Sáng ngày 24/12/2022, tại TP. HCM diễn ra Hội nghị thường niên về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực lần thứ 2 với sự tham gia của các "ông lớn" trong ngành giáo dục. Hội nghị do Bộ KH&CN phối hợp cùng Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, ĐHQG Hà Nội và ĐHQG TP. HCM tổ chức, với 7 báo cáo và tham luận được trình bày.
PGS. TS Huỳnh Thành Đạt - Bộ trưởng Bộ KH&CN cho biết mục đích của hội nghị là bàn về vai trò, đóng góp của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN & ĐMST) với sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng và địa phương. Từ đó đưa ra những giải pháp, khuyến nghị để hoàn thiện hơn cơ chế, chính sách, pháp luật về KHCN & ĐMST trong những năm tới.
PGS. TS Phan Thanh Bình - Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, nguyên Giám đốc ĐHQG TP. HCM nhận xét việc 5 đơn vị lớn hợp tác đặt ra các vấn đề về nguồn nhân lực, chính sách, chương trình trọng điểm quốc gia về KH&CN là rất ý nghĩa. Ông đề xuất các tổ công tác của 5 đơn vị cần làm việc trước để xác định vấn đề cần giải quyết, sau đó các thủ trưởng mới họp bàn bạc, thống nhất và triển khai theo cơ chế đặc thù, thí điểm.
Thành tích khủng nhưng vẫn chưa đủ!
PGS. TS Vũ Hải Quân - Giám đốc ĐHQG TP. HCM chia sẻ năm 2022, trường đã cố gắng công bố quốc tế hơn 1.900 bài báo. Nhiều nhà khoa học của ĐHQG TP. HCM có hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ nổi bật, đạt nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế, đồng thời thực hiện nhiều dự án quốc tế.
Tuy nhiên, ông thẳng thắn: "Nếu so với sứ mạng của mình và khát vọng vào top đầu châu Á và thế giới, nếu so với ĐHQG Singapore, khoảng cách này còn quá xa". Thực tế phũ phàng nhưng đó là động lực để phát triển!
Những thách thức đang "gây đau đầu"
PGS. TS Vũ Hải Quân chỉ ra một số thách thức trong phát triển KHCN & ĐMST:
Thứ nhất, ngân sách đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học ngày càng hạn chế. Một phần do chính sách cắt chi thường xuyên đối với các đơn vị thực hiện tự chủ đại học.
Thứ hai, việc đầu tư chưa thực sự có trọng tâm trọng điểm, cần xây dựng các công trình nghiên cứu trọng điểm phục vụ mục tiêu phát triển của vùng và đất nước.
Thứ ba, hiện các nhà khoa học ĐHQG TP. HCM ngoài việc viết bài báo, viết sách, nghiên cứu khoa học còn phải làm thanh quyết toán - điều này khiến họ mất focus vào nghiên cứu!
Đừng biến nhà khoa học thành... kế toán viên!
PGS. TS Vũ Hải Quân nhấn mạnh: "Không nên biến nhà khoa học thành kế toán viên. Sản phẩm, kết quả nghiên cứu của nhà khoa học nên để các nhà khoa học giám sát lẫn nhau."
Ông đề xuất khi các nhà khoa học làm đề tài nghiên cứu cần công bố và công khai trên mạng để các nhà khoa học khác giám sát. Ví dụ như một khoản kinh phí bao nhiêu có thể làm ra được sản phẩm nghiên cứu đó. Còn các quy định về giải ngân, quyết toán, tài chính hiện liên quan tới luật thì từng bước đơn giản hóa thủ tục và giao quyền tự chủ nhiều hơn cho các nhà khoa học, chủ nhiệm đề tài.
Ngoài ra, hai thách thức khác cũng được Giám đốc ĐHQG TP. HCM đề cập là vấn đề đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ chưa đáp ứng được sự phát triển và chưa phát huy hết vai trò của hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học. Còn nhiều việc phải làm nè các bạn ơi!
Nguồn: svvn.tienphong.vn