Trời ơi, nghe qua thôi mà thấy rùng mình luôn! Có thể bạn đang tự "hại" thận mình mà chẳng hề hay biết, chỉ vì ham ăn ngon mà thôi đó
Chuyện kể về dì Trương (An Huy, Trung Quốc) năm nay 58 tuổi - một người vốn tự hào về sức khỏe "trâu bò" của mình, trông trẻ hơn tuổi hẳn vì chăm ngủ sớm, tập luyện đều đặn mỗi ngày.
Nhưng mà từ khoảng nửa năm trước, mọi thứ bắt đầu đi xuống theo chiều hướng không vui tẹo nào. Dì cứ thấy mệt hoài, dù chẳng làm gì nặng nhọc cả, sáng dậy là đau lưng, chân hay sưng phù, nước tiểu lại nhiều bọt. Thế nhưng dì cứ nghĩ "tuổi già rồi ai chả vậy", rồi cứ lo ăn uống bồi bổ để cải thiện.
Plot twist là càng bồi bổ, dì càng yếu hơn! Con cái lo quá nên đưa đi khám, và ơ mây zing - bác sĩ bảo thận bị tổn thương, đang ở giai đoạn đầu của suy thận luôn. Dì ngỡ ngàng vì rất tự tin về lối sống của mình, nhưng càng hỏi thì càng lộ ra "thủ phạm thật sự" gây hại thận.
Hoá ra thận của dì bị hư là do chế độ ăn không lành mạnh suốt một thời gian dài. Nhiều món dì ăn hàng ngày tưởng vô hại nhưng lại âm thầm "cày nát" chức năng lọc, trở thành "sát thủ thầm lặng" tàn phá hai quả thận.
Cụ thể là dì mê các món thịt kho, dưa muối, và càng già càng nghiện nước ngọt có ga. May sao còn có những thói quen lành mạnh khác "cân bằng" lại, nên quá trình hoại tử mô thận và suy thận diễn ra chậm hơn. Giờ bác sĩ đưa ra hướng dẫn thay đổi lối sống để dì kiểm soát chỉ số lọc cầu thận, kéo dài thời gian trước khi phải chạy thận càng lâu càng tốt.
Nghe qua thì thận là "nhà máy lọc" tạp chất trong máu, chuyển hóa nước, đào thải chất thải và điều chỉnh cân bằng điện giải cho cả cơ thể. Điểm đáng sợ là nhu mô thận - nơi chứa các tế bào và đơn vị lọc máu - lại KHÔNG có thần kinh cảm giác đau! Nó chỉ la lên khi có sỏi lớn gây tắc nghẽn hoặc viêm cấp làm căng giãn vỏ bao thận.
Chính vì thế, trong suốt quá trình bị thực phẩm độc hại "phá hoại", các tế bào thận sẽ chết âm thầm mà có thể không gây ra triệu chứng đau đớn nào ở giai đoạn đầu. Từ đó khiến người ta dễ chủ quan bỏ qua lắm.
Dưới đây là 4 loại thực phẩm "quen mặt" trên mâm cơm hàng ngày đang trực tiếp bào mòn và đẩy nhanh quá trình tổn thương thận mà bác sĩ của dì Trương khuyên nên kiểm soát ngay:
**1. Thực phẩm nhiều muối**
Các món ăn "đỉnh của chóp" như rau củ muối, cá khô, món kho đậm vị, lạm dụng nước tương, dầu hào... đều chứa lượng natri khủng khiếp.
Bác sĩ cảnh báo, ăn quá nhiều muối khiến cơ thể tích nước, đẩy huyết áp tăng cao và ép mạch máu ở thận phải co bóp liên tục với áp lực kinh hoàng. Lâu dần, hệ thống mạch máu này bị xơ cứng, lưu lượng máu nuôi thận giảm mạnh dẫn đến viêm thận mãn tính. Để an toàn, chỉ nên ăn dưới 5g muối mỗi ngày (khoảng 1 thìa cà phê) thôi nhé!
**2. Nội tạng động vật và nước ninh xương đậm đặc**
Nhiều người nghĩ ăn nội tạng động vật hoặc dùng nước cốt xương hầm, nước lẩu ninh lâu là cực kỳ bổ dưỡng, hay dùng bồi bổ. Nhưng thật ra, chúng không bổ đến thế mà còn hại thận nếu dùng thường xuyên đó!
Bởi đây là những món chứa hàm lượng purin rất cao, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành axit uric trong máu. Khi chất này tăng quá cao, chúng sẽ kết tủa thành các tinh thể sắc nhọn như gai vải lắng đọng tại thận, đâm toạc ống thận gây bệnh gút cấp ở thận hoặc hình thành sỏi, chặn đứng lối thoát của nước tiểu. Bạn nên cắt giảm món này, chỉ ăn hải sản tối đa 2 lần một tuần và bỏ thói quen uống nước cốt xương đi là vừa.
**3. Thực phẩm quá nhiều đường**
Trà sữa, nước ngọt có ga, nước trái cây đóng hộp, bánh kem, bánh quy và các loại kẹo ngọt hủy hoại thận nhanh chẳng kém gì rượu bia hay thói quen nhịn tiểu đâu!
Theo các chuyên gia thận học, lượng đường tinh luyện đậm đặc trong các loại thực phẩm này khi nạp vào cơ thể quá mức sẽ kích hoạt hội chứng kháng insulin và gây rối loạn vi tuần hoàn. Đường dư thừa bám chặt vào màng lọc của cầu thận, làm màng lọc bị rách, xơ hóa và dẫn đến tình trạng rò rỉ protein ra ngoài qua nước tiểu. Để bảo vệ thận, lượng đường bổ sung hằng ngày chỉ nên gói gọn dưới 25g thôi nha!
**4. Các loại thịt chế biến sẵn**
Xúc xích, giăm bông, thịt xông khói, lạp xưởng... thường chứa rất nhiều chất phụ gia, muối phosphate và chất bảo quản nhân tạo. Ăn ít thì không sao nhưng ăn nhiều thì thận sẽ sớm "toang" đó.
Bác sĩ giải thích, những hợp chất tổng hợp này khi đi vào máu sẽ bắt buộc bộ máy lọc của thận phải hoạt động hết công suất, "tăng ca" kiệt sức thâu đêm để đào thải độc tố ra ngoài. Tình trạng quá tải kéo dài liên miên từ ngày này sang ngày khác khiến các đơn vị lọc máu của thận bị nhiễm độc nặng, tổn thương cấu trúc, teo tóp và chết dần không thể phục hồi.
Chưa kể, bản thân chế độ ăn quá nhiều đạm cũng là "thủ phạm" phá thận. Kiểu ăn uống này tạo ra lượng lớn urê và chất thải nitơ, ép thận phải tăng áp lực và công suất lọc liên tục để đào thải. Tình trạng quá tải kéo dài này làm tổn thương các tiểu cầu thận và đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận.
## 4 dấu hiệu sớm nhất khi thận tổn thương
Vì hai quả thận luôn âm thầm chịu đựng mà không hề phát ra tín hiệu đau đớn, bạn cần thuộc lòng 4 thay đổi bất thường ngay trên cơ thể dưới đây để kịp thời đi cứu lấy chính mình trước khi quá muộn:
**- Nước tiểu có bọt lâu tan:** Khi đi vệ sinh, nếu thấy bề mặt nước tiểu xuất hiện lớp bọt li ti dầy đặc như bọt xà phòng, đợi khoảng 10 phút vẫn không chịu tan hết thì đó là dấu hiệu màng lọc cầu thận đã bị rách, khiến protein bị rò rỉ ra ngoài rồi đó!
**- Sưng phù mắt và cổ chân:** Thận yếu không đào thải được nước và muối dư thừa, khiến chất lỏng tích tụ tại các vùng da lỏng lẻo. Nếu buổi sáng thức dậy thấy mí mắt sưng húp, chân tay phù nề, ấn vào thấy lõm xuống và lâu đàn hồi trở lại thì chứng tỏ thận đang có vấn đề rồi.
**- Mệt mỏi, hụt hơi liên tục:** Thận đảm nhận việc tiết ra hormone kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Thận bị tổn thương sâu sẽ ngừng sản xuất hormone này gây thiếu máu nghiêm trọng, khiến cơ thể luôn mệt mỏi, lả đi dù không làm việc nặng.
**- Đi tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu đổi màu:** Bình thường thận sẽ cô đặc nước tiểu để bạn ngủ ngon giấc. Nếu bỗng nhiên phải thức dậy đi tiểu quá 2 lần mỗi đêm, nước tiểu lúc thì loãng nhạt như nước lọc, lúc lại chuyển màu vàng sậm hoặc đỏ nhạt như nước rửa thịt, đó là lời cảnh báo "đanh thép" chức năng thận đã suy sụp rồi đấy!
Nguồn và ảnh: Aboluowang, Family Doctor
Nguồn: kenh14.vn