Mùa hè về là hội chứng "ở nhà điều hòa, ra đường như vào lò" lại thành trend của gen Z rồi đúng không nàoooo Nhưng mà bật điều hòa suốt ngày tưởng mát mẻ thư thái, hoá ra lại đang "tự hại mình" đấy các bạn ơi! GS.TS Nguyễn Tiến Dũng – chuyên gia y tế cộng đồng, Giảng viên cao cấp Đại học Thăng Long – vừa lên tiếng cảnh báo về những hệ lụy nghiêm trọng khi lạm dụng điều hòa. Nghe xong mà giật mình luôn á!
"Tiền điện rẻ nên mình cũng không quá lo. Phòng mình hướng nắng, bật điều hòa cả ngày cho mát", Trần Thị Thúy Vân (2005), sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, chia sẻ về thói quen sử dụng điều hòa trong ký túc xá. Với Vân, điều hòa không chỉ giúp giải nhiệt mà còn tạo cảm giác dễ chịu để học bài, nghỉ ngơi. Không gian sống trở nên dễ thở hơn giữa cái nóng oi ả kéo dài nhiều ngày. Thói quen ấy ngày càng phổ biến trong giới sinh viên, nhất là khi phần lớn ký túc xá hiện nay được hỗ trợ giá điện rẻ khiến người dùng có xu hướng "xả láng" mà không cân nhắc đến hậu quả lâu dài.
Câu chuyện của Vân không phải là case đơn lẻ đâu nha. Từ phòng trọ, lớp học cho đến các quán cà phê – nơi sinh viên thường lui tới để học bài, ôn thi – điều hòa đã trở thành "best friend" không thể thiếu giữa mùa hè Hà Nội, khi nền nhiệt ngoài trời có thể lên tới 50 độ C luôn (nóng muốn chảy ra đúng không ạ ). Vũ Lê Gia Kiệt, nhân viên một quán cà phê học bài tại quận Cầu Giấy (Hà Nội), chia sẻ: "Khách đến chủ yếu để học. Bình thường họ ngồi từ sáng đến trưa, nhưng đợt cao điểm thi vừa rồi thì nhiều bạn còn ngồi xuyên trưa đến tận chiều, không rời ghế." Không gian kín, mát, có Wi-Fi, có điều hòa – nghe thì perfect nhỉ? Nhưng đằng sau đó là hàng tá vấn đề sức khoẻ mà mình ít khi để ý tới đấy
Khi điều hoà biến thành "cái lồng vô hình" giam cả thanh xuân
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Dũng – chuyên gia y tế cộng đồng, Giảng viên cao cấp Đại học Thăng Long – việc sử dụng điều hòa không hợp lý đang âm thầm đẩy sinh viên vào một vòng luẩn quẩn của lối sống ít vận động, ít tiếp xúc, và dần đánh mất sức đề kháng tự nhiên. "Điều hòa là thiết bị cần thiết trong môi trường văn phòng, lớp học. Nhưng nếu các bạn chọn cách 'trú ẩn' cả ngày trong không gian kín, không chịu ra ngoài vận động thì chính các bạn đang tự giam mình trong một chiếc lồng kính vô hình", ông nói.
Vị chuyên gia nhấn mạnh, tình trạng ở lì trong phòng điều hòa khiến giới trẻ hình thành thói quen lười vận động, ngại thay đổi, từ đó dẫn đến sự thụ động trong tâm lý và khả năng thích nghi. "Tuổi trẻ mà không vận động thì sức khỏe thể chất sẽ suy giảm, tinh thần cũng trì trệ. Sau đại dịch Covid-19, tỷ lệ trầm cảm ở giới trẻ tăng cao chưa từng có. Một trong những nguyên nhân là sự cách ly với môi trường tự nhiên – điều tương tự cũng xảy ra nếu các bạn quá lệ thuộc vào điều hòa", GS.TS Dũng cảnh báo.
Không ít bạn sinh viên lầm tưởng rằng ở phòng điều hòa là đang "self-care" cho bản thân, nhưng thực tế, khi thiếu vận động, ít được phơi nắng tự nhiên và không có tương tác xã hội thực sự, cơ thể sẽ yếu dần cả về thể chất lẫn tinh thần. "Sức khỏe không phải chỉ là cảm giác mát mẻ tức thì. Nó là tổng hòa giữa thể chất dẻo dai, tinh thần tích cực và khả năng thích nghi với môi trường. Điều hòa – nếu không dùng đúng cách – đang tước đi những yếu tố này", ông phân tích. Nghe mà tỉnh ngộ luôn nè!
Ở phòng lạnh cóng nhưng sức khoẻ đang "toang" từng ngày
Không chỉ dừng lại ở chuyện tâm lý và lifestyle, điều hòa còn là thủ phạm trực tiếp gây ra hàng loạt vấn đề về sức khoẻ nếu dùng sai cách. GS.TS Nguyễn Tiến Dũng cho biết: "Nếu bạn bật điều hòa ở nhiệt độ thấp liên tục trong thời gian dài, cơ thể sẽ dễ bị 'sốc nhiệt' khi ra – vào môi trường chênh lệch nhiệt độ. Đây là nguyên nhân gây cảm lạnh, viêm họng, viêm phổi, đặc biệt ở những người có cơ địa dị ứng, viêm xoang."
Ông đặc biệt lưu ý đến hiện tượng "thiếu oxy cục bộ" trong phòng điều hòa kín: "Không khí trong phòng không lưu thông sẽ dẫn đến tình trạng thiếu oxy nhẹ, khiến bạn bị đau đầu, mất tập trung, làm việc kém hiệu quả. Điều này không nguy hiểm ngay lập tức, nhưng nếu kéo dài thì sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu suất học tập và sức khỏe não bộ."
Một số dấu hiệu cảnh báo bao gồm: mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, khó thở, khô mũi, đau đầu, đau cổ vai gáy – đặc biệt là khi ngồi lâu trong phòng điều hòa không có quạt thông gió hoặc không khí lưu thông kém. "Nếu bạn bật điều hòa mà thấy phải bật thêm quạt mới cảm thấy dễ chịu, thì đó là dấu hiệu căn phòng đang quá bí khí. Cần thiết kế lại hệ thống lưu thông gió, hoặc đơn giản hơn là mở cửa thông thoáng theo khung giờ hợp lý", ông khuyến cáo. Note lại gấp thôi các bạn eiii!
Tự điều chỉnh thôi nào, để sống khoẻ bền vững hơn nè!
Giữa mùa nóng đỉnh điểm thế này, dùng điều hòa là phải rồi, nhưng dùng sao cho đúng cách, sao cho cơ thể không bị phụ thuộc, mới là điều quan trọng mà giới trẻ cần nghĩ đến. Theo GS.TS Nguyễn Tiến Dũng, sinh viên nên dành ít nhất 1–2 khung giờ trong ngày để ra ngoài, vận động, phơi nắng nhẹ hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng để cải thiện sức đề kháng và giảm nguy cơ rối loạn tâm thần. "Tuổi trẻ cần vận động, cần thay đổi, cần trải nghiệm môi trường sống thực tế – đó mới là điều kiện để phát triển toàn diện, chứ không phải chỉ ngồi học trong không gian mát lạnh với ánh đèn xanh", ông nói.
Về mặt kỹ thuật, một số tips đơn giản được chuyên gia gợi ý gồm:
● Không bật điều hòa dưới 26 độ C (chịu khó chút nhaaaa
)● Mở cửa phòng hoặc dùng quạt đối lưu trong khoảng 15–30 phút mỗi 3–4 tiếng
● Không để điều hòa thổi trực tiếp vào đầu, cổ, lưng
● Uống nhiều nước ấm, ăn uống đúng giờ, tập thể dục nhẹ
Cuối cùng, ông nhấn mạnh rằng: "Đừng để điều hòa biến bạn thành người yếu ớt trước thời tiết. Hãy rèn luyện cơ thể và tâm trí để thích nghi với môi trường sống thực tế – điều mà bất kỳ ai cũng sẽ cần khi bước ra khỏi cánh cổng đại học."
Nói chung là dùng điều hòa cũng phải thông minh thôi! Đừng vì ham mát mà "hại" luôn sức khoẻ của chính mình nha mọi người!
Nguồn: svvn.tienphong.vn