm lắm nên phòng còn hơn chữa! Mấy điều này nhớ kỹ nha:
Hạn chế nhậu rượu bia (đặc biệt dịp Tết đừng "chiến" quá đà)
Ăn uống hợp lý: giảm tinh bột, đường, chất béo
Tập thể dục đều đặn, giữ cân nặng hợp lý, tránh béo phì
Khám định kỳ 6 tháng - 1 năm, hoặc đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường
Nguồn: soha.vn
Viêm tụy cấp là hiện tượng tuyến tụy bị viêm đột ngột, từ nhẹ chỉ cần nằm viện vài ba hôm đến nặng thì tỷ lệ tử vong lên tới 20-50% luôn á! Đặc biệt khi kèm theo suy đa tạng và nhiễm trùng thì tình hình càng "đen tối".
Tuyến tụy là gì mà quan trọng thế?
Tuyến tụy là một "cục" to nằm trong bụng, đóng vai trò siêu quan trọng trong việc tiết men tiêu hóa và kiểm soát đường huyết. Bình thường nó tiết men ở dạng "ngủ đông" (tiền men) và chỉ "thức giấc" khi xuống tá tràng. Nhưng khi quá trình này bị rối loạn, các men này lại "quay xe" tấn công chính tuyến tụy, gây ra viêm tụy cấp.
Tại sao lại bị viêm tụy cấp?
Nguyên nhân đa dạng lắm nha: nhậu rượu bia quá trớn, mỡ máu cao vọt trần, sỏi mật gây tắc nghẽn, bị đập vào vùng tụy, rối loạn chuyển hóa, hoặc các bệnh tự miễn... Nhưng plot twist là có 10-15% trường hợp không tìm ra nguyên nhân luôn á!
Dấu hiệu nhận biết "đỏ flashing":
• Đau bụng kinh hoàng: Đau ở vùng thượng vị xuất hiện đột ngột, đau dữ dội và dai dẳng, lan cả ra lưng nữa. Đặc biệt là sau những bữa ăn "buffet kiểu trời ơi", nhiều dầu mỡ hoặc nhậu tới bến
• Nôn không ngừng nghỉ: Buồn nôn liên tục, nôn hoài mà vẫn không thấy đỡ đau tí nào
• Với các case nặng hơn thì còn có: sốt, khó thở, đau ngực, đi tiểu ít, huyết áp tụt thảm
Không chữa kịp thì sao?
Nếu không điều trị kịp, bệnh có thể "phát triển" nhanh chóng với đủ thứ biến chứng: tụ dịch quanh tụy, nang giả tụy, hoại tử tụy, nhiễm trùng... Còn có thể gây suy thận cấp, viêm phổi, ARDS (hội chứng suy hô hấp cấp kiểu người lớn), làm nặng thêm các bệnh tim mạch, hô hấp sẵn có.
Đỉnh điểm là suy đa cơ quan với các triệu chứng: trụy mạch, suy hô hấp, suy gan, suy thận, rối loạn đông máu - có thể dẫn đến tử vong nếu không cấp cứu kịp thời!
Điều trị thế nào?
Tùy mức độ nặng nhẹ mà bác sĩ sẽ có phác đồ khác nhau, nhưng phần lớn phải nhập viện để theo dõi sát sao. Thường thì sau 5-10 ngày điều trị sẽ ổn định, trừ case nặng phải nằm ICU lâu hơn.
Case nhẹ: Nhịn ăn tạm thời, truyền dịch, dùng thuốc giảm đau... Khi đỡ đau và bớt buồn nôn thì ăn theo trình tự: nước đường → cháo đường → cơm nhão → cơm bình thường. Nhớ kiêng sữa, mỡ, béo nha! Một số trường hợp nhẹ có thể ăn sớm sau 24-72 giờ nhập viện.
Case nặng: Nếu có biến chứng như nhiễm trùng hoại tử tụy, nang giả tụy thì có thể phải can thiệp ngoại khoa - dẫn lưu hoặc phẫu thuật nội soi. Những trường hợp nghiêm trọng gây suy đa cơ quan (suy hô hấp, trụy tim mạch, suy gan, suy thận) thì phải nằm ICU.
Phòng bệnh thế nào cho pro?
Viêm tụy cấp nguy hiểm lắm nên phòng còn hơn chữa! Mấy điều này nhớ kỹ nha:
Hạn chế nhậu rượu bia (đặc biệt dịp Tết đừng "chiến" quá đà) Ăn uống hợp lý: giảm tinh bột, đường, chất béo Tập thể dục đều đặn, giữ cân nặng hợp lý, tránh béo phì Khám định kỳ 6 tháng - 1 năm, hoặc đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thườngNguồn: soha.vn