Những clip chỉ vài chục giây nhưng cực kỳ "cuốn" đang khiến không ít người mất ngủ mỗi đêm Ban đầu chỉ định "xem tí rồi ngủ", ai ngờ cứ vuốt màn hình mãi không dừng được!
Định xem 5 phút nhưng rồi... sáng luôn
Anh Huy, 29 tuổi, thường chỉ lấy điện thoại sau khi con trai ngủ. Lúc nào cũng tự nhủ "xem chút rồi đi ngủ" thôi mà...
Các video ngắn được tạo bằng AI nhanh chóng cuốn Huy vào những câu chuyện có tiết tấu dồn dập, nhân vật thay đổi liên tục và nhiều tình huống phi lý khiến anh bật cười. Dù biết nhiều nội dung có mô-típ tương tự, anh vẫn cứ vuốt sang video kế tiếp không ngừng.
Từ 20 phút ban đầu, giờ anh Huy xem hơn 2 tiếng mỗi tối. Có hôm tỉnh ra đã gần 2h sáng, vẫn còn nghĩ "xem hết đoạn này rồi ngủ"
Hậu quả? Hôm sau thường xuyên uể oải, đau đầu, khó tập trung làm việc. Họp lâu một chút là khó chịu, đọc tài liệu vài trang cũng hết kiên nhẫn luôn.
Thói quen này còn ảnh hưởng cả đến gia đình. Anh Huy dễ cáu gắt khi con nói chuyện, nhưng sau đó lại tiếp tục lên điện thoại. Điều lo lắng nhất không phải một bộ phim cụ thể mà là cảm giác ngày càng khó ngồi yên với những việc cần tập trung lâu.
Điện thoại "hất cẳng" cả đống sách
Lan, 24 tuổi, trước kia vẫn đọc sách trước khi ngủ. Nhưng nửa năm nay, sách vẫn nằm nguyên trên bàn, còn điện thoại thì dính chặt tay
Lan bắt đầu xem phim ngắn AI vì tò mò với những câu chuyện lạ và cách xây dựng tình huống khác thường. Mỗi video chỉ vài chục giây, nhưng video kế tiếp lập tức xuất hiện, cứ thế xem mãi không nhận ra thời gian trôi.
Dần dần, Lan thấy sự kiên nhẫn của mình thay đổi rõ rệt. Bài viết dài thường bỏ giữa chừng. Đồng nghiệp trình bày lâu một tí là cứ nhìn đồng hồ. Ngay cả lúc ăn cơm gia đình, điện thoại vẫn để cạnh để tranh thủ xem.
Mẹ Lan phàn nàn nhiều lần rằng con gái tuy ngồi đó nhưng tâm trí cứ ở trên màn hình.
Ban đầu Lan nghĩ chỉ là giải trí thôi mà. Đến khi nhận ra mình thường xuyên ngủ chưa đủ 6 tiếng, kèm mệt mỏi, đau đầu và khó chịu mỗi khi rời điện thoại, cô mới thấy đây là vấn đề cần fix gấp.
Chưa được công nhận là "nghiện" chính thức nhưng...
Theo Thạc sĩ tâm lý lâm sàng Phạm Quỳnh Trang, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, một số người có thể xuất hiện tình trạng lệ thuộc về mặt tâm lý vào phim ngắn AI. Biểu hiện đáng chú ý là khó tự kiểm soát thời lượng sử dụng, liên tục tìm kiếm nội dung mới và vẫn tiếp tục xem dù biết nó đang ảnh hưởng đến cuộc sống.
Tuy nhiên, hiện DSM-5 và ICD-11 chưa chính thức công nhận việc lạm dụng phim ngắn AI hay video ngắn nói chung là một rối loạn nghiện riêng biệt.
Điều cần quan tâm không phải là xem bao nhiêu video mỗi ngày, mà là nó đang tác động thế nào đến cuộc sống.
Nếu thời gian dành cho màn hình ngày càng tăng, giấc ngủ bị đảo lộn, hiệu quả học tập và công việc suy giảm hoặc các mối quan hệ bị ảnh hưởng, thói quen giải trí này cần được nhìn nhận nghiêm túc hơn đấy!
Khi vài chục giây liên tục nối thành vài giờ đồng hồ
Đặc điểm của video ngắn là tốc độ cực nhanh. Hình ảnh, âm thanh và tình tiết thay đổi liên tục, chỉ cần vuốt là có nội dung hoàn toàn mới ngay.
Nhịp tiêu thụ nhanh này có thể khiến người dùng quen với việc liên tục được kích thích bởi nội dung mới. Khi chuyển sang các hoạt động cần duy trì sự chú ý lâu hơn như đọc sách, nghiên cứu tài liệu hoặc giải quyết công việc phức tạp, một số người có thể cảm thấy khó kiên nhẫn hơn.
Tuy vậy, chuyên gia lưu ý không nên suy diễn rằng phim ngắn khiến "não chậm lại" hay làm suy giảm trí thông minh. Những nghiên cứu về việc sử dụng video ngắn ở mức có vấn đề chủ yếu mới ghi nhận mối liên hệ với khả năng duy trì sự chú ý và kiểm soát hành vi, chưa đủ để khẳng định video ngắn trực tiếp gây ra những thay đổi này ở từng cá nhân.
Trong số những hệ quả dễ thấy nhất là giấc ngủ bị ảnh hưởng nặng nề
Nhiều người biết đã đến giờ ngủ nhưng vẫn tiếp tục vì muốn xem thêm một video. Do nội dung mới xuất hiện gần như ngay lập tức, ranh giới giữa "xem thêm một chút" và dành thêm một, hai giờ cho màn hình trở nên rất mong manh.
Việc thường xuyên kéo dài thời gian sử dụng điện thoại vào ban đêm khiến thời lượng ngủ bị rút ngắn. Hôm sau có thể mệt mỏi, đau đầu, khó tập trung hoặc dễ cáu gắt. Nếu kéo dài, những ảnh hưởng này có thể lan sang công việc, học tập và đời sống gia đình.
Khi điện thoại trở thành cách lấp đầy khoảng trống
Không phải ai xem video ngắn nhiều cũng gặp vấn đề. Tuy nhiên, một dấu hiệu đáng lưu ý là cảm giác bồn chồn hoặc khó chịu khi không có điện thoại bên cạnh, liên tục nghĩ đến việc mở màn hình hoặc sử dụng video như một cách để né tránh buồn chán và căng thẳng.
Khi đó, việc xem không còn đơn thuần là giải trí nữa. Điện thoại có thể trở thành một phương tiện giúp tạm quên cảm xúc khó chịu, nhưng không giải quyết được nguyên nhân phía sau.
Thói quen này cũng có thể âm thầm lấy đi thời gian dành cho những hoạt động khác. Một người vẫn ngồi ăn cùng gia đình nhưng liên tục nhìn màn hình; thời gian vận động, đọc sách, nghỉ ngơi hoặc trò chuyện trực tiếp cũng bị thu hẹp.
Không nhất thiết phải bỏ điện thoại hoàn toàn đâu nha
Theo Thạc sĩ Phạm Quỳnh Trang, việc thay đổi không nhất thiết bắt đầu bằng cách cắt bỏ hoàn toàn điện thoại hay mạng xã hội. Điều quan trọng hơn là tạo ra những khoảng thời gian mà màn hình không còn nằm trong tầm với.
Bạn có thể tắt các thông báo không cần thiết, đưa ứng dụng video ra khỏi vị trí dễ nhìn trên màn hình điện thoại hoặc để thiết bị cách xa bàn làm việc. Đặc biệt, nên hạn chế sử dụng điện thoại ngay trước khi đi ngủ.
Việc quy định một khung giờ cụ thể cho hoạt động giải trí cũng giúp bạn nhận biết mình đã sử dụng thiết bị trong bao lâu, thay vì để việc lướt video kéo dài theo thói quen.
Khi có nhu cầu cầm điện thoại, có thể chuyển sang hoạt động khác như đi bộ, làm việc nhà, đọc vài trang sách hoặc trò chuyện với người thân. Những thay đổi nhỏ nhưng duy trì đều đặn có thể giúp hình thành lại khả năng tập trung vào những hoạt động có nhịp độ chậm hơn.
Nếu đã nhiều lần cố gắng giảm thời gian xem nhưng vẫn không thể kiểm soát, hoặc việc sử dụng điện thoại gây ảnh hưởng rõ rệt đến giấc ngủ, công việc, tâm trạng và các mối quan hệ, bạn nên tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa tâm thần để được đánh giá và hỗ trợ phù hợp nhé!
Nguồn: techz.vn