Chuyện "drama" giữa hai ông lớn kinh tế thế giới đang ngày càng căng đét, và đoán xem ai là người hứng chịu hậu quả? Đúng rồi, chính là khu vực Đông Nam Á đang vật lộn với lạm phát và suy thoái kinh tế này
Theo hãng tin AP, các nước Đông Nam Á đang "cầm cờ" quan sát tình hình căng như dây đàn giữa Mỹ và Trung Quốc sau vụ bắn hạ khí cầu gây "chấn động" dư luận. Sợ nhất là drama này leo thang quá trớn rồi gây bất ổn cho cả khu vực luôn
Nhắc lại chút nhé, ngày 4/2 vừa rồi, quân đội Mỹ đã "bắn rơi" một khí cầu của Trung Quốc bay lơ lửng trên không phận Bắc Mỹ gần các căn cứ quân sự siêu quan trọng. Lý do? Mỹ nghi ngờ đây là thiết bị do thám. Còn phía Trung Quốc thì kêu oan ức lắm, nói rằng đó chỉ là khí cầu khí tượng gặp sự cố kỹ thuật nên bay lạc thôi. Bắc Kinh còn "diss" Washington hành động quá tay và đe dọa sẽ đáp trả. Giờ các cơ quan Mỹ đang mổ xẻ cái khí cầu này để tìm hiểu kỹ hơn.
Chong Ja Ian, Phó Giáo sư Khoa học chính trị tại Đại học Quốc gia Singapore, chia sẻ rằng các chính phủ Đông Nam Á đang "bật chế độ theo dõi sát sao" để xem Bắc Kinh và Washington sẽ "dằn mặt" nhau thế nào tiếp theo, và liệu điều đó có ảnh hưởng đến lợi ích của khu vực không.
Ông Chong giải thích rõ hơn: nhiều nước Đông Nam Á vừa nhận đầu tư từ Mỹ, vừa dùng dịch vụ của Mỹ để sản xuất hàng hóa rồi bán cho Trung Quốc - chính là đối tác thương mại số 1 của mình. Nếu mà hệ thống này bị gián đoạn thì gg luôn, nhất là khi khu vực đang phải đối mặt với lạm phát và suy thoái kinh tế rồi "Căng thẳng quân sự gia tăng cũng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát tại trong hoặc gần khu vực Đông Nam Á, gây ra bất ổn không mong muốn", ông Chong nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, ông Ngeow Chow Bing - Giám đốc Viện Nghiên cứu Trung Quốc tại Đại học Malaya - khẳng định sự việc này khiến các nước Đông Nam Á phải lo âu thật sự. "Vòng căng thẳng này có thể sẽ khiến dư luận phía Mỹ thêm cứng rắn", ông nói, đồng thời cho biết những căng thẳng kéo dài chắc chắn không có lợi gì cho lợi ích chung của Đông Nam Á cả.
Chuyên gia Muhammad Faizal Bin Abdul Rahman tại Viện nghiên cứu RSIS của Singapore còn nhận định rằng sự lạc quan từ cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Joe Biden ở Bali hồi trước giờ chưa đủ để biến thành các bước xây dựng lòng tin thực sự nhằm kiểm soát căng thẳng và ngăn chặn leo thang.
Drama nổ ra đúng trước khi Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken chuẩn bị sang thăm Trung Quốc. Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan cho biết việc ông Blinken hủy chuyến thăm vì vụ khí cầu là điều đáng tiếc, đồng thời kêu gọi cả hai bên bình tĩnh lại.
Ông Chong nói muốn Bắc Kinh và Washington lấy lại động lực thiết lập liên lạc thường xuyên, họ phải thể hiện thiện chí chính trị, trong đó cả hai nhà lãnh đạo đều phải thực sự mong muốn chuyến thăm của ông Blinken diễn ra.
Còn chiến lược gia Vannarith Chheang tại Viện Tầm nhìn Châu Á ở Phnom Penh cho biết Đông Nam Á hy vọng Trung Quốc và Mỹ sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế khi xử lý tình huống này. Ông nói: "Căng thẳng có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát nếu các chính khách để dư luận quyết định phản ứng của quốc gia".
Tại Mỹ, dư luận đang phản đối cực mạnh, nhiều người thắc mắc tại sao chính quyền không bắn hạ khí cầu sớm hơn. Nhiều người còn tức giận khi Lầu Năm Góc tiết lộ đã có ít nhất ba quả khí cầu khác của Trung Quốc từng bay qua nước này thời ông Donald Trump làm tổng thống
Nhà Trắng giải thích rằng mặc dù Tổng thống Biden đã ra lệnh bắn hạ ngay nhưng các chuyên gia khuyên nên đợi nó bay ra ngoài khơi để đảm bảo an toàn cho người dân.
Ông Chong Ja Ian cảnh báo rằng với các vấn đề cấp bách trong nước hiện giờ, cả Washington và Bắc Kinh đều có thể không muốn thỏa hiệp ngay lập tức.
Theo ông, Trung Quốc đang phải xử lý hậu quả nặng nề từ đại dịch COVID-19, bong bóng bất động sản xì hơi, nợ công của chính quyền địa phương và suy giảm nhân khẩu học. Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng không muốn tỏ ra yếu đuối.
Chuyên gia Muhammad Faizal cho biết vụ việc không chỉ liên quan đến chủ quyền lãnh thổ mà còn tái khẳng định cam kết của Mỹ trong việc cản trở tiến bộ của Trung Quốc trong các công nghệ kỹ thuật số và không gian có thể được dùng cho mục đích giám sát dân sự lẫn quân sự.
Ông nói: "Nếu đúng là khí cầu của Trung Quốc được điều khiển bởi công nghệ trí tuệ nhân tạo thì tình tiết này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn của việc các hệ thống không người lái tự hành mà không có sự giám sát của con người sẽ tạo điều kiện cho xung đột ngoài ý muốn".
Chuyên gia Muhammad Faizal nói thêm rằng khu vực Đông Nam Á cũng nên quan tâm đến việc Trung Quốc sẽ phản ứng ra sao trước sự hiện diện của các thiết bị không người lái của Mỹ ở những vùng biển mà Washington coi là vùng biển quốc tế, nhưng Bắc Kinh lại cho đó là lãnh thổ của mình.
Nguồn: soha.vn