Teen0ddb7a2d
New member
Ối dồi ôi, tình hình căng thẳng quá trời quá đất rồi đây! Nga vừa tuyên bố sẽ có động thái cứng rắn chống lại trạm radar mà Mỹ và Na Uy đang cùng nhau xây gần sát biên giới, cho rằng thứ này là "gián điệp" cho hệ thống phòng thủ tên lửa toàn cầu của Mỹ luôn á, theo Newsweek đưa tin.
Trạm radar mang tên Globus-III này được dựng lên gần làng chài Vardo nhỏ xinh của Na Uy, cách bán đảo Kola của Nga chỉ khoảng 40 dặm thôi - tức là gần sát nách luôn đó nha! Mà điểm này lại đặc biệt quan trọng vì ở đó có cả loạt căn cứ hải quân Bắc Cực và tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Nga nữa.
Radar mới này sẽ thay thế em Globus-II đang hoạt động hiện tại. Maria Zakharova - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga - hôm thứ Năm vừa rồi cho biết sẽ "gửi tâm thư" thông tin họ nhận được tới Mỹ luôn.
Trong buổi họp báo, chị Zakharova chia sẻ là các quan chức Na Uy không hợp tác tí nào khi được hỏi về việc lắp đặt radar, chỉ đơn giản lấp lửng kiểu "radar này không phải hướng vào Nga đâu"
Nhưng mà với vị trí gần sát như vậy, chị khẳng định "có mọi lý do để tin rằng radar này sẽ giám sát chính xác lãnh thổ của Liên bang Nga và sẽ trở thành một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa của Hoa Kỳ."
"Rõ ràng việc triển khai radar của Mỹ trong khu vực này không hoàn toàn là vấn đề của Na Uy. Nó liên quan đến bối cảnh chung là duy trì sự ổn định và tính dự đoán được ở phía Bắc," bà nói thêm, ám chỉ đến việc Washington đang theo sát mọi hoạt động của Moscow ở Vòng Bắc Cực.
"Dường như điều rõ ràng là những chuẩn bị quân sự gần biên giới, dù là của Nga hay nước khác, không thể nào bỏ qua được. Chúng tôi sẽ thực hiện các biện pháp đáp trả để đảm bảo an ninh cho chính mình," chị nhấn mạnh luôn!
## Lịch sử drama của radar biên giới
Thật ra dự án Globus giữa Washington và Oslo có tuổi đời từ những năm 1950 rồi đó, hồi Na Uy thân thiết với NATO và trở thành điểm chiến lược trong cuộc Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô.
Theo quân đội Na Uy thì hệ thống Globus chính thức được dùng để "giám sát, theo dõi và phân loại các vật thể không gian, thực hiện giám sát trong khu vực lợi ích quốc gia và thu thập dữ liệu cho nghiên cứu phát triển."
Họ còn nhấn mạnh: "Hệ thống Globus chưa bao giờ là một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ hay nước nào khác. Nó không kết nối, cũng không chuyển thông tin theo thời gian thực tới Mỹ hoặc bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa nào. Nỗ lực hiện đại hóa sẽ không thay đổi điều này đâu nha!"
Nhưng mà theo Newsweek, lịch sử phức tạp của địa điểm này lại vẽ nên một bức tranh rối ren hơn nhiều á!
Globus-II ban đầu có tên là AN/FPS-129 HAVE STARE, được chế tạo bởi ông lớn Raytheon - nhà thầu quốc phòng hàng đầu của Mỹ. Nó từng được đặt tại Căn cứ Không quân Vandenberg ở California - nơi Lầu Năm Góc thường xuyên test tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.
Một tài liệu của Raytheon từ năm 1999 (năm Globus-II chuyển đến Na Uy) cho biết hệ thống này "ban đầu được thiết kế để thu thập dữ liệu tình báo chống lại tên lửa đạn đạo, với nhiệm vụ thứ hai là theo dõi khí động học và vệ tinh." Ơ kìa, vậy mà bảo không liên quan gì à?
Bản tin của các nhà khoa học nguyên tử năm sau đó đã công bố thông tin về địa điểm này và mối liên hệ với việc phòng thủ tên lửa. Trong khi nhiệm vụ công khai của Globus-II là tập trung vào không gian, thì NASA lại phủ nhận mọi dữ liệu về dự án. Ba tháng sau, Tạp chí Wall Street đề cập đến việc Globus-II thực sự đã hướng về phía Nga mất rồi!
Gần 16 năm sau, đài truyền hình NRK chính thống của Na Uy lần đầu đưa tin rằng một radar thứ hai sẽ được bổ sung tại Vardø, dù drama xung quanh hệ thống đầu tiên vẫn chưa nguội.
Việc xây dựng dự kiến diễn ra từ 2017-2020, và vào tháng 3, NRK quan sát thấy các chuyến hàng nặng đặc biệt từ Mỹ đến cảng Vardø. Các công nhân còn phản đối việc chụp ảnh và chính quyền địa phương từ chối cung cấp thêm thông tin nữa - càng kín đáo càng đáng ngờ á!
## Nga - phương Tây giữa cuộc leo thang căng đét
Mặc dù Nga chưa nói rõ sẽ làm gì để đáp trả việc lắp đặt Globus-III, nhưng các quan chức quân sự hàng đầu của Moscow đã bắt đầu bàn tán về vấn đề này rồi đó.
Trong phiên họp cấp bộ trưởng tháng 12 năm ngoái có sự góp mặt của Tổng thống Vladimir Putin, Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu đã liệt kê việc xây dựng Globus-III là một trong những cách mà "Hoa Kỳ và NATO đang tăng cường năng lực quân sự."
Chỉ hai tháng trước đó, Na Uy là địa điểm của Trident Joped - cuộc tập trận lớn nhất của NATO trong hai thập kỷ, trong bối cảnh khối này căng thẳng với Nga. Sau đó Oslo tuyên bố Moscow gây nhiễu tín hiệu GPS của các nước tham gia tập trận, điều mà các quan chức Nga phủ nhận hoàn toàn. Drama chồng drama luôn!
Khu vực Bắc Cực nói chung cũng đã trở thành ván cờ ngày càng gây tranh cãi cho mối quan hệ phức tạp giữa phương Tây và Nga.
Moscow đang dẫn đầu trong công nghệ tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân, thúc đẩy việc mở các tuyến thương mại mới.
Cả Mỹ và Nga đều đã đẩy mạnh các hoạt động quân sự trong khu vực chiến lược này và cả hai bên đều kêu gọi có nhiều động thái hơn nữa.
Tuy nhiên tại cuộc họp cấp bộ trưởng của các quốc gia Bắc Cực ở Phần Lan hồi đầu tháng này, hai nước đã cho thấy cách tiếp cận khác biệt hoàn toàn.
Nguồn: soha.vn