Từ những thửa ruộng chỉ cấy một vụ lúa nhàm chán, giờ đây nhiều diện tích ở Púng Luông, tỉnh Lào Cai đã "lột xác" trồng đầy hoa, cà chua, ớt và khoai tây xinh xẻo. Và người đứng sau màn "đổi đời" này không ai xa lạ - chính là ông Lý A Sử, nguyên Phó Chủ tịch UBND xã Nậm Khắt, hiện là Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Púng Luông.
Từ cậu sinh viên Lâm sinh đến anh nông dân "chất" nhất vùng cao
Tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Lâm sinh, Trường Đại học Tây Bắc, ông Sử quyết định comeback về quê hương ở xã La Pán Tẩn (cũ), nay thuộc xã Púng Luông, để vận dụng kiến thức đã học giúp bà con thay đổi lối canh tác cũ kỹ.
Ban đầu, ông vận động gia đình, dòng họ chuyển từ canh tác một vụ lúa sang sản xuất thêm vụ đông xuân cho ra hồn. Sau gần hai năm, gần như toàn bộ diện tích đất nông nghiệp của các hộ ở La Pán Tẩn đã được canh tác thêm vụ này, góp phần khắc phục tình trạng thiếu lương thực trong mùa giáp hạt.
Thông qua Dự án 600 trí thức trẻ năm 2012, ông Lý A Sử được tuyển dụng làm Phó Chủ tịch UBND xã Nậm Khắt (cũ), phụ trách lĩnh vực nông, lâm nghiệp. Dù đã có kinh nghiệm cầm cố từ quê nhà, nhưng những ngày đầu nhận nhiệm vụ ông vẫn khá bối rối.
Ông Sử dành nhiều thời gian cùng bà con trèo nương, lội suối, tìm hiểu thực tế sản xuất và phong tục tập quán để tìm hướng vận động phù hợp. Sau hơn một năm công tác, kế hoạch trồng 70ha sơn tra xen ngô trên diện tích đất kém hiệu quả đã thành hiện thực - một bước đi cụ thể để thay đổi cách khai thác đất đai.
"Muốn dân tin thì mình phải làm trước" - motto cực cháy của anh Sử
Năm 2019, một số người từ Mê Linh, Hà Nội lên Nậm Khắt tìm hiểu và thuê đất trồng hoa. Thấy cơ hội, ông Sử liền mời họ về địa phương triển khai mô hình luôn. Những luống hoa hồng, hoa lay ơn được trồng đầu tiên, sau đó mô hình từng bước mở rộng sang các loại cây trồng khác.
Nhưng không chỉ dừng ở việc vận động, hướng dẫn, ông Sử còn lựa chọn trực tiếp nhảy vào sản xuất. Theo ông, cán bộ muốn thuyết phục người dân thay đổi thì trước hết phải làm được, hiểu được những khó khăn, chi phí và hiệu quả của từng loại cây trồng.
"Tôi nghĩ mình phải làm được thì dân mới làm được. Ở vùng cao, người dân chỉ tin khi họ được nhìn thấy hiệu quả tận mắt. Cán bộ tham gia, làm được thì nói người ta mới tin, làm theo", ông Sử chia sẻ.
Hiện tại, trên diện tích khoảng 2ha, ông bố trí các loại cây trồng theo từng khu vực cực ngăn nắp. Khoảng 1ha được dành trồng ớt hai mũi tên Đỏ được nhập từ Đà Lạt, phần diện tích còn lại trồng cà chua và khoai tây.
Luân canh thông minh để tránh "toang"
Khởi đầu với khoảng 2ha đất trồng luân canh, quá trình sản xuất giúp ông Sử nhận ra không có loại cây nào bảo đảm thu nhập ổn định qua mọi vụ. Năm ngoái, diện tích cà chua của gia đình ông Sử gần như "bay màu" sau trận lũ tháng 9.
Theo ông Sử, cà chua chỉ nên trồng liên tiếp trong khoảng 2-3 vụ, sau đó cần thay đổi cây trồng để cải tạo đất, hạn chế tình trạng sâu bệnh, nấm khuẩn tích tụ trong đất. Trên diện tích của gia đình, khi một phần cà chua cho hiệu quả thấp, ông chuyển sang trồng khoai tây. Cây ớt cũng được đưa vào sản xuất như một lựa chọn thay thế.
Ông Sử sử dụng màng phủ trên luống để giảm công làm cỏ; các công việc chăm sóc khác chủ yếu là chăng dây, buộc cây và thu hoạch. Khu đất của ông tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương, với mức lương 170 nghìn đồng/người/ngày.
"Một ha ớt cho sản lượng khoảng 20-25 tấn, giá bán khoảng 16.000 đồng/kg. Năm nay, nếu thuận lợi, doanh thu có thể đạt 300-400 triệu đồng, trừ hết chi phí lãi hơn 100 triệu đồng. Tuy nhiên, làm nông nghiệp cũng có những rủi ro nhất định. Như năm ngoái, chúng tôi mất trắng", ông Sử chia sẻ thật.
Hiệu ứng lan tỏa cực mạnh
Theo ông, để các mô hình sản xuất hàng hóa phát triển bền vững, cần tính đến tổ chức sản xuất, kỹ thuật canh tác, vốn đầu tư và thị trường tiêu thụ. Người dân cũng cần được tiếp cận những mô hình thực tế để hiểu rõ chi phí, công lao động và rủi ro trước khi quyết định chuyển đổi.
Từ mô hình của ông Sử, nhiều hộ dân trong xã đã đến tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm. "Sản xuất nông nghiệp vốn khó khăn, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Ở vùng cao, việc triển khai các mô hình còn nhiều trở ngại. Điều tôi quan tâm nhất là làm sao để bà con thấy được hiệu quả thực tế, từ đó từng bước phát triển kinh tế", ông Sử cho biết.
Ông Nguyễn Anh Thủy, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, cho biết địa phương đang tập trung tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp. Với những diện tích lúa năng suất thấp, xã định hướng chuyển sang các loại cây trồng có giá trị cao hơn như ớt, cà chua, nấm.
Theo ông Thủy, cách làm của ông Sử, từ trực tiếp "lăn xả" vào sản xuất đến chia sẻ kinh nghiệm thực tế, góp phần giúp người dân có thêm cơ sở để lựa chọn cây trồng, từng bước thay đổi tập quán canh tác, nâng cao thu nhập.
Nguồn: kenh14.vn
Từ cậu sinh viên Lâm sinh đến anh nông dân "chất" nhất vùng cao
Tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Lâm sinh, Trường Đại học Tây Bắc, ông Sử quyết định comeback về quê hương ở xã La Pán Tẩn (cũ), nay thuộc xã Púng Luông, để vận dụng kiến thức đã học giúp bà con thay đổi lối canh tác cũ kỹ.
Ban đầu, ông vận động gia đình, dòng họ chuyển từ canh tác một vụ lúa sang sản xuất thêm vụ đông xuân cho ra hồn. Sau gần hai năm, gần như toàn bộ diện tích đất nông nghiệp của các hộ ở La Pán Tẩn đã được canh tác thêm vụ này, góp phần khắc phục tình trạng thiếu lương thực trong mùa giáp hạt.
Thông qua Dự án 600 trí thức trẻ năm 2012, ông Lý A Sử được tuyển dụng làm Phó Chủ tịch UBND xã Nậm Khắt (cũ), phụ trách lĩnh vực nông, lâm nghiệp. Dù đã có kinh nghiệm cầm cố từ quê nhà, nhưng những ngày đầu nhận nhiệm vụ ông vẫn khá bối rối.
Ông Sử dành nhiều thời gian cùng bà con trèo nương, lội suối, tìm hiểu thực tế sản xuất và phong tục tập quán để tìm hướng vận động phù hợp. Sau hơn một năm công tác, kế hoạch trồng 70ha sơn tra xen ngô trên diện tích đất kém hiệu quả đã thành hiện thực - một bước đi cụ thể để thay đổi cách khai thác đất đai.
"Muốn dân tin thì mình phải làm trước" - motto cực cháy của anh Sử
Năm 2019, một số người từ Mê Linh, Hà Nội lên Nậm Khắt tìm hiểu và thuê đất trồng hoa. Thấy cơ hội, ông Sử liền mời họ về địa phương triển khai mô hình luôn. Những luống hoa hồng, hoa lay ơn được trồng đầu tiên, sau đó mô hình từng bước mở rộng sang các loại cây trồng khác.
Nhưng không chỉ dừng ở việc vận động, hướng dẫn, ông Sử còn lựa chọn trực tiếp nhảy vào sản xuất. Theo ông, cán bộ muốn thuyết phục người dân thay đổi thì trước hết phải làm được, hiểu được những khó khăn, chi phí và hiệu quả của từng loại cây trồng.
"Tôi nghĩ mình phải làm được thì dân mới làm được. Ở vùng cao, người dân chỉ tin khi họ được nhìn thấy hiệu quả tận mắt. Cán bộ tham gia, làm được thì nói người ta mới tin, làm theo", ông Sử chia sẻ.
Hiện tại, trên diện tích khoảng 2ha, ông bố trí các loại cây trồng theo từng khu vực cực ngăn nắp. Khoảng 1ha được dành trồng ớt hai mũi tên Đỏ được nhập từ Đà Lạt, phần diện tích còn lại trồng cà chua và khoai tây.
Luân canh thông minh để tránh "toang"
Khởi đầu với khoảng 2ha đất trồng luân canh, quá trình sản xuất giúp ông Sử nhận ra không có loại cây nào bảo đảm thu nhập ổn định qua mọi vụ. Năm ngoái, diện tích cà chua của gia đình ông Sử gần như "bay màu" sau trận lũ tháng 9.
Theo ông Sử, cà chua chỉ nên trồng liên tiếp trong khoảng 2-3 vụ, sau đó cần thay đổi cây trồng để cải tạo đất, hạn chế tình trạng sâu bệnh, nấm khuẩn tích tụ trong đất. Trên diện tích của gia đình, khi một phần cà chua cho hiệu quả thấp, ông chuyển sang trồng khoai tây. Cây ớt cũng được đưa vào sản xuất như một lựa chọn thay thế.
Ông Sử sử dụng màng phủ trên luống để giảm công làm cỏ; các công việc chăm sóc khác chủ yếu là chăng dây, buộc cây và thu hoạch. Khu đất của ông tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương, với mức lương 170 nghìn đồng/người/ngày.
"Một ha ớt cho sản lượng khoảng 20-25 tấn, giá bán khoảng 16.000 đồng/kg. Năm nay, nếu thuận lợi, doanh thu có thể đạt 300-400 triệu đồng, trừ hết chi phí lãi hơn 100 triệu đồng. Tuy nhiên, làm nông nghiệp cũng có những rủi ro nhất định. Như năm ngoái, chúng tôi mất trắng", ông Sử chia sẻ thật.
Hiệu ứng lan tỏa cực mạnh
Theo ông, để các mô hình sản xuất hàng hóa phát triển bền vững, cần tính đến tổ chức sản xuất, kỹ thuật canh tác, vốn đầu tư và thị trường tiêu thụ. Người dân cũng cần được tiếp cận những mô hình thực tế để hiểu rõ chi phí, công lao động và rủi ro trước khi quyết định chuyển đổi.
Từ mô hình của ông Sử, nhiều hộ dân trong xã đã đến tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm. "Sản xuất nông nghiệp vốn khó khăn, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Ở vùng cao, việc triển khai các mô hình còn nhiều trở ngại. Điều tôi quan tâm nhất là làm sao để bà con thấy được hiệu quả thực tế, từ đó từng bước phát triển kinh tế", ông Sử cho biết.
Ông Nguyễn Anh Thủy, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, cho biết địa phương đang tập trung tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp. Với những diện tích lúa năng suất thấp, xã định hướng chuyển sang các loại cây trồng có giá trị cao hơn như ớt, cà chua, nấm.
Theo ông Thủy, cách làm của ông Sử, từ trực tiếp "lăn xả" vào sản xuất đến chia sẻ kinh nghiệm thực tế, góp phần giúp người dân có thêm cơ sở để lựa chọn cây trồng, từng bước thay đổi tập quán canh tác, nâng cao thu nhập.
Nguồn: kenh14.vn